Çinin şimal-qərbində yerləşən Orta Devon dövrünə aid kömür yataqlarında 385 milyon il yaşı olan mikroskopik kəhrəba parçaları aşkarlanıb.
AzEdu.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu tapıntı indiyədək məlum olan ən qədim kəhrəba nümunəsindən 65 milyon il daha qədimdir və kəhrəbanın mənşəyi ilə bağlı mövcud elmi təsəvvürləri dəyişə bilər.
Araşdırma nəticələrinə görə, tapılan kəhrəba nümunələri toxumlu bitkilərin meydana çıxmasından xeyli əvvəl yaşamış toxumsuz damarlı bitkilər tərəfindən istehsal olunan qatranın fosilləşmiş formasıdır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu kəşf bitkilərin təkamülü ilə bağlı mühüm məlumatlar təqdim edir. Belə ki, toxumsuz bitkilərin də milyonlarla il əvvəl mürəkkəb kimyəvi tərkibli qatran istehsal edə bildiyi müəyyən olunub. Alimlər hesab edirlər ki, bu xüsusiyyət bitkilərin quruda yaşamağa uyğunlaşmasında mühüm rol oynayıb.
Tarixin ən qədim kəhrəba qalıqları iri daşlar şəklində deyil, kömür layları arasında yerləşən mikroskopik hissəciklər kimi aşkar edilib. Tədqiqatçılar nümunələri infraqırmızı spektroskopiya üsulu ilə analiz edərək onların kimyəvi quruluşunun müasir kəhrəba ilə eyni xüsusiyyətlər daşıdığını təsdiqləyiblər.
Alimlər qatranın hansı bitki növü tərəfindən ifraz edildiyini hələ dəqiq müəyyən edə bilməsələr də, həmin dövrdə tez-tez baş verən meşə yanğınları, göbələk infeksiyaları və digər ekoloji amillərin bitkilərdə bu müdafiə mexanizminin formalaşmasına səbəb olduğunu ehtimal edirlər.
Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, qatran istehsalı bitkilərin təkamülündə dərin kök sistemi, yarpaq və oduncaqlı gövdənin inkişafı qədər mühüm mərhələlərdən biri olub.
