Müasir kimya dərsliklərində diqqət çəkən əsas problemlərdən biri mövzuların həddindən artıq qısaldılması və sadələşdirilməsidir.
AzEdu.az-a bu sözləri kimya müəllimi, "Örnək müəllim" Zamin Allahverdiyev bildirib.
O, qeyd edib ki, dərsliklərin imtahan yönümlü hazırlanması da problemin əsas səbəblərindən biridir:
"Bu yanaşma ilk baxışda şagirdlər üçün materialı daha əlçatan etmək məqsədi daşısa da, əslində biliklərin dərinliyinə mənfi təsir göstərir.
Əvvəllər kimya dərsliklərində mövzular daha geniş izah olunur, anlayışların mahiyyəti, səbəb-nəticə əlaqələri və tətbiq sahələri daha ətraflı təqdim edilirdi. İndiki dərsliklərdə isə çox vaxt yalnız qısa izahlarla kifayətlənilir. Nəticədə şagirdlər mövzunu tam anlamır və praktikada tətbiq etməkdə çətinlik çəkir.
Məsələn, kimyəvi reaksiyalar, maddələrin quruluşu və ya Dövri qanun kimi fundamental mövzular çox vaxt sadəcə ümumi şəkildə verilir. Halbuki bu mövzuların dərin izahı şagirdin analitik düşünmə qabiliyyətini inkişaf etdirir və elmi dünyagörüşünü formalaşdırır. Mövzuların bu qədər ixtisar edilməsi isə bu imkanları məhdudlaşdırır".
Kimya dərsliklərində balansın qorunması vacibdir:
"Digər tərəfdən, dərsliklərin imtahan yönümlü hazırlanması da problemin əsas səbəblərindən biridir. Material daha çox test tapşırıqlarına uyğun şəkildə seçilir və bu da geniş izahların və əlavə məlumatların çıxarılmasına gətirib çıxarır. Halbuki təhsil yalnız imtahana hazırlıq deyil, həm də fundamental biliklərin formalaşdırılması prosesidir.
Bundan əlavə, mövzuların sadələşdirilməsi bəzən o həddə çatır ki, elmi dəqiqlik belə qismən itir. Bu isə gələcəkdə kimyanı daha dərindən öyrənmək istəyən şagirdlər üçün ciddi boşluqlar yaradır.
Nəticə olaraq demək olar ki, kimya dərsliklərində balansın qorunması vacibdir. Material nə həddindən artıq mürəkkəb, nə də bu qədər səthi olmamalıdır. Mövzular həm anlaşılan, həm də kifayət qədər əhatəli şəkildə təqdim edilməlidir ki, şagirdlər yalnız məlumatı yadda saxlamasın, onu dərk etsin və tətbiq edə bilsin".
