Qarşıdan şagirdlərin payız tətili gəlir. Bundan sonra isə Yeni il və Novruz bayramları ilə əlaqədar tətillər olacaq. Beləliklə, tədris ili ərzində şagirdlər bir neçə dəfə dərslərə fasilə verirlər.
Bəs bu fasilələr şagirdlərin yorğunluğunu aradan qaldırmasına, dincəlməsinə və növbəti dərs mərhələsinə daha yaxşı hazırlaşmasına kömək edir, yoxsa tez-tez yaranan fasilələr onların tədris prosesinə adaptasiyasını çətinləşdirir?
AzEdu.az-a mövzu ilə bağlı tanınmış psixoloq Nizami Orucov danışıb.
Psixoloq qeyd edib ki, tez-tez yaranan fasilələrin tədris prosesinə mütləq mənfi təsir göstərdiyini demək doğru olmaz:
"Məktəblilərin tətilə ehtiyacı var. Çünki dərs prosesi yalnız zehni deyil, emosional və fiziki baxımdan da yorucu ola bilər. Şagirdlər uzun müddət dərsə diqqət ayırır, tapşırıqlar yerinə yetirir, imtahanlara hazırlaşır və müəyyən gözləntiləri qarşılamağa çalışırlar. Bu prosesdə yaranan yorğunluğun aradan qaldırılması üçün fasilələr vacibdir. Tətil uşağa həm dincəlmək, həm də gündəlik dərs rejimindən bir qədər uzaqlaşmaq imkanı verir.
Əlbəttə, tətilin müsbət təsiri onun necə keçirilməsindən də asılıdır. Düzgün planlaşdırılmış istirahət diqqətin bərpasına, motivasiyanın artmasına və növbəti dərs mərhələsinə daha yaxşı hazırlaşmağa kömək edə bilər. Digər tərəfdən, uzun müddət yuxu rejiminin pozulması, günün böyük hissəsinin telefon və kompüter qarşısında keçirilməsi, fiziki aktivliyin azalması şagirdin dərslərə qayıdarkən yenidən adaptasiya olunmasını çətinləşdirə bilər.
Tez-tez yaranan fasilələrin tədris prosesinə mütləq mənfi təsir göstərdiyini demək doğru olmaz. Əsas məsələ fasilələrin sayı deyil, onların müddəti, təşkili və şagirdin gündəlik rejimidir. Bəzi uşaqlar qısa müddətdə dərs rejiminə yenidən uyğunlaşa bilir, digərlərinə isə bunun üçün bir neçə gün lazım olur. Xüsusilə dərsə diqqətini toplamaqda çətinlik çəkən şagirdlər üçün rejimin tamamilə dəyişməməsi faydalıdır".
İstirahət təhsilin qarşısını alan deyil, düzgün təşkil olunduqda onun davamlılığını dəstəkləyən amildir:
"Tətil günlərində şagirdlərin vaxtını dəqiqə-dəqiqə dərslə doldurmaq düzgün yanaşma deyil. Tətilin əsas məqsədi uşağın dincəlməsinə imkan yaratmaqdır. Bununla yanaşı, kitab oxumaq, gəzintiyə çıxmaq, idmanla məşğul olmaq, dostlarla vaxt keçirmək, ailə ilə birlikdə fəaliyyətlərdə iştirak etmək də istirahətin bir hissəsi ola bilər. Bu fəaliyyətlər uşağın həm fiziki, həm də emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərir.
Dərslərdən geri qalmamaq üçün isə hər gün qısa müddət ərzində əvvəlki mövzuları təkrarlamaq, çətinlik çəkdiyi fənlərə nəzər salmaq kifayətdir. Xüsusilə qarşıda imtahanı və ya tamamlamalı olduğu tapşırıqları olan şagirdlər üçün yüngül və real plan hazırlamaq faydalı ola bilər. Burada əsas məqsəd yeni mövzularla uşağı yükləmək deyil, öyrəndiklərini unutmamaq və dərs ritmindən tamamilə uzaqlaşmamaqdır.
Valideynlər də tətil müddətində uşaqlara təzyiq göstərməməli, istirahəti yalnız dərs nəticələri ilə əlaqələndirməməlidirlər. Uşağın yaşına, ehtiyaclarına və yorğunluq səviyyəsinə uyğun yanaşmaq vacibdir. Tətilin son günlərində isə yuxu və oyanma saatlarını tədricən məktəb rejiminə uyğunlaşdırmaq yaxşı olar.
Unutmaq olmaz ki, istirahət təhsilin qarşısını alan deyil, düzgün təşkil olunduqda onun davamlılığını dəstəkləyən amildir. Uşağın həm öyrənməyə, həm də dincəlməyə ehtiyacı var. Əsas məqsəd bu iki ehtiyac arasında sağlam tarazlıq yaratmaqdır".
