Bermuda Şeytan Üçbucağı dünyanın ən məşhur və ən çox müzakirə edilən sirli bölgələrindən biridir. Atlantik okeanının qərb hissəsində yerləşdiyi qəbul edilən bu ərazi əsasən Florida sahilləri, Bermuda adaları və Puerto-Riko arasında göstərilir.
Onilliklər ərzində bu bölgə çoxsaylı gəmi və təyyarələrin müəmmalı şəkildə yoxa çıxması ilə əlaqələndirilib. İnsanlar uzun illər ərzində burada baş verən hadisələri təbiətüstü qüvvələrlə, yadplanetlilərlə, zaman keçidləri ilə və hətta itmiş sivilizasiyalarla əlaqələndirməyə çalışıblar. Lakin elmi araşdırmalar göstərir ki, Bermuda Üçbucağının sirri daha çox insan səhvləri, təbii şərait və hadisələrin illər ərzində şişirdilərək təqdim olunması ilə bağlıdır.
AzEdu.az Bermuda şeytan üçbucağı ilə bağlı araşdırma aparıb.
Bermuda üçbucağı anlayışının yaranması XX əsrin ortalarına təsadüf edir. Bu bölgədə baş verdiyi iddia edilən müəmmalı itkilər haqqında ilk yazılar 1950-ci illərdə yayılsa da, “Bermuda Üçbucağı” ifadəsini məşhurlaşdıran əsas şəxs amerikalı yazıçı və jurnalist Vincent Gaddis olub. O, 1964-cü ildə Argosy jurnalında yayımlanan “The Deadly Bermuda Triangle” adlı məqaləsində müxtəlif gəmi və təyyarə itkilərini bir araya gətirib və bu bölgəni xüsusi bir sirr məkanı kimi təqdim edib.
1970-ci illərdə isə Bermuda üçbucağı haqqında yazılan kitablar bu mövzunun dünya miqyasında məşhurlaşmasına səbəb olub. Xüsusilə yazıçı Charles Berlitz-in 1974-cü ildə nəşr etdiyi “The Bermuda Triangle: An Incredible Saga of Unexplained Disappearances” (“Bermuda Üçbucağı: İzaholunmaz yoxa çıxmaların inanılmaz salnaməsi”) adlı kitabı milyonlarla insanın diqqətini çəkib. Berlitz müxtəlif itkin hadisələrini araşdıraraq onların bir qismini izaholunmaz hadisələr kimi təqdim edib. Onun kitabı böyük kommersiya uğuru qazansa da, sonrakı illərdə bəzi tarixçilər və tədqiqatçılar onun hadisələri seçərkən bəzi məlumatları şişirtdiyini və bəzi faktları tam göstərmədiyini iddia etdilər.
Bermuda Üçbucağının maraqlı tərəflərindən biri də onun dəqiq sərhədlərinin heç vaxt müəyyən edilməməsidir. Bəzi mənbələr bu ərazini Florida sahillərindən Bermuda adalarına və Puerto-Rikoya qədər uzanan üçbucaq formasında göstərir. Digər mənbələr isə ərazini daha geniş təsvir edir. Bu qeyri-müəyyənlik nəticəsində Atlantik okeanında baş verən bir çox adi qəza və itkin hadisəsi zamanla Bermuda Üçbucağı ilə əlaqələndirilib.
Bu bölgə ilə bağlı ən məşhur və ən qorxulu hadisələrdən biri 5 dekabr 1945-ci ildə baş verən Flight 19 hadisəsidir. Həmin gün ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus beş ədəd TBM Avenger bombardman təyyarəsi Florida ştatındakı Fort Lauderdale bazasından təlim uçuşuna qalxdı. Təyyarələr Atlantik üzərində müəyyən tapşırığı yerinə yetirdikdən sonra geri qayıtmalı idi. Lakin uçuş zamanı qrupun rəhbəri olan leytenant Çarlz Teylor istiqaməti itirməyə başlayıb.
Radio danışıqlarında pilotların çaşqın vəziyyətdə olduğu eşidilib. Onlar harada olduqlarını dəqiq bilmədiklərini bildirirdilər və kompasların düzgün işləmədiyini düşünürdülər. Bir müddət sonra təyyarələrlə əlaqə tamamilə kəsilib. Axtarış əməliyyatları dərhal başlayıb, lakin beş təyyarədən heç bir iz tapılmayıb. Hadisəni daha da sirli edən məqam isə axtarış üçün göndərilən böyük PBM Mariner dəniz təyyarəsinin də yoxa çıxması olub.
Beləliklə, bir gün ərzində altı hərbi təyyarənin itməsi Bermuda Üçbucağı əfsanəsinin yaranmasında əsas rol oynayıb.
Lakin sonrakı elmi araşdırmalar Flight 19 hadisəsinə daha fərqli baxış gətirib. Amerikalı tədqiqatçı, pilot və yazıçı Lawrence David Kusche bu hadisəni dərindən araşdıraraq göstərib ki, burada qeyri-adi heç bir sübut yoxdur. O, hərbi sənədləri, hava məlumatlarını və şahid ifadələrini araşdırıb və nəticəyə gəlib ki, hadisənin əsas səbəbləri istiqamət səhvi, hava şəraiti, insan amili və yanacaq çatışmazlığı ola bilər.
Kusche öz araşdırmalarında göstərirdi ki, Bermuda üçbucağı haqqında məşhur hekayələrin bir hissəsi hadisələrdən illər sonra daha dramatik formada təqdim olunub. Bəzi yazıçılar hadisələrə əlavə sirr elementləri qataraq onları daha qorxulu göstəriblər. Məsələn, bəzi mənbələr pilotların son sözlərini dəyişdirərək daha vahiməli formada təqdim edib və hadisəni sanki təbiət qanunlarına zidd bir hadisə kimi göstəriblər.
Müasir alimlərin əksəriyyəti hesab edir ki, Bermuda üçbucağında baş verən hadisələri izah etmək üçün qeyri-adi nəzəriyyələrə ehtiyac yoxdur. Okeanoqrafiya və meteorologiya sahəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, bu bölgə təbii baxımdan çətin ərazilərdən biridir. Burada güclü okean axınları, ani hava dəyişiklikləri, tropik fırtınalar və çox dərin okean sahələri mövcuddur.
Xüsusilə Gulf Stream adlanan isti okean axını bu bölgədə böyük rol oynayır. Bu güclü axın qəzaya uğramış gəmi qalıqlarını və dağıntıları sürətlə uzaq məsafələrə apara bilər. Buna görə də bəzən qəza baş verdikdən sonra heç bir iz tapılmaması qeyri-adi görünür, lakin bu, okeanın təbii xüsusiyyətləri ilə izah edilə bilər.
Bermuda bölgəsində okeanın dərinliyi də böyük problemdir. Atlantik okeanının bəzi hissələrində dərinlik bir neçə min metrə çatır. Belə dərin sularda batan gəmi və təyyarələrin qalıqlarını tapmaq çox çətindir. Hətta müasir texnologiyalarla belə okeanın dibindəki bütün obyektləri aşkar etmək mümkün deyil. Bu səbəbdən bəzi itkin hadisələri illər boyu sirr olaraq qalır.
Bölgənin hava şəraiti də təhlükəli amillərdən biridir. Karib dənizi ilə Atlantik okeanının qovuşduğu bu ərazidə hava çox sürətlə dəyişə bilər. Güclü küləklər, qəfil fırtınalar, yüksək dalğalar və su burulğanları xüsusilə kiçik gəmilər və köhnə təyyarələr üçün ciddi təhlükə yarada bilər.
Ən çox yayılan iddialardan biri də burada maqnit anomaliyalarının olmasıdır. Bəzi insanlar kompasların bu ərazidə işləmədiyini iddia edirlər. Lakin elmi araşdırmalar göstərir ki, bölgədə kompasların qeyri-adi şəkildə pozulduğunu sübut edən heç bir fakt yoxdur. Sadəcə olaraq Yer kürəsinin maqnit sahəsində müxtəlif dəyişikliklər olur və təcrübəsiz naviqatorlar bu fərqləri səhv qiymətləndirə bilərlər.
Bermuda Üçbucağı haqqında ən sirli nəzəriyyələrdən biri də Atlantisin bu ərazidə yerləşməsi iddiasıdır. Bəzi insanlar qədim itmiş sivilizasiyanın qalıqlarının burada olduğunu və naməlum enerjilərin gəmi və təyyarələrə təsir etdiyini düşünürlər. Digər nəzəriyyələr isə yadplanetlilərin müdaxiləsindən, zaman tunellərindən və paralel dünyalara keçiddən bəhs edir. Lakin bu iddiaların heç biri elmi sübutlarla təsdiqlənməyib.
Bununla belə, Bermuda Üçbucağı ilə bağlı bəzi hadisələr həqiqətən də insanı heyrətləndirir. Məsələn, 1918-ci ildə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus USS Cyclops adlı böyük yük gəmisi 300-dən çox insanla birlikdə Atlantik okeanında yoxa çıxdı. Gəmidən heç bir ciddi iz tapılmayıb. Bu hadisə ABŞ dəniz tarixinin ən böyük müəmmalarından biri olaraq qalır.
Bəzi tədqiqatçılar isə qeyd edirlər ki, Bermuda Üçbucağı haqqında həm tərəfdarlar, həm də skeptiklər bəzən seçici yanaşırlar. Yəni bir tərəf bütün hadisələri sirli göstərməyə çalışdığı kimi, digər tərəf də hər şeyi sadə izah etməyə çalışarkən bəzi qeyri-müəyyən məqamları nəzərdən qaçıra bilər. Elmi yanaşmanın əsas prinsipi isə hər iki halda sübutlara əsaslanmaqdır.
Nəticə olaraq demək olar ki, Bermuda Şeytan Üçbucağı tamamilə uydurma deyil, çünki bu bölgədə həqiqətən də gəmi və təyyarə itkiləri baş verib. Lakin bu hadisələrin arxasında fövqəltəbii qüvvələrin dayandığını göstərən heç bir elmi sübut yoxdur. Ən böyük sirr bəlkə də Bermuda Üçbucağının özü deyil, insanın naməlum hadisələr qarşısında yaratdığı hekayələrdir.
Bermuda Üçbucağını qorxulu edən şey yadplanetlilər və ya mistik qüvvələr deyil. Əsl qorxulu tərəf minlərlə metr dərinliyində qaranlıq okean, saniyələr içində dəyişə bilən hava şəraiti, insan səhvləri və təbiətin nə qədər güclü olduğudur. Bəzən gerçək dünyanın özü uydurulmuş əfsanələrdən daha sirli və daha vahiməli ola bilir.
