Azedu.az

Araşdırma: Fiziki cəza uşaqların akademik uğurunu azaldır

Araşdırma

11 İyun 2026, 11:16
Araşdırma: Fiziki cəza uşaqların akademik uğurunu azaldır

University College London (London Universitet Kolleci) tərəfindən NSPCC (Uşaqlara qarşı qəddarlığın qarşısının alınması üzrə Milli Cəmiyyət) dəstəyi ilə aparılan yeni araşdırma uşaqlara tətbiq edilən fiziki cəzanın uzunmüddətli mənfi nəticələrini ortaya çıxarıb.

AzEdu.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, təxminən 19 min uşağın məlumatlarının təhlil edildiyi tədqiqatda fiziki cəzaya məruz qalan uşaqların həm akademik göstəricilərdə geri qalma, həm də yeniyetməlik dövründə davranış problemləri göstərmə ehtimalının daha yüksək olduğu müəyyən edilib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, 3, 5 və 7 yaşlarında fiziki cəza görən uşaqların İngiltərə məktəb sistemində əsas sayılan GCSE imtahanlarında uğursuz olma ehtimalı 48 faiz təşkil edib. Bu göstərici fiziki cəza görməyən uşaqlarda 42,3 faiz olub.

Eyni zamanda, 3–7 yaş aralığında fiziki cəzaya məruz qalan uşaqların 14 yaşında aqressiv davranışlar—məsələn, vurmaq və itələmək—göstərmə ehtimalının 35 faiz daha yüksək olduğu qeyd olunub.

Araşdırmanın həmmüəllifi Becca Lacey fiziki cəzanın uşaqlar üçün heç bir fayda daşımadığını bildirib və bunun həm təhsil nəticələrini zəiflətdiyini, həm də antisosial davranışları artırdığını vurğulayıb. Tədqiqatın aparıcı müəllifi Anja Heilmann isə uşaqların böyüklərlə eyni hüquqi müdafiədən məhrum edilməsinin qəbuledilməz olduğunu qeyd edib.

Birləşmiş Krallıqda uşaqlara fiziki cəza ilə bağlı hüquqi yanaşma ölkə daxilində fərqlidir. Scotland və Wales artıq müvafiq olaraq 2020 və 2022-ci illərdə fiziki cəzanın bütün formalarını qadağan edib. Lakin İngiltərə və Şimali İrlandiyada “məqbul cəza” hüquqi müdafiəsi hələ də qüvvədədir.

Mövzu 2023-cü ildə Woking şəhərində 10 yaşlı Sara Sharif hadisəsindən sonra yenidən gündəmə gəlib. Hadisə zamanı uşağın atasının “qanuni cəza” iddiası hüquqi boşluqlara dair ciddi müzakirələrə səbəb olub.

Mühafizəkar siyasətçilər tam qadağanın valideynləri lazımsız şəkildə cinayət məsuliyyətinə sala biləcəyini və uşaq xidmətlərinə əlavə yük yaradacağını bildirirlər. Digər tərəfdən, Jess Asato araşdırmanın nəticələrinə əsaslanaraq fiziki cəzanın effektiv olmadığını və qadağanın dəstəklənməli olduğunu qeyd edib.

Birləşmiş Krallıq Təhsil Nazirliyi isə yeni qanunvericilik çərçivəsində uşaqların müdafiəsini gücləndirməyi planlaşdırdığını, lakin hazırda fiziki cəzanın tam qadağanı ilə bağlı konkret planın olmadığını açıqlayıb.

Azərbaycan ordusu Xəzərdə HƏRƏKƏTƏ KEÇDİ - Nə baş verir?
Son xəbərlərDaha çox