Son illərdə Azərbaycanlı tələbələr xaricdə təhsil üçün yaxın coğrafiyada yerləşən ölkələrə də üstünlük verməyə başlayıb.
Gürcüstan, Özbəkistan və Qırğızıstan bu baxımdan həm münasib təhsil xərcləri, həm də oxşar mədəni mühitlərinə görə seçilən əsas istiqamətlər sırasındadır.
Bu ölkələrdə təhsil almaq tələbələrə daha əlçatan və sabit akademik mühit yaradır.
AzEdu.az həmin ölkələrdə təhsil almağın üstünlüklərini və aparıcı universitetlərini araşdırıb:
Gürcüstanda təhsil almağın hansı üstünlükləri var?
Gürcüstan son illərdə Azərbaycanlı tələbələrin ən çox üz tutduğu ölkələrdən biridir. Coğrafi yaxınlıq, oxşar mədəni mühit, münasib qiymətlər və qəbul prosesinin sadəliyi bu ölkəni xüsusilə cəlbedici edir. Son statistikaya görə, Gürcüstan universitetlərində təhsil alan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı artmaqda davam edir.
Gürcüstanın əsas üstünlüklərindən biri təhsil və yaşayış xərclərinin bir çox Avropa ölkələri ilə müqayisədə daha aşağı olmasıdır. Tələbələr münasib qiymətə kirayə mənzil tapa, nəqliyyat və gündəlik yaşayış xərclərini daha rahat qarşılaya bilirlər. Bu isə ailələrin maliyyə yükünü əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Ölkənin bir çox universitetlərində tibb, stomatologiya, əczaçılıq, informasiya texnologiyaları, mühəndislik, biznes və beynəlxalq münasibətlər kimi ixtisaslar ingilis dilində tədris olunur. Bu səbəbdən tələbələrin gürcü dilini yüksək səviyyədə bilməsi əksər proqramlar üçün tələb edilmir.
Gürcüstan universitetlərinin bir hissəsi beynəlxalq akkreditasiyaya malikdir və onların diplomları müxtəlif ölkələrdə tanınır. Xüsusilə tibb sahəsində təhsil alan tələbələr üçün beynəlxalq standartlara uyğun proqramların mövcudluğu ölkənin populyarlığını artıran amillərdəndir.
Azərbaycanlı tələbələrin Gürcüstanı seçməsinin digər səbəbi ölkənin Azərbaycana yaxın olmasıdır. Bakıdan Tbilisiyə qısa müddətdə avtomobil, qatar və ya təyyarə ilə getmək mümkündür. Bu yaxınlıq tələbələrin ailələri ilə əlaqələrini qorumasını və zərurət yarandıqda rahat şəkildə ölkəyə qayıtmasını asanlaşdırır.
Gürcüstan təhlükəsiz və beynəlxalq tələbələr üçün rahat mühitə malik ölkələrdən hesab olunur. Burada müxtəlif ölkələrdən gəlmiş tələbələr birlikdə təhsil alır, multikultural mühit formalaşır və xarici tələbələrin cəmiyyətə inteqrasiyası nisbətən asan olur.
Gürcüstanın aparıcı universitetləri:
1918-ci ildə yaradılan Tbilisi Dövlət Universiteti (Ivane Javakhishvili Tbilisi State University – TSU) Gürcüstanın ilk ali təhsil müəssisəsi olmaqla yanaşı, Cənubi Qafqazın ən nüfuzlu universitetlərindən biri hesab olunur. Universitetdə hüquq, iqtisadiyyat, biznes, tibb, beynəlxalq münasibətlər, humanitar elmlər, təbiət elmləri və sosial elmlər üzrə geniş ixtisas seçimi mövcuddur. Müasir laboratoriyalar, zəngin kitabxana fondu və elmi-tədqiqat mərkəzləri tələbələrin nəzəri biliklərini praktik bacarıqlarla birləşdirməsinə imkan yaradır. Universitet dünyanın müxtəlif ali təhsil müəssisələri ilə əməkdaşlıq edir və beynəlxalq mübadilə proqramlarında fəal iştirak edir. Bu səbəbdən Tbilisi Dövlət Universiteti həm yerli, həm də xarici tələbələrin ən çox üstünlük verdiyi ali məktəblərdən biridir.
Gürcüstan Texniki Universiteti (Georgian Technical University) ölkənin mühəndislik və texnologiya sahəsində aparıcı ali təhsil müəssisəsidir. Universitetdə kompüter elmləri, informasiya texnologiyaları, süni intellekt, energetika, memarlıq, tikinti mühəndisliyi, nəqliyyat və digər texniki ixtisaslar üzrə yüksək səviyyəli təhsil verilir. Tədris prosesi müasir texnologiyalar və praktik laboratoriyalar əsasında təşkil edilir. Universitet sənaye müəssisələri ilə sıx əməkdaşlıq etdiyi üçün tələbələr istehsalat təcrübəsi keçmək və məzun olduqdan sonra iş tapmaq baxımından daha geniş imkanlar əldə edirlər.
Ilia Dövlət Universiteti (Ilia State University) Gürcüstanın ən innovativ ali təhsil müəssisələrindən biri hesab edilir. Universitet elmi araşdırmalar, innovasiya layihələri və beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində xüsusi nüfuza malikdir. Burada biznesin idarə edilməsi, kompüter elmləri, biologiya, ekologiya, psixologiya, təhsil və humanitar elmlər üzrə keyfiyyətli proqramlar həyata keçirilir. Universitet tələbələrin tədqiqat fəaliyyətinə cəlb olunmasına böyük önəm verir və onları müxtəlif beynəlxalq layihələrdə iştirak etməyə təşviq edir. Xarici tələbələr üçün ingilis dilində tədris olunan proqramların mövcudluğu da universitetin üstün cəhətlərindən biridir.
Qafqaz Universiteti (Caucasus University) beynəlxalq standartlara uyğun təhsil sistemi ilə seçilən özəl ali təhsil müəssisəsidir. Universitet xüsusilə biznesin idarə edilməsi, maliyyə, hüquq, beynəlxalq münasibətlər, media, turizm və informasiya texnologiyaları sahələrində güclü proqramları ilə tanınır. Tədris prosesində müasir təlim metodlarından istifadə olunur və tələbələrin praktik biliklər qazanmasına xüsusi diqqət yetirilir. Universitet dünyanın bir çox ölkəsinin ali məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir, tələbələrə ikili diplom və mübadilə proqramlarında iştirak etmək imkanı yaradır.
Gürcüstan Universiteti (University of Georgia) ölkənin ən sürətlə inkişaf edən özəl universitetlərindən biridir. Universitetdə tibb, stomatologiya, əczaçılıq, biznes, hüquq, informasiya texnologiyaları və beynəlxalq münasibətlər üzrə müasir təhsil proqramları həyata keçirilir. Xarici tələbələrin sayına görə universitet Gürcüstanın aparıcı ali məktəbləri sırasında yer alır. Burada tədris prosesində müasir laboratoriyalardan, simulyasiya mərkəzlərindən və rəqəmsal təhsil resurslarından istifadə edilir. Universitet tələbələrin beynəlxalq səviyyədə rəqabətqabiliyyətli mütəxəssis kimi hazırlanmasına xüsusi önəm verir.
Bu universitetlərin hər biri təhsilin keyfiyyəti, beynəlxalq əməkdaşlıq əlaqələri, müasir infrastruktur, xarici tələbələr üçün yaradılmış əlverişli şərait və əmək bazarının tələblərinə uyğun proqramları ilə seçilir. Məhz bu xüsusiyyətlər Gürcüstanı son illərdə Azərbaycanlı tələbələrin ən çox üz tutduğu təhsil istiqamətlərindən birinə çevirib.
Özbəkistanda təhsil almağın hansı üstünlükləri var?
Özbəkistan Azərbaycanlı tələbələrin diqqətini cəlb edən yeni təhsil istiqamətlərindən birinə çevrilib. İki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin inkişafı, ortaq tarixi və dil yaxınlığı, eləcə də ali təhsil sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi Özbəkistan universitetlərinə marağı artırıb. Ölkədə aparılan təhsil islahatları nəticəsində ali təhsil müəssisələrinin beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyi yaxşılaşmış, xarici tələbələr üçün daha əlverişli şərait yaradılıb.
Özbəkistanda təhsil almağın əsas üstünlüklərindən biri münasib təhsil haqları və yaşayış xərcləridir. Digər ölkələr ilə müqayisədə həm universitet ödənişləri, həm də kirayə, nəqliyyat və gündəlik xərclər daha aşağıdır. Bu isə Azərbaycanlı tələbələr və onların ailələri üçün maliyyə baxımından əlverişli seçim hesab olunur.
Ölkənin universitetlərində tibb, stomatologiya, əczaçılıq, mühəndislik, informasiya texnologiyaları, iqtisadiyyat, biznesin idarə edilməsi, kənd təsərrüfatı və beynəlxalq münasibətlər kimi ixtisaslar üzrə müasir təhsil proqramları həyata keçirilir. Son illərdə bir çox ali məktəbdə ingilis dilində tədris olunan proqramların sayı artırılmış, eyni zamanda rus və özbək dillərində də geniş təhsil imkanları yaradılmışdır.
Özbəkistan hökuməti ali təhsil sisteminin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atıb. Dünyanın müxtəlif ölkələrinin universitetləri ilə ikili diplom proqramları, tələbə və müəllim mübadiləsi layihələri həyata keçirilir. Bu əməkdaşlıqlar tələbələrə beynəlxalq təcrübə qazanmaq və xarici universitetlərlə əlaqələr qurmaq imkanı verir.
Azərbaycanlı tələbələrin Özbəkistanı seçməsinin digər səbəblərindən biri də ortaq türk mədəniyyəti və oxşar adət-ənənələrdir. Bu yaxınlıq tələbələrin yeni mühitə daha tez uyğunlaşmasına kömək edir. Eyni zamanda ölkənin təhlükəsizliyi, qonaqpərvərliyi və xarici tələbələrə müsbət münasibəti onların rahat təhsil almasına şərait yaradır.
Hüquqi baxımdan da Özbəkistanda təhsil almaq böyük üstünlüklərə malikdir. Azərbaycan və Özbəkistan vətəndaşları üçün qarşılıqlı olaraq 90 günədək vizasız rejim tətbiq edilir və tələbələrin uzunmüddətli qeydiyyat prosesi universitetlər tərəfindən yerindəcə asanlıqla həll olunur. Ən əsası isə hər iki dövlət Minsk Konvensiyasının üzvü olduğu üçün Özbəkistan universitetlərindən alınan diplomlar Azərbaycanda əlavə beynəlxalq leqallaşdırma (Apostil) tələb olunmadan, rəsmi tərcümə və təsdiqlə sürətli şəkildə nostrifikasiya (tanınma) prosesindən keçir.
Özbəkistanın aparıcı universitetləri:
Özbəkistan Milli Universiteti (National University of Uzbekistan) ölkənin ən qədim və nüfuzlu ali təhsil müəssisəsidir. Universitet fizika, riyaziyyat, biologiya, kimya, hüquq, iqtisadiyyat, beynəlxalq münasibətlər və humanitar elmlər üzrə yüksək səviyyəli təhsil proqramları təqdim edir. Burada elmi-tədqiqat fəaliyyətinə xüsusi önəm verilir, müasir laboratoriyalar və tədqiqat mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Universitet dünyanın bir çox aparıcı ali məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir və beynəlxalq layihələrdə fəal iştirak edir.
Daşkənd Dövlət İqtisad Universiteti (Tashkent State University of Economics) iqtisadiyyat, maliyyə, bank işi, marketinq, menecment və beynəlxalq biznes sahələrində ölkənin aparıcı ali təhsil müəssisələrindən biridir. Universitet müasir iqtisadi biliklərin praktiki bacarıqlarla birləşdirilməsinə xüsusi diqqət yetirir. Tələbələr müxtəlif şirkətlərdə təcrübə keçmək, sahibkarlıq layihələrində iştirak etmək və beynəlxalq iqtisadi proqramlara qoşulmaq imkanı əldə edirlər.
Daşkənd Tibb Akademiyası (Tashkent Medical Academy) Mərkəzi Asiyanın ən tanınmış tibb ali məktəblərindən biridir. Universitetdə ümumi tibb, stomatologiya, pediatriya, əczaçılıq və ictimai səhiyyə üzrə yüksək keyfiyyətli təhsil verilir. Müasir klinik bazalar, laboratoriyalar və simulyasiya mərkəzləri tələbələrin praktik bacarıqlarının inkişafına imkan yaradır. Akademiyada çoxlu sayda xarici tələbə təhsil alır və beynəlxalq tibbi əməkdaşlıq proqramları uğurla həyata keçirilir.
Daşkənd İnformasiya Texnologiyaları Universiteti (Tashkent University of Information Technologies) informasiya texnologiyaları, proqram mühəndisliyi, kibertəhlükəsizlik, süni intellekt, telekommunikasiya və kompüter elmləri sahəsində Özbəkistanın aparıcı ali təhsil müəssisəsidir. Universitet müasir texnologiyalar əsasında qurulmuş laboratoriyalara malikdir və tələbələrin innovativ layihələrdə iştirakını dəstəkləyir. İnformasiya texnologiyalarına artan qlobal tələbat fonunda bu universitet məzunları əmək bazarında yüksək rəqabət qabiliyyətinə malik olurlar.
Daşkənd Vestminster Beynəlxalq Universiteti (Westminster International University in Tashkent) Böyük Britaniyanın təhsil modeli əsasında fəaliyyət göstərən beynəlxalq universitetdir. Burada bütün tədris prosesi ingilis dilində aparılır və proqramlar beynəlxalq standartlara uyğun hazırlanır. Universitet biznesin idarə edilməsi, iqtisadiyyat, maliyyə, kommersiya hüququ və informasiya sistemləri üzrə yüksək keyfiyyətli təhsil təqdim edir. Xarici müəllim heyəti, beynəlxalq akademik mühit və müasir tədris metodları universiteti regionun ən nüfuzlu ali təhsil müəssisələrindən birinə çevirib.
Qazaxıstanda təhsil almağın hansı üstünlükləri var?
Qazaxıstan da son illərdə Azərbaycanlı tələbələr üçün ən cəlbedici təhsil istiqamətlərindən birinə çevrilib. Ölkədə ali təhsil sisteminin sürətlə modernləşdirilməsi, beynəlxalq standartlara uyğun proqramların artırılması və xarici tələbələr üçün yaradılan əlverişli şərait bu marağı daha da gücləndirib. Qazaxıstan universitetləri xüsusilə tibb, mühəndislik, informasiya texnologiyaları və iqtisadiyyat sahələrində region üzrə güclü təhsil mərkəzləri hesab olunur.
Qazaxıstanda təhsil almağın əsas üstünlüklərindən biri təhsil haqlarının və yaşayış xərclərinin daha münasib olmasıdır. Bu, Azərbaycanlı tələbələr üçün maliyyə baxımından daha əlverişli seçim yaradır. Eyni zamanda, ölkədə tələbələr üçün yataqxana imkanları, nəqliyyat sistemləri və sosial dəstək xidmətləri geniş şəkildə inkişaf etdirilib.
Ölkənin ali təhsil müəssisələrində tədris əsasən qazax, rus və ingilis dillərində aparılır. Son illərdə ingilis dilli proqramların sayının artması xarici tələbələrin Qazaxıstan universitetlərinə qəbulunu daha da asanlaşdırmışdır. Bu isə beynəlxalq tələbə mübadiləsinin genişlənməsinə şərait yaradır.
Qazaxıstanın strateji coğrafi mövqeyi və inkişaf edən iqtisadiyyatı tələbələrə məzun olduqdan sonra iş imkanları baxımından da üstünlüklər təqdim edir. Xüsusilə enerji, neft-qaz sənayesi, informasiya texnologiyaları və maliyyə sahələrində karyera qurmaq istəyən tələbələr üçün ölkə əlverişli imkanlara malikdir.
Qazaxıstanın aparıcı universitetləri:
Al-Farabi Qazax Milli Universiteti (Al-Farabi Kazakh National University) ölkənin ən böyük və nüfuzlu ali təhsil müəssisəsidir. Universitet 1934-cü ildə yaradılmışdır və bu gün Mərkəzi Asiyanın aparıcı universitetlərindən biri hesab olunur. Burada hüquq, beynəlxalq münasibətlər, biologiya, kimya, fizika, informasiya texnologiyaları və iqtisadiyyat kimi geniş ixtisas sahələri tədris olunur. Universitet güclü elmi-tədqiqat bazasına malikdir və beynəlxalq akademik əməkdaşlıqlarda fəal iştirak edir.
L.N. Qumilyov Avrasiya Milli Universiteti (L.N. Gumilyov Eurasian National University) Qazaxıstanın paytaxtı Astana şəhərində yerləşir və ölkənin ən prestijli ali məktəblərindən biridir. Universitetdə mühəndislik, memarlıq, hüquq, iqtisadiyyat, beynəlxalq münasibətlər və təbiət elmləri üzrə müasir təhsil proqramları mövcuddur. Avrasiya Milli Universiteti beynəlxalq layihələrdə və tələbə mübadilə proqramlarında aktiv iştirak edir, bu da tələbələrə qlobal təcrübə qazandırır.
Satbayev Universiteti (Satbayev University) Qazaxıstanın ən qabaqcıl texniki ali məktəblərindən biridir. Universitet əsasən mühəndislik, texnologiya, dağ-mədən sənayesi, energetika və informasiya texnologiyaları sahələrində ixtisaslaşmışdır. Sənaye ilə sıx əməkdaşlıq sayəsində tələbələr real istehsalat mühitində təcrübə keçmək imkanı əldə edirlər. Bu isə məzunların iş bazarında daha rəqabətli olmasına şərait yaradır.
Nazarbayev Universiteti (Nazarbayev University) Qazaxıstanın ən müasir və beynəlxalq standartlara uyğun ali təhsil müəssisəsidir. Universitet tamamilə ingilis dilində tədris aparır və dünya səviyyəli professor-müəllim heyətinə malikdir. Burada mühəndislik, tibb, biznes, sosial elmlər və informasiya texnologiyaları üzrə yüksək keyfiyyətli proqramlar mövcuddur. Universitetin əsas məqsədi qlobal rəqabətə davamlı mütəxəssislər yetişdirməkdir.
Abay adına Qazax Milli Pedaqoji Universiteti (Abai Kazakh National Pedagogical University) Qazaxıstanda müəllim hazırlığı sahəsində ən qədim və aparıcı ali təhsil müəssisələrindən biridir. Universitet təhsil, psixologiya, filologiya, tarix və sosial elmlər üzrə ixtisaslaşmışdır. Müəllim hazırlığı sahəsində güclü ənənəyə malik olan bu universitet ölkənin təhsil sisteminin inkişafında mühüm rol oynayır.
