Tibb təhsili hər bir ölkənin səhiyyə sisteminin inkişafında və yüksək ixtisaslı həkim kadrlarının hazırlanmasında mühüm rol oynayır.
Dünyanın aparıcı universitetləri və tibb məktəbləri yalnız nəzəri biliklərin deyil, həm də klinik təcrübənin və elmi tədqiqatların inkişafına xüsusi önəm verirlər.
AzEdu.az tibb təhsili sahəsində fərqlənən ölkələrin təhsil sistemləri və onların beynəlxalq nüfuza malik universitetləri haqqında araşdırma edib:
Amerika Birləşmiş Ştatları qlobal tibb təhsilinin və biotibbi innovasiyaların şəksiz mərkəzi hesab olunur. ABŞ-də tibb təhsili digər ölkələrin çoxundan fərqli olaraq birbaşa orta məktəbdən sonra başlamır; tələbələr əvvəlcə biologiya, kimya və ya oxşar sahədə 4 illik bakalavr (Pre-Med – tibbə hazırlıq proqramı) təhsilini tamamlamalı, MCAT (Medical College Admission Test – tibb fakültəsinə qəbul imtahanı) adlı olduqca çətin imtahandan yüksək bal toplamalıdırlar. Bu mərhələ tələbələrin yalnız akademik biliklərini deyil, həm də analitik düşünmə və elmi yanaşma bacarıqlarını ölçmək üçün nəzərdə tutulur. Daha sonra başlayan 4 illik tibb məktəbi və ardınca gələn, ixtisaslaşmadan asılı olaraq 3–7 il davam edən rezidentura mərhələsi gəlir. Bundan əlavə, ABŞ sistemində həkimlərin tam praktik hüquq əldə etməsi üçün USMLE (United States Medical Licensing Examination – ABŞ həkim lisenziya imtahanı) mərhələlərini uğurla keçməsi mütləqdir. Bu kompleks sistem nəticəsində məzunlar yalnız nəzəri biliklə deyil, həm də yüksək səviyyəli klinik və praktik bacarıqlarla yetişirlər.
Ölkədə tibb təhsili ilə fərqlənən universitetlərin başında qlobal reytinqlərdə mütəmadi olaraq birinci sıralarda qərarlaşan Harvard Universiteti (Harvard Medical School – Harvard Tibb Fakültəsi) gəlir. Harvard Medical School 1782-ci ildə əsası qoyulmuş və müasir tibb təhsilinin qlobal “qızıl standartı” kimi qəbul olunan bir qurumdur. Məktəb “Pathways” (Yol xəritəsi/klinik əsaslı tədris modeli) və “Health Sciences and Technology (HST – Sağlamlıq Elmləri və Texnologiya)” proqramları ilə fərqlənir. “Pathways” proqramı tələbələrə erkən klinik təcrübə və problem əsaslı öyrənmə yanaşması təqdim edir, HST isə Massachusetts Texnologiya İnstitutu ilə birgə həyata keçirilir və bio-mühəndislik, fizika və biotexnologiya yönümlü həkim-alimlər hazırlayır. Harvardın öz xəstəxanası olmasa da, Massachusetts General Hospital (Massachusetts Ümumi Xəstəxanası), Brigham and Women’s Hospital (Brigham və Qadın Xəstəxanası) və Boston Children’s Hospital (Boston Uşaq Xəstəxanası) kimi dünyanın ən qabaqcıl tibb mərkəzləri ilə sıx əməkdaşlıq edir. Bu klinik baza tələbələrə nadir xəstəliklər, genetik terapiyalar və yüksək texnologiyalı müalicə metodları ilə birbaşa təcrübə imkanı yaradır. Harvard həm də xərçəng immunoterapiyası, neyrodegenerativ xəstəliklərin tədqiqi və insan genomu araşdırmalarında dünyanın lider elmi mərkəzlərindən biridir. Eyni zamanda, Harvard Medical School çox sayda Nobel mükafatı laureatı yetişdirməsi və yüksək elmi publikasiya ilə də seçilir.
Müasir tibb təhsilinin formalaşmasında əsas rol oynamış universitetlərdən biri də Conhs Hopkins Universitetidir. Bu universitet xüsusilə “Flexner Hesabatı”ndan (Flexner Report – tibb təhsil islahat hesabatı) sonra ABŞ-də elmi əsaslı tibb təhsil modelinin qurulmasında mühüm rol oynayıb və müasir akademik tibb anlayışının banilərindən biri hesab olunur. Onun “Genes to Society” (Genlərdən Cəmiyyətə) kurikulumu xəstəlikləri yalnız hüceyrə və orqan səviyyəsində deyil, həm də sosial, iqtisadi və ətraf mühit faktorları ilə birlikdə öyrənməyi hədəfləyir. Johns Hopkins Hospital (Conhs Hopkins Xəstəxanası) həm tarixi, həm də elmi baxımdan dünya tibbinin mərkəzlərindən biridir; burada müasir cərrahiyyə texnikalarının inkişafı, steril əməliyyat standartlarının formalaşması və bir çox tibbi innovasiyalar həyata keçirilib. Universitet xüsusilə neyrocərrahiyyə, urologiya, kardiologiya və qlobal epidemiologiya sahələrində aparıcı tədqiqat mərkəzi kimi tanınır.
Silikon Vadisinin mərkəzində yerləşən Stanford Universiteti tibb təhsilini texnologiya və sahibkarlıqla birləşdirən unikal model təqdim edir. Stanfordun təhsil sistemi fərdiləşdirilmiş təbabət, süni intellektin tibbdə tətbiqi və biotexnologiya innovasiyalarına əsaslanır. Tələbələr tibb təhsili müddətində bio-mühəndislik, kompüter elmləri və data science (məlumat elmi) sahələri ilə inteqrasiya olunmuş layihələrdə iştirak edirlər. Stanford Health Care (Stanford Sağlamlıq Mərkəzi) robotik cərrahiyyə və minimal invaziv prosedurlar üzrə dünya liderlərindən biridir. Universitet həmçinin kök hüceyrə tədqiqatları, geyilə bilən tibbi texnologiyalar və klinik qərarvermədə süni intellekt sistemlərinin tətbiqi sahəsində qabaqcıl mövqedədir. Stanfordun məzunları çox vaxt tibb və texnologiyanı birləşdirən startapların qurucuları kimi Silicon Valley ekosistemində mühüm rol oynayırlar.
Böyük Britaniya zəngin tarixi ənənələri və akademik ciddiliyi ilə seçilən mükəmməl bir tibb təhsili modelinə sahibdir. Britaniyada tibb proqramları adətən 5 və ya 6 il davam edir və tələbələr ölkənin Milli Səhiyyə Sistemi ilə sıx inteqrasiya olunmuş şəkildə təhsil alırlar. Ölkənin təhsil fəlsəfəsi tələbələrə ilk illərdən etibarən həm fundamental elmləri dərindən öyrətmək, həm də xəstələrlə birbaşa bacarıqlarını aşılamaq üzərində qurulub. Britaniya tibb diplomları və lisenziyaları bütün dünyada yüksək statusa malikdir və bir çox ölkədə birbaşa tanınır. Tibb təhsilini bitirən məzunlar mütləq şəkildə UK Foundation Programme (əsas klinik həkimlik proqramı – 2 illik ilkin rezidentura mərhələsi) keçdikdən sonra ixtisaslaşma yoluna davam edirlər ki, bu da sistemin keyfiyyət nəzarətini gücləndirir.
Ölkənin və dünyanın ən nüfuzlu tibb məktəbləri sırasında Oksford Universiteti (University of Oxford) və Kembric Universiteti (University of Cambridge) öndə gedir. Bu iki universitet “Oxbridge” modeli ilə tanınır və həm tibb təhsili, həm də biotibbi elmlərdə qlobal akademik standartları müəyyən edir. Onların üstünlüyü yalnız tədrisdə deyil, həm də dünya səviyyəli elmi tədqiqat infrastrukturu və yüksək seçicilik (çox aşağı qəbul faizi) ilə bağlıdır.
Oksford Universitetində tibb proqramı ənənəvi və akademik ciddiliyi ilə seçilir. Təhsil qəti şəkildə iki mərhələyə bölünür: ilk 3 il tamamilə preklinik (preclinical – xəstə ilə təmas olmadan aparılan fundamental elmlər mərhələsi) mərhələdir və tələbələr xəstə görmədən öncə anatomiya, biokimya, patologiya və farmakologiyanı ən xırda detallarına qədər öyrənirlər. Bu mərhələnin sonunda tələbələr tibbi elmlər üzrə bakalavr dərəcəsi alırlar. Növbəti 3 il isə sırf klinik təcrübəyə həsr olunur. Oksfordun təhsil sistemində “Tutorial” (fərdi akademik mentorluq və kiçik qrup dərsləri) metodu mühüm yer tutur; tələbələr dünya şöhrətli professorlarla təkbətək elmi müzakirələr aparırlar. Universitetin klinik bazası olan John Radcliffe Hospital Avropanın ən güclü travmatologiya və neyroelmi mərkəzlərindən biridir. Oksford həmçinin vaksinologiya (peyvənd elmi), immunologiya və qlobal səhiyyə siyasətinin formalaşdırılması sahələrində mühüm rol oynayır. Xüsusilə COVID-19 pandemiyası dövründə hazırlanmış AstraZeneca vaksinində Oksfordun elmi töhfəsi qlobal səhiyyə tarixində mühüm yer tutur.
Kembric Universiteti (University of Cambridge) fundamental biotibbi kəşflərin və Nobel mükafatçılarının sayına görə dünyada xüsusi çəkiyə malikdir. DNT-nin ikili spiral quruluşunun kəşfi kimi elmi inqilabi nailiyyətlər bu akademik mühitin gücünü göstərir. Kembric tibb təhsili daha çox “scientist-clinician” (alim-həkim) modelinə əsaslanır, yəni tələbələr həm klinik həkim, həm də tədqiqatçı kimi yetişdirilir. Təhsil müddətində tələbələr müstəqil elmi araşdırma aparır və tez-tez dissertasiya və ya tədqiqat layihəsi təqdim edirlər. Universitetin əsas klinik bazası olan Addenbrooke's Hospital qlobal miqyasda orqan transplantasiyası, onkoloji cərrahiyyə və nadir genetik xəstəliklərin müalicəsi üzrə ixtisaslaşmış böyük tibb mərkəzidir. Kembric xüsusilə molekulyar biologiya, metabolik xəstəliklər (məsələn, diabet), nevroloji xəstəliklər və kök hüceyrə terapiyası sahələrində fundamental elmi tədqiqatların mərkəzi kimi çıxış edir.
Londonun beynəlxalq və çoxşaxəli elmi mühitində yerləşən Imperial College London və University College London isə klinik təbabətlə texnologiyanın və ictimai səhiyyənin inteqrasiyası baxımından xüsusi önəm daşıyır. Imperial College xüsusilə süni intellektin tibbdə tətbiqi, tibbi görüntüləmə və kardiovaskulyar tədqiqatlarda güclü mövqeyə malikdir. UCL isə nevrologiya, pediatriya və qlobal ictimai sağlamlıq sahələrində aparıcı mərkəzlərdən biri hesab olunur. Hər iki universitet Londonun böyük NHS xəstəxanaları ilə sıx bağlı olduğu üçün tələbələr çox geniş və müxtəlif klinik təcrübə qazanırlar.
Avropada təhsil haqqının demək olar ki, olmadığı və ya çox simvolik rüsumlarla məhdudlaşdığı, buna baxmayaraq son dərəcə keyfiyyətli təhsil təqdim edən ölkələrin başında Almaniya gəlir. Almaniyada tibb təhsili 6 il 3 ay davam edən vahid və ciddi şəkildə standartlaşdırılmış dövlət proqramı əsasında aparılır. Bu sistemin əsas məqsədi bütün ölkə üzrə eyni keyfiyyətdə həkim yetişdirməkdir və təhsil prosesi mərkəzləşdirilmiş dövlət nəzarəti altında həyata keçirilir. Alman tibb təhsilinin ən güclü tərəfi “praktika yönümlü” olması, tələbələrin hələ təhsil müddətində universitet xəstəxanalarında real cərrahiyyə və müalicə proseslərində aktiv iştirak etməsidir. Təhsil tamamilə alman dilində olduğu üçün bura qəbul olmaq yüksək dil biliyi, güclü nizam-intizam və ciddi akademik fədakarlıq tələb edir.
Charité – Universitätsmedizin Berlin (Berlin Universitet Klinikası Charité) 300 ildən çox tarixi ilə Avropanın ən köklü və ən böyük universitet xəstəxanalarından biridir. Robert Koch (Robert Kox – mikrobiologiyanın banilərindən biri), Emil von Behring (Emil fon Berinq – immunologiya üzrə Nobel laureatı) və Paul Ehrlich (Pol Erlix – kimyaterapiyanın banisi) kimi tibb tarixini dəyişən Nobel mükafatçılarının fəaliyyət göstərdiyi bu müəssisə, Almaniyada tibbi innovasiyaların mərkəzi hesab olunur. Charité-də təhsil “Modulares Curriculum Medizin” (MCM – Modul əsaslı inteqrativ tibb kurikulumu) sistemi ilə aparılır; burada tələbələr anatomiyanı öyrənərkən eyni zamanda həmin orqanın xəstəliklərini və klinik müayinəsini də paralel şəkildə mənimsəyirlər. Charité 4 fərqli kampusda 100-dən çox klinika və institutu birləşdirir və Avropanın ən güclü referans xəstəxanalarından biri sayılır. Xüsusilə infeksion xəstəliklər (virologiya – virus elmi), autoimmun xəstəliklər və yüksək riskli cərrahiyyə sahələrində qlobal istinad mərkəzidir.
Heydelberq Universiteti Tibb Fakültəsi 1386-cı ildə qurulan Almaniyanın ən qədim universitetinin tibb fakültəsidir və Avropada akademik tibb ənənəsinin formalaşmasında xüsusi yer tutur. Heydelberqin fərqləndirici cəhəti onun nəzdində fəaliyyət göstərən German Cancer Research Center (DKFZ – Alman Xərçəng Araşdırma Mərkəzi) və European Molecular Biology Laboratory (EMBL – Avropa Molekulyar Biologiya Laboratoriyası) ilə sıx inteqrasiyasıdır. Bu struktur tələbələrə erkən mərhələdən etibarən dünya səviyyəli laboratoriya tədqiqatlarında iştirak etmək imkanı yaradır. Universitet xəstəxanası (Universitätsklinikum Heidelberg – Heydelberq Universitet Klinikası) xüsusilə “Heavy Ion Therapy” (ağır ion terapiyası – dəqiq şüa ilə xərçəng müalicəsi) kimi yüksək texnologiyalı müalicə metodları ilə dünyada nadir mərkəzlərdən biridir. Heydelberq həm də transplantasiya cərrahiyyəsi, onkologiya və neyroelmlər sahəsində Avropanın aparıcı elmi bazalarından sayılır.
Münxen Lüdviq-Maksimilian Universiteti isə Almaniyada klinik tibb və elmi tədqiqatın balanslı şəkildə birləşdirildiyi ən güclü universitetlərdən biridir. Xüsusilə immunologiya, daxili xəstəliklər, kardiologiya və nevrologiya sahələrində beynəlxalq səviyyəli tədqiqatlar aparılır. Universitetin klinik bazası olan LMU Klinikum (LMU Klinikası – Münxen Universitet Xəstəxanası) Avropanın ən böyük universitet xəstəxanalarından biri hesab olunur və yüksək riskli cərrahiyyə, orqan transplantasiyası və nadir xəstəliklərin diaqnostikasında qabaqcıl mərkəzdir. LMU həmçinin Avropada tibb təhsili ilə süni intellekt və bioinformatikanın inteqrasiyası üzrə sürətlə inkişaf edən mərkəzlərdən biridir.
Kanada tibb təhsilində ABŞ sisteminə bənzər, lakin daxili keyfiyyət nəzarəti və seçicilik baxımından daha mühafizəkar və rəqabətli bir model tətbiq edir. Kanadada tibb məktəblərinə qəbul olmaq üçün əvvəlcədən bakalavr dərəcəsinə sahib olmaq mütləqdir və yerli tələbələr üçün belə yerlər son dərəcə məhduddur. Bir çox universitetdə qəbul faizi 5%-dən də aşağı olur ki, bu da Kanadanı dünyanın ən rəqabətli tibb təhsili sistemlərindən birinə çevirir. Kanada universitetləri klinik tədqiqatlarla yanaşı, ictimai sağlamlıq, preventiv tibb və ailə təbabəti sahəsində dünyanın ən yaxşı proqramlarına malikdir. Dövlətin universal səhiyyə sistemi ilə tam inteqrasiya olunmuş bu məktəblər tələbələrə yüksək etik dəyərlər, sosial məsuliyyət və xəstə mərkəzli yanaşma aşılamağa xüsusi önəm verirlər. Kanadada tibb təhsilinin əsas məqsədi yalnız yüksək ixtisaslı mütəxəssis yetişdirmək deyil, eyni zamanda cəmiyyətin səhiyyə ehtiyaclarını dərindən anlayan həkimlər formalaşdırmaqdır.
1843-cü ildə yaradılan Toronto Universitetinin tibb fakültəsi Kanadanın səhiyyə sisteminin intellektual mərkəzi hesab olunur. Tibb tarixinə insulinin kəşfi və ilk uğurlu ağciyər transplantasiyası ilə düşən bu universitet, həm də kök hüceyrələrin mövcudluğunu ilk dəfə elmi şəkildə sübut edən tədqiqat mərkəzlərindən biri kimi tanınır. Toronto Universiteti University Health Network (UHN – Universitet Sağlamlıq Şəbəkəsi) adlanan və tərkibinə Toronto General Hospital (Toronto Baş Xəstəxanası), Princess Margaret Cancer Centre (Şahzadə Marqaret Xərçəng Mərkəzi), Toronto Western Hospital (Toronto Qərb Xəstəxanası) kimi Şimali Amerikanın ən qabaqcıl tibb müəssisələrinin daxil olduğu nəhəng klinik şəbəkə ilə əməkdaşlıq edir. Universitet tələbələrinə sosial məsuliyyət, tibbi etika, multikultural cəmiyyətlərdə xəstə idarəetməsi və sübutlara əsaslanan təbabət prinsiplərini dərindən mənimsədir. Toronto xüsusilə regenerativ təbabət, kardiologiya, süni intellektin radiologiyaya inteqrasiyası və qlobal səhiyyə menecmenti sahələrində lider mövqeyə malikdir.
Toronto Universitetinin digər mühüm üstünlüyü onun dünyanın ən böyük biotibbi tədqiqat ekosistemlərindən biri ilə əlaqəli olmasıdır. Universitet hər il milyardlarla dollar həcmində elmi qrantlar cəlb edir və tələbələr hələ təhsil müddətində beynəlxalq səviyyəli araşdırma layihələrində iştirak edə bilirlər. Bu səbəbdən Toronto yalnız həkim deyil, həm də gələcəyin tibb alimlərini yetişdirən qlobal mərkəzlərdən biri hesab olunur.
1821-ci ildə əsası qoyulan MakGill Universiteti Kanadanın ən qədim və ən nüfuzlu ali təhsil müəssisələrindən biridir. Universitet xüsusilə nevrologiya, neyrocərrahiyyə və klinik tədqiqatlar sahəsində dünya şöhrətinə malikdir. McGill-in nəzdində fəaliyyət göstərən Monreal Nevrologiya İnstitutu beynin quruluşu və sinir sistemi xəstəliklərinin öyrənilməsi üzrə dünyanın ən tanınmış mərkəzlərindən biridir.
MakGill Universitetinin əsas üstünlüklərindən biri onun beynəlxalq xarakter daşımasıdır. Burada yüzdən çox ölkədən tələbələr təhsil alır və bu da gələcək həkimlərin müxtəlif mədəniyyətlərdən olan pasiyentlərlə işləmək bacarıqlarını inkişaf etdirir. Universitetin klinik bazasını təşkil edən McGill University Health Centre (MUHC – MakGill Universiteti Sağlamlıq Mərkəzi) transplantologiya, onkologiya, pediatriya və travmatologiya sahələrində Kanadanın ən qabaqcıl xəstəxana komplekslərindən biri hesab olunur.
Türkiyə son iyirmi ildə səhiyyə infrastrukturuna və ali tibb təhsilinə yatırdığı böyük investisiyalar sayəsində regionun ən güclü tibb təhsili mərkəzlərindən birinə çevrilib. Ölkədə tibb təhsili adətən 6 il davam edir və tələbələr birbaşa orta məktəbdən sonra tibb fakültələrinə qəbul olunurlar. Təhsil proqramı ilk üç ildə fundamental tibb elmlərini, sonrakı illərdə isə klinik fənləri və xəstəxana təcrübəsini əhatə edir. Altıncı kurs isə “İntörn Həkimlik” (Intern Doctor – həkim namizədi praktikası) mərhələsi hesab olunur və tələbələr bu müddətdə xəstəxanalarda həkim nəzarəti altında aktiv fəaliyyət göstərirlər. Türkiyənin tibb təhsili sistemi Avropa Ali Təhsil Məkanı ilə uyğunlaşdırılmışdır və bir çox universitet beynəlxalq akkreditasiyalara malikdir.
1967-ci ildə fəaliyyətə başlayan Hacettepe Universiteti Tibb Fakültəsi Türkiyədə müasir tibb təhsilinin əsasını qoyan müəssisələrdən biri hesab edilir. Universitet xüsusilə pediatriya, onkologiya, hematologiya və transplantologiya sahələrində yüksək nüfuza malikdir. Hacettepe Universiteti Xəstəxanası Türkiyənin ən böyük və ən kompleks universitet xəstəxanalarından biridir və ölkənin müxtəlif bölgələrindən müraciət edən ağır xəstələrin müalicəsində mühüm rol oynayır.
Hacettepe-nin əsas üstünlüyü onun tədqiqat yönümlü təhsil modelidir. Tələbələr erkən mərhələlərdən laboratoriya araşdırmalarına cəlb olunur, klinik fənlər isə real xəstə halları üzərində tədris edilir. Universitet uzun illərdir ki, Türkiyənin ən yüksək akademik göstəricilərə malik tibb fakültəsi kimi tanınır və bir çox beynəlxalq reytinqlərdə ölkənin lider tibb məktəbi hesab olunur.
1827-ci ildə əsası qoyulan İstanbul Tibb Fakültəsi Türkiyənin ən qədim tibb məktəbi hesab olunur və Osmanlı dövründən başlayaraq ölkənin səhiyyə sisteminin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Fakültə yüz minlərlə xəstəyə xidmət göstərən geniş klinik bazaya malikdir və tələbələr çox müxtəlif patologiyalarla qarşılaşmaq imkanı əldə edirlər.
İstanbul Universiteti xüsusilə daxili xəstəliklər, kardiologiya (ürək-damar xəstəlikləri), infeksion xəstəliklər və cərrahiyyə sahəsində güclü ənənələrə malikdir. Universitetin xəstəxana kompleksi Türkiyənin ən böyük klinik tədris bazalarından biri hesab olunur və tələbələr burada erkən dövrdən etibarən praktik tibbi bacarıqlar qazanırlar.
Türkiyənin ən yeni və ən innovativ tibb məktəblərindən biri olan Koç Universiteti Tibb Fakültəsi qısa müddətdə beynəlxalq nüfuz qazanmağı bacarıb. Universitet təhsil modelini ABŞ və Avropa tibb məktəblərinin qabaqcıl təcrübələri əsasında formalaşdırmışdır. Burada problem əsaslı öyrənmə, klinik simulyasiya və elmi tədqiqat fəaliyyətləri xüsusi yer tutur.
Koç Universiteti Xəstəxanası və Araşdırma Mərkəzi yüksək texnologiyalı tibbi avadanlıqları və müasir infrastruktur imkanları ilə seçilir. Universitet xüsusilə genomika (genetik məlumatların öyrənilməsi), molekulyar tibb, immunologiya və fərdiləşdirilmiş təbabət (Personalized Medicine – fərdi xüsusiyyətlərə uyğun müalicə) sahələrində sürətlə inkişaf edən elmi mərkəzlərdən biridir.
1945-ci ildə yaradılan Ankara Universiteti Tibb Fakültəsi Türkiyə Respublikasının ilk tibb fakültələrindən biri hesab olunur. Universitet ölkənin səhiyyə siyasətinin formalaşmasında və minlərlə həkimin yetişdirilməsində mühüm rol oynayıb. Fakültə xüsusilə cərrahiyyə, nevrologiya (sinir sistemi xəstəlikləri), nefrologiya (böyrək xəstəlikləri) və ictimai sağlamlıq sahələrində güclü elmi məktəblərə malikdir.
Ankara Universiteti Xəstəxanası ölkənin ən böyük referans tibb mərkəzlərindən biri hesab olunur və burada tələbələr geniş klinik təcrübə qazanırlar. Universitet həm də beynəlxalq əməkdaşlıq proqramları və tələbə mübadiləsi layihələri ilə seçilir.
