Azedu.az

90 illik fizika sirrində mühüm addım

AzEdu Təhsil Platforması

16 Avqust 2026, 14:46
90 illik fizika sirrində mühüm addım

Alimlər təxminən 90 il əvvəl irəli sürülmüş, vakuumun tamamilə “boş” olmadığına dair nəzəriyyəyə güclü sübut əldə ediblər. 

AzEdu.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar kainatın ən güclü maqnit sahələrinə malik obyektlərindən biri olan maqnetarı müşahidə edərək işığın boş məkanda gözlənilməz davranışını qeydə alıblar.

NASA-nın IXPE kosmik teleskopunun məlumatlarını araşdıran alimlər 1E 1547.0−5408 adlı maqnetardan gələn rentgen şüalarının qütbləşməsini ölçüblər. Nəticələr göstərib ki, şüalanmanın qütbləşməsi adi şəraitdə gözləniləndən xeyli yüksəkdir və maqnetarın güclü maqnit sahəsi ilə uyğunluq təşkil edir.

Bu hadisə “vakuum ikiləşməsi” adlanır. Nəzəriyyəyə görə, son dərəcə güclü maqnit sahəsinin təsiri altında vakuum işığın yayılmasına adi boş məkan kimi deyil, müəyyən mənada optik mühit kimi təsir göstərə bilər. Bu ideya 1930-cu illərdə Verner Heyzenberq və Hans Euler tərəfindən irəli sürülüb.

Alimlər nəticələrin bu nəzəriyyə ilə güclü şəkildə uyğunlaşdığını bildirirlər, lakin bunu hələ tam və qəti sübut hesab etmirlər. Daha çox maqnetarın müşahidə edilməsi nəticələrin təsdiqlənməsi üçün vacibdir. Araşdırma isə kvant fizikasının kainatın ən ekstremal şəraitlərində necə işlədiyini anlamaq baxımından əhəmiyyətli hesab olunur.

Ukrayandan KÜTLƏVİ HÜCUM - Rusiya şəhərləri dağıdılır
Son xəbərlərDaha çox