https://www.zirve.edu.az/
16.01.2021 13:19
Çörəkdən imtina nəyə səbəb olur?

Tam taxıldan hazırlanan çörəyin tərkibində sinir, ürək-damar sistemlərinin işini normallaşdıran “ B” vitaminləri ilə yanaşı kalium, kalsium, maqnezium, flor və digər minerallar da mövcuddur.

 

Vitaminlər əsasən taxılın qabığında olur. Bu səbəbdən çörəyin sağlamlığa faydaları taxıldan çox, onun üyüdülməsindən çox asılıdır. Üyütmə nə qədər incədirsə, dəyər o qədər aşağı olur. Məsələn, təmizlənmiş un çörəyində 0,05 milliqram, tam çörəkdə isə 4,9 milliqram dəmir var. Beləliklə, incə undan hazırlanan çörəkdən imtina etsəniz, bədən çox güman ki, qida itkisini hiss etməyəcək. Bununla birlikdə, tam taxıl çörəyindən imtina etmək insana çox fayda verməyəcək.

Çörəkdən imtina insanı arıqladır. Çörəyin kalori miqdarı 100 qrama ortalama 250-300 kilokalordur. Bu çox deyil, lakin incə üyüdülmüş buğda çörəyi yüksək glisemik indeksə malikdir - 85-90. Müqayisə üçün: südlü şokoladın indeksi təxminən 70-dir. Çovdar çörəyinin indeksi onsuz da 50-40-dır. Ümumiyyətlə, 70-dən yuxarı dəyərlər yüksək, 55-dən az olanlar isə aşağı sayılır.

Ağ çörək yeyəndə güclü insulin sərbəstliyi olur: qan şəkəri kəskin şəkildə yüksəlir, sonra eyni dərəcədə azalır və daha sürətli aclıq hiss edirsiniz. Beləliklə, incə undan hazırlanan çörək, iştahı stimullaşdıraraq kilo almağa dolayı yolla təsir göstərir.

Çörəkdən imtina sinir sisteminə mənfi təsir edir. Yüz qram kəpəkli çörək “B1” vitamininin gündəlik dəyərinin demək olar ki yarısıdır (gündə 1.1-1.2 milliqram). Vitamin yetərli olmayanda isə insan əsəbi olur, daha tez yorulur və əzələ zəifləyir.

İncə üyüdülmüş ağ çörək bədənə enerji verən sürətli karbohidratdır. İdmanla məşğul olursunuzsa, məşqdən 30-40 dəqiqə əvvəl kiçik parça ağ çörək yeyilə bilər. İdmançılar çörəyi karbohidratlarla - bərk buğda, qarabaşaq yarması, düyü, incə arpadan hazırlanan makaronla əvəz edə bilər.

Tam taxıl çörəyi lif baxımından zəngindir - çox yemək şişkinlik və qarın qazına səbəb ola bilər. Ancaq çörəyi az miqdarda yeyirsinizsə (100 qram tam taxıl çörəyində təxminən 7.4 qram pəhriz lifi var) əksinə, həzmə kömək edir. (report)