Astronomlar kiçik və soyuq ulduzunun fırlanma istiqamətinin əksinə hərəkət edən Neptun böyüklüyündə planet aşkarlayıblar.
AzEdu.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, London Queen Mary Universitetinin tədqiqatçıları GJ 3090 b adlı planetin qeyri-adi orbitini müəyyənləşdiriblər. Bu, M cırtdanı ətrafında belə orbital düzülüşün ilk dəfə təsdiqlənməsi hesab olunur.
Adətən ulduz və onun planetləri eyni qaz və toz diskindən formalaşdıqda, planetlərin ulduzun fırlanma istiqamətində hərəkət etməsi gözlənilir. Lakin GJ 3090 b ulduzunun ətrafında əks istiqamətdə, yəni geriyə doğru hərəkət edir.
Tədqiqatçılar yaxın infraqırmızı spektroqrafdan (NIRPS) əldə edilən yüksək dəqiqlikli müşahidələr əsasında planetin orbital meylinin təxminən 136 dərəcə olduğunu müəyyənləşdiriblər. Bu göstərici planetin ulduzun fırlanma istiqamətinə əks hərəkət etdiyini təsdiqləyib.
Alimlər GJ 3090 b-nin bu qeyri-adi orbitə necə sahib olduğunu araşdırırlar. “Astronomy & Astrophysics Letters” jurnalında dərc olunan tədqiqatda planetin bu xüsusiyyəti sistemin formalaşmasının ilkin mərhələsində yaranmış ola biləcəyi ehtimal edilir.
Mümkün ssenariyə görə, ulduz ilkin qaz və toz diskindən fərqli istiqamətə meyilli ikinci bir disk əldə edib. Planet də həmin materialdan formalaşaraq onun istiqamətini miras almış ola bilər.
Tədqiqatçılar planetin orbitini sonradan dəyişdirə biləcək böyük xarici planet və ya ulduz yoldaşının olub-olmadığını da araşdırıblar. Lakin belə bir yoldaşın mövcudluğuna dair sübut tapılmayıb.
Qeyd edək ki, GJ 3090 b astronomların M cırtdanı ətrafında üçölçülü orbital meyli müəyyənləşdirdiyi ən kiçik planetdir. Sistemin necə formalaşdığını dəqiqləşdirmək üçün əlavə müşahidələrə ehtiyac var.
