Xalqların tarixi yalnız mühüm siyasi hadisələr, hərbi qələbələr və iqtisadi nailiyyətlərlə yazılmır. Millətlərin həqiqi böyüklüyü onların yaratdığı mənəvi dəyərlərlə, formalaşdırdığı düşüncə məktəbi ilə və gələcək nəsillərə ötürdüyü milli irslə ölçülür. Bu baxımdan milli mətbuat hər bir xalqın mənəvi həyatının ayrılmaz tərkib hissəsi, dövlətçilik ənənələrinin qorunub inkişaf etdirilməsində mühüm rol oynayan strateji ictimai institutdur.
Azərbaycan milli mətbuatının yaranması XIX əsrin ikinci yarısında xalqımızın milli oyanış tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Görkəmli maarifçi Həsən bəy Zərdabinin 1875-ci il iyulun 22-də nəşr etdirdiyi "Əkinçi" qəzeti yalnız ilk ana dilli qəzet kimi deyil, həm də milli özünüdərkin, maarifçilik ideyalarının və müasir Azərbaycan ictimai fikrinin başlanğıc nöqtəsi kimi tarixə daxil oldu. O dövrün mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitində xalqın ana dilində düşünməsi, milli kimliyini dərk etməsi və maariflənməsi uğrunda atılan bu addım əsl vətəndaşlıq nümunəsi idi.
Milli mətbuatın inkişaf yolu Azərbaycan xalqının taleyi ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. Tarixin müxtəlif dövrlərində ictimai-siyasi təzyiqlərə, senzura və ideoloji maneələrə baxmayaraq, Azərbaycan mətbuatı milli ruhun, azərbaycançılıq məfkurəsinin və dövlətçilik düşüncəsinin yaşadılmasında müstəsna xidmətlər göstərmişdir. Məhz buna görə milli mətbuatın tarixi, əslində, xalqımızın azadlıq, istiqlal və milli birlik uğrunda apardığı mübarizənin ayrılmaz salnaməsidir.
Mətbuatın cəmiyyətdəki rolu heç vaxt yalnız informasiya ötürməkdən ibarət olmamışdır. Həqiqi mətbuat ictimai fikri formalaşdıran, milli maraqları müdafiə edən, vətəndaş məsuliyyətini gücləndirən və cəmiyyətlə dövlət arasında sağlam ünsiyyət körpüsü yaradan mühüm təsisatdır. Hər bir dövrdə qələmin məsuliyyəti onun yazdığı xəbərin həcmindən deyil, cəmiyyətə verdiyi mənəvi təsirdən ölçülmüşdür.
Müasir dövr informasiya əsri kimi xarakterizə olunur. Texnologiyanın sürətli inkişafı informasiyanın yayılma imkanlarını genişləndirsə də, eyni zamanda dezinformasiya, manipulyasiya və informasiya təhdidlərini də artırmışdır. Belə mürəkkəb geosiyasi şəraitdə milli mətbuatın üzərinə düşən vəzifələr daha da məsuliyyətli xarakter alır. Operativlik peşəkarlığın göstəricisidir, lakin operativlik heç vaxt həqiqəti üstələməməlidir. Çünki dövlətçiliyə xidmət edən jurnalistikanın əsas prinsipi hər zaman obyektivlik, məsuliyyət və milli maraqlara sədaqət olmalıdır.
Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra milli mətbuatın inkişafı üçün yeni mərhələ başlanmışdır. Xüsusilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik strategiyası çərçivəsində söz və mətbuat azadlığının təmin edilməsi, senzuranın ləğvi və milli medianın inkişafına göstərilən diqqət Azərbaycanın demokratik inkişaf yolunun mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu siyasi kurs bu gün də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. İnformasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, peşəkar medianın inkişafı və milli informasiya məkanının qorunması dövlət siyasətinin mühüm prioritetləri sırasındadır.
Son illərdə baş verən hadisələr bir daha sübut etdi ki, müasir dövrdə informasiya məkanı dövlətlərin milli təhlükəsizlik sisteminin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan yalnız döyüş meydanında deyil, informasiya cəbhəsində də tarixi qələbə qazandı. Dünya ictimaiyyətinə həqiqətlərin operativ və peşəkar şəkildə çatdırılması, dezinformasiyaya qarşı prinsipial mövqe nümayiş etdirilməsi və Azərbaycanın haqq səsinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması milli mətbuatın üzərinə düşən tarixi missiyanın uğurla yerinə yetirildiyini göstərdi.
Milli mətbuat yalnız bu günü işıqlandırmır, həm də gələcəyin mənəvi əsaslarını formalaşdırır. Gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması, milli-mənəvi dəyərlərə hörmət hissinin aşılanması, Azərbaycan dilinin saflığının qorunması, tariximizin və mədəniyyətimizin təbliği medianın daşıdığı ali missiyanın ayrılmaz tərkib hissəsidir. Çünki dövlətin gücü yalnız iqtisadi və hərbi potensialla deyil, eyni zamanda milli ideoloji dayaqlarının möhkəmliyi ilə müəyyən olunur.
Mətbuatın məsuliyyəti cəmiyyətin etimadını doğrultmaqdır. Etimad isə yalnız peşəkarlıq, obyektivlik, vicdan və milli maraqlara sadiqlik üzərində qurula bilər. Qələm şəxsi maraqlara deyil, həqiqətə xidmət etdikdə, söz sensasiya deyil, məsuliyyət ifadə etdikdə mətbuat öz tarixi missiyasını yerinə yetirmiş olur.
Milli Mətbuat Günü münasibətilə bütün jurnalistləri, publisistləri, redaktorları və söz adamlarını ürəkdən təbrik edir, onlara məsuliyyətli və şərəfli fəaliyyətlərində yeni uğurlar arzulayıram. İnanıram ki, Azərbaycan milli mətbuatı bundan sonra da dövlətçilik maraqlarını, milli birliyi, azərbaycançılıq ideologiyasını və xalqımızın mənəvi dəyərlərini yüksək peşəkarlıqla qoruyacaq, cəmiyyətimizin inkişafına layiqli töhfələr verməyə davam edəcəkdir.
Çünki milli mətbuat sadəcə informasiya mənbəyi deyil. O, dövlətçilik təfəkkürünün daşıyıcısı, milli yaddaşın qoruyucusu, ictimai vicdanın ifadəçisi və müstəqil Azərbaycanın gələcəyinə xidmət edən ən mühüm mənəvi sütunlardan biridir. Qələmin gücü həqiqətə söykəndiyi, sözün məsuliyyəti Vətən sevgisi ilə vəhdət təşkil etdiyi müddətdə Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji dayaqları daha da möhkəmlənəcək, milli həmrəyliyimiz və birliyimiz daim güclənəcəkdir.
Vüsal Məhərrəm
Tarix müəllimi, Bakı şəhəri İlqar Məmmədov adına 298 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbin direktoru.
