Azedu.az

Yeni tədqiqat: asteroid yağışı qitələrin formalaşmasını uzun müddət əngəlləyib

Maraqlı

27 İyun 2026, 16:10
Yeni tədqiqat: asteroid yağışı qitələrin formalaşmasını uzun müddət əngəlləyib

Alimlərin yeni araşdırmasına görə, erkən Yerə uzun müddət davam edən asteroid bombardmanı planetin ilk qitələrinin formalaşmasını yüz milyonlarla il gecikdirib.

AzEdu.az-ın xarici mediadan əldə etdiyi məlumata görə, Curtin Universitetindən geoloq Tim Johnsonın rəhbərlik etdiyi tədqiqat göstərir ki, təxminən 4,5–4 milyard il əvvəl Yer səthinə düşən ardıcıl asteroid zərbələri qabığı davamlı olaraq qızdırıb və əridib.

Bu səbəbdən Yer qabığı sabitləşə bilməyib və qitələrin yaranması üçün lazım olan sərt struktur formalaşmayıb.

Əvvəllər elm adamları bu dövrdəki geoloji “boşluğu” əsasən tektonik plitələrin fəaliyyəti ilə izah edirdilər. Lakin yeni model asteroid zərbələrinin yaratdığı əlavə istiliyin daha əsas rol oynadığını ortaya qoyur.

Araşdırmada qeyd olunur ki, hər bir böyük asteroid toqquşması Yer daxilində on minlərlə il davam edən yüksək temperatur mühiti yarada bilirdi. Davamlı bombardman isə mantiyanı qismən ərimiş vəziyyətdə saxlayaraq qitə süxurlarının yaranmasına imkan verməyib.

Elm adamları bu nəticələri Ay səthindən gətirilən nümunələrlə də müqayisə edirlər. Atmosfersiz və geoloji aktivliyi olmayan Ay Günəş sisteminin erkən dövründəki toqquşmaların izlərini qoruyaraq, Yerin də oxşar ağır bombardmandan keçdiyini göstərir.

Tədqiqatçılara görə, yalnız asteroid bombardmanının zəifləməsindən sonra Yer səthi soyuyaraq qalınlaşıb və ilk qitələr formalaşmağa başlayıb.

Bu nəticələr Yer planetinin erkən tarixi və həyatın başlanğıcı ilə bağlı mövcud elmi modellərə yeni baxış gətirir.

Zelenski Krımı geri qaytarır - Ordusuna ƏMR VERDİ: Rusları çıxarın!
Son xəbərlərDaha çox