23 fevral 2026-cı il tarixində Qobustan rayon Cəyirli kənd R.Hüseynov adına ümumi orta ümumtəhsil məktəbində keçirilən “Clothes and Colours” mövzusunda açıq dərs həm məzmun, həm də metodiki baxımdan diqqət çəkən nümunə kimi yadda qalıb.
AzEdu.az xəbər verir ki, məktəbin ingilis dili müəllimi, "İlin gənc müəllimi" Aynur Axundovanın I sinifdə təşkil etdiyi bu dərs müasir təlim yanaşmalarının ibtidai səviyyədə praktik və sistemli tətbiqini nümayiş etdirib.
Xüsusilə müəllimlərin – diqqətini cəlb edən əsas məqam dərsin yalnız nümayiş xarakteri daşımaması, real pedaqoji məqsədlərə xidmət etməsi olub. Dərs planlaşdırılarkən yaş xüsusiyyətləri, diqqət müddəti, öyrənmə üslubları və motivasiya amilləri nəzərə alınıb.
Dərs interaktiv və şagirdyönümlü formada qurulub. Kiçik yaşlı məktəblilər rəng və geyim adlarını yalnız dinləmə və təkrar vasitəsilə deyil, həm də mahnılar, vizual materiallar, hərəkətli fəaliyyət və praktik tapşırıqlar vasitəsilə mənimsəyiblər. Bu yanaşma xüsusilə ibtidai mərhələdə xarici dil öyrənməsində effektiv hesab olunur, çünki bu yaşda uşaqlar abstrakt izahdan daha çox konkret və vizual təqdimatı daha yaxşı qavrayırlar.
Dərs boyu yaradılan müsbət emosional mühit, müəllimin səs tonu, jest-mimika və hərəkətli keçidlər şagirdlərin diqqətini stabil saxlayıb. Fəaliyyətlərin tez-tez dəyişməsi isə monotonluğun qarşısını alıb.
Qrup işi və Bloom taksonomiyası prizmasından inkişaf edən bacarıqlar
Dərsin ən diqqətçəkən hissələrindən biri qrup işi mərhələsi olub. Şagirdlər paltar şəkillərini rəngləyib, kəsmə-yapışdırma tapşırıqları yerinə yetirib, sözləri uyğun şəkillərlə əlaqələndirərək təqdimatlar ediblər.
İlk baxışda sadə görünən bu tapşırıqlar əslində şagirdlərin idrak bacarıqlarını mərhələli şəkildə inkişaf etdirən sistemli fəaliyyətlər olub.
Bu prosesi Benjamin Bloomun taksonomiyası əsasında təhlil etdikdə aydın görünür ki:
Bilik (Remembering) – Şagirdlər “shirt”, “dress”, “blue”, “red” kimi sözləri xatırlayıb səsləndiriblər.
Anlama (Understanding) – “Blue shirt”, “Red dress” kimi birləşmələrdə məna əlaqəsini qavrayıblar.
Tətbiq (Applying) – Rəngləmə və uyğunlaşdırma zamanı öyrəndikləri sözləri praktik situasiyada istifadə ediblər.
Təhlil (Analyzing) – Geyim və rəng kateqoriyalarını fərqləndirərək düzgün uyğunluq qurublar.
Qiymətləndirmə (Evaluating) – Qrup daxilində seçim edərkən müzakirə aparıb qərar veriblər.
Yaratma (Creating) – Hazırladıqları işi təqdim edərək öz kiçik “məhsullarını” formalaşdırıblar.
Bu mərhələlər göstərir ki, dərs yalnız leksik vahidlərin öyrədilməsi ilə məhdudlaşmayıb, şagirdlərdə məntiqi düşünmə, seçim etmə və təqdimetmə bacarıqları da paralel şəkildə inkişaf edib.
Bundan əlavə, qrup işi sosial bacarıqların – əməkdaşlıq, növbə gözləmə, dinləmə mədəniyyəti və öz fikrini ifadə etmə – formalaşmasına xidmət edib ki, bu da ibtidai təhsildə xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Birinci sinifdə açıq dərs: çətinlik və peşəkarlıq balansı
Təcrübəli müəllimlər yaxşı bilirlər ki, I sinifdə açıq dərs keçmək həm emosional, həm də metodiki baxımdan ciddi hazırlıq tələb edir.
Bu yaş dövründə diqqət müddəti 7-10 dəqiqə ilə məhdudlaşır, şagirdlər tez yorulur, emosional reaksiyalar ani dəyişə bilir və auditoriya qarşısında davranış fərqli ola bilər.
Lakin düzgün qurulmuş dərs strukturu bu çətinliyi idarəolunan edir. Fəaliyyətlərin mikro-mərhələlərə bölünməsi, mahnı və hərəkətli keçidlərdən istifadə, vizual materialların üstünlük təşkil etməsi diqqətin yenidən fokuslanmasına kömək edir.
Dərsdə istifadə olunan Wordwall platforması isə oyun əsaslı öyrənməni təmin edərək şagirdlərin motivasiyasını artırıb. Rəqəmsal resursun məqsədli və vaxtında istifadəsi dərsi texnoloji baxımdan zənginləşdirib, lakin əsas məqsəd – öyrənmə nəticəsi – ön planda saxlanılıb.
Bu açıq dərs bir daha göstərdi ki, ibtidai sinifdə effektiv tədrisin əsas açarları bunlardır:
Aktivlik + vizuallıq + emosional təhlükəsizlik + metodiki planlama.
1. Dərsi ssenari kimi planlaşdırın.Xüsusilə açıq dərslərdə keçidlər əvvəlcədən düşünülməlidir.
2. Fəaliyyət müxtəlifliyi yaradın. Dinləmə – hərəkət – vizual – oyun – təqdimat ardıcıllığı diqqəti canlı saxlayır.
3. Sinif idarəetməsini sakit tonla qurun.
Qışqırmadan, jest və siqnallarla idarəetmə daha effektivdir.
4. Qiymətləndirməni prosesə inteqrasiya edin. Qrup işi zamanı müşahidə və dərhal geribildirim daha faydalıdır.
5. Uşaqları emosional olaraq gücləndirin. Sertifikat, alqış və kiçik mükafat onların özünəinamını artırır.
Unutmaq olmaz ki, birinci sinifdə müəllim yalnız fənn öyrətmir – o, məktəbə münasibət formalaşdırır.
Sonda qeyd etmək olar ki, Aynur Axundovanın təqdim etdiyi bu açıq dərs metodiki baxımdan balanslı, psixoloji baxımdan təhlükəsiz və pedaqoji baxımdan məqsədyönlü qurulmuş nümunədir.
Birinci sinifdə qoyulan möhkəm təməl yalnız söz ehtiyatı deyil, öyrənməyə sevgi formalaşdırır. Və məhz bu sevgi gələcək akademik uğurun əsasını təşkil edir.
Dərsin sonunda müəllim tərəfindən təqdim olunan sertifikat və hədiyyələr isə balacaların sevincinə səbəb olub. Bu təşəbbüs onların dərsə marağını daha da artıraraq müsbət emosional mühit yaratmışdır.
