Məktəblərdə pedaqoji şuraların fəaliyyəti tədris prosesində ən mühüm məsələlərdən biridir. Lakin bəzi hallarda pedaqoji şuraların iclasları və fəaliyyəti formal xarakter daşıyır.
Bəs pedaqoji şuraların fəaliyyətinin formal xarakter daşımaması, daha səmərəli və nəticəyönümlü olması üçün hansı addımlar atılmalıdır?
AzEdu.az-a mövzu ilə bağlı açıqlama verən publisist, pedaqoq Şəmsi Qoca qeyd edib ki, pedaqoji şuralarda formalizmin aradan qaldırılması üçün konkret addımlar atılmalıdır:
“Pedaqoji şura ümumi təhsil müəssisələrində kollegial idarəetmənin əsas icraedici və məsləhətçi orqanıdır. Bu şuranın yaradılmasında başda duran məqsəd məktəbin təlim-tərbiyə prosesini, tədrisin keyfiyyətini, müəllim kadrlarının peşəkarlıq səviyyəsini və şagirdlərin nailiyyətlərini kollektiv şəkildə təhlil etmək, mövcud problemləri aşkarlayıb elmi-pedaqoji əsaslara dayanan qərarlar qəbul etməkdir. Məktəb idarəçiliyində pedaqoji şuranın rolu təkcə gündəlik tədris məsələlərini müzakirə etməklə bitmir; o, təhsil ocağının strateji inkişaf istiqamətini müəyyənləşdirən, təkbaşınatəyin qərarlarının qarşısını alan, demokratik və şəffaf idarəetmə mühiti yaradan ali məşvərət məclisidir. Pedaqoji şura müəllimlər arasında təcrübə mübadiləsini təmin edir, pedaqoji etikaya nəzarət edir və məktəbin ümumi mənəvi-psixoloji iqlimini formalaşdırır.
Lakin təcrübədə pedaqoji şuraların tez-tez kağız üzərində, sırf formal hesabatlılıq və iclas keçirmək xatirinə təşkil olunması hallarına rast gəlinir. Bu formalizmin aradan qaldırılması, şuranın fəaliyyətinin real nəticələrə hesablanması və səmərəliliyinin artırılması üçün bir sıra konkret addımların atılması vacibdir. İlkin olaraq, müzakirə olunacaq mövzular strateji və analitik şəkildə seçilməlidir. İclas gündəliyi sadəcə yuxarı təşkilatların təlimatlarının oxunması və ya standart hesabatların dinlənilməsindən ibarət olmamalı, buraya şagirdlərin fənn üzrə mənimsəmə dinamikası, tədrisdə müasir metodologiyaların və İKT-nin tətbiqi, məktəb-valideyn əməkdaşlığı kimi real problemlər daxil edilməlidir”.
Hər bir müəllim öz rəy və təklifini sərbəst ifadə edə biləcəyi açıq mühitdə olduğunu hiss etməlidir:
“Eyni zamanda, iclaslarda interaktiv və iştirakçılığa əsaslanan format tətbiq olunmalıdır. Pedaqoji şura direksiya tərəfindən keçirilən birbaşa mühazirə və ya tapşırıq seansı olmamalı, müzakirələr diskussiya, "beyin həmləsi", keys analizi və işçi qruplarının təqdimatları şəklində keçirilməlidir. Hər bir müəllim öz rəy və təklifini sərbəst ifadə edə biləcəyi açıq mühit hiss etməlidir. Digər tərəfdən, qərarlar subyektiv mülahizələr üzərində deyil, konkret statistik göstəricilər və monitorinq nəticələrinə (data-driven decision making) dayanmalıdır. Məsələn, mənimsəmə səviyyəsi qiymətləndirilərkən summativ qiymətləndirmələrin analizi və müqayisəli qrafiklər nümayiş etdirilməlidir.
Formalizmin aradan qalxmasında ən mühüm amillərdən biri də qəbul edilən qərarların icrasına nəzarət və monitorinq mexanizminin qurulmasıdır. Hər bir iclasın sonunda konkret icra müddəti və cavabdeh şəxslər müəyyənləşdirilməli, növbəti iclasın ilk dəqiqələri əvvəlki qərarların icra vəziyyətinə həsr olunmalıdır. Şura həm də müəllimlərin peşəkar inkişafı və təcrübə mübadiləsi platformasına çevrilməli, burada qabaqcıl müəllimlərin ustad dərsləri və innovativ metodoloji təqdimatları dinlənilməlidir. Son olaraq, həddindən artıq bürokratiya və formal protokolların yazılması azaldılmalı, rəy və materialların elektron formatda idarə edilməsi vasitəsilə vaxta qənaət olunmalıdır. Pedaqoji şura kağız üzərindəki hesabatlılıqdan canlı, elmi-metodiki və analitik bir idarəetmə prosesinə çevrildikdə, bu, birbaşa təhsilin keyfiyyətində və şagirdlərin nailiyyətlərində öz əksini tapacaqdır”.
