Astronomlar milyardlarla il əvvəl Günəş sistemində beşinci nəhəng planetin mövcud olduğunu göstərən yeni sübutlar əldə ediblər.
AzEdu.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlərin fikrincə sonradan sistemdən qovulan bu planet digər nəhəng planetlərin peyklərinin bu günə qədər qorunub qalmasında mühüm rol oynayıb.
Araşdırma göstərir ki, Günəş sisteminin formalaşmasının ilk mərhələlərində nəhəng planetlər bir-birinə və Günəşə indiki mövqelərindən daha yaxın olublar. Yupiter, Saturn, Uran və Neptun zamanla qarşılıqlı cazibə qüvvələrinin təsiri altında orbitlərini dəyişərək hazırkı yerlərinə köçüblər. Bu proses isə peyklər üçün ciddi təhlükə yaradıb.
Tədqiqatçılar tərəfindən aparılan kompüter simulyasiyaları Yupiter və Uranın peyklərinin həmin mürəkkəb dövrdən sağ çıxma ehtimalının olduqca aşağı olduğunu ortaya qoyub. Nəticələrə əsasən, Yupiterin peykləri ssenarilərin yalnız 15 faizində, Uranın peykləri isə 9 faizində salamat qala bilib. Hər iki sistemin eyni vaxtda zərər görmədən bu mərhələni keçməsi ehtimalı isə təxminən 1 faiz təşkil edib.
Alimlər Günəş sisteminin erkən dövrünə aid 122 müxtəlif ssenarini minlərlə dəfə modelləşdirərək yalnız iki uğurlu variant müəyyən ediblər. Həmin modellərin hər ikisində sistemdə əlavə, beşinci nəhəng planetin mövcud olduğu göstərilib.
Araşdırmaya görə, Yupiterin orbitində baş verən dəyişikliklər nəticəsində bu buz nəhəngi ilə yaxın qarşılaşma baş verib. Yupiterin güclü cazibə qüvvəsi sirli planeti Günəş sistemindən kənara ataraq onu ulduzlararası məkana göndərib.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, məhz bu hadisə digər nəhəng planetlərin hərəkət trayektoriyalarını dəyişərək Uranın dağıdıcı yaxınlaşmalardan qorunmasına şərait yaradıb. Bunun nəticəsində həm Uranın, həm də Yupiterin peykləri məhv olmaqdan xilas olub.
Alimlərin qənaətinə görə, Günəş sisteminin bu gün mövcud olan sabit quruluşu çox mürəkkəb və aşağı ehtimallı kosmik hadisələrin nəticəsində formalaşıb. Həmin prosesdə isə artıq mövcud olmayan beşinci nəhəng planet mühüm rol oynayıb.
