Dünyanın önde gelen üniversiteleri, akademik başarıları, yenilikçi yaklaşımları, uluslararası işbirlikleri ve mezun başarıları aracılığıyla küresel ölçekte tanınmakta ve itibar kazanmaktadır. Azerbaycan'da da yükseköğretim kurumlarının uluslararası rekabet gücünün artırılması ve küresel akademik alandaki konumlarının güçlendirilmesi güncel konulardan biridir.
Gelecekte hangi üniversitelerimiz markalaşma başarısı elde edebilir? Hangi üniversite markasını dünyaya tanıtma gücüne sahiptir?
Konuyla ilgili AzEdu.az'a açıklama yapan Milli Meclis Bilim ve Eğitim Komitesi üyesi, milletvekili Elnare Akimova, dünya üniversite deneyiminin gösterdiğine göre, küresel bir marka haline gelmek için uluslararası öğrenci akışı, bilimsel araştırmaların etkisi, dış ortaklıklar, inovasyon ortamı ve ülkenin stratejik çıkarlarına hizmet eden uzmanlaşmanın önemli olduğunu belirtti:
"Azerbaycan'da bu kriterlere göre gelecekte uluslararası düzeyde daha güçlü tanınabilecek birkaç üniversite öne çıkıyor. Öncelikle ADA Üniversitesi dikkat çekiyor. Uluslararası odaklı eğitim modeli, yabancı profesör kadrosu, İngilizce konuşulan ortam ve dünyanın farklı ülkelerinden öğrenci çekme yeteneği, ADA'nın bölgesel değil, küresel bir akademik marka haline gelme potansiyelini artırıyor. Üniversite zaten Güney Kafkasya'nın en tanınan yükseköğretim kurumlarından biri olarak kabul ediliyor.
Bakü Devlet Üniversitesi ise tamamen farklı bir avantaja sahip. Azerbaycan'ın en eski ve en büyük bilim ocağı olan BDU, ülkenin akademik tarihinin sembolüdür. Bir asırdan fazla süredir binlerce bilim adamı, akademisyen, devlet adamı ve aydın yetiştiren üniversite, Azerbaycan'ın bilimsel mirasının temel taşıyıcısıdır. Dünyada birçok üniversite, tam da tarihi itibarları ve bilimsel okulları üzerine küresel bir marka oluşturmuştur. Bu açıdan BDU da uluslararası akademik alanda daha aktif tanıtım ve bilimsel entegrasyon ile bölgenin saygın bilim merkezlerinden birine dönüşebilir."
Dünyada birçok üniversite, belirli bir alanda uzmanlaşarak küresel bir marka olmuştur:
"Bakü Yüksek Petrol Okulu ise son yıllarda elde ettiği akademik sonuçlar, uluslararası işbirlikleri ve teknik uzmanlıklara yönelik hazırlık modeli ile dikkat çekiyor. Özellikle enerji ve teknoloji alanlarında uluslararası itibar kazanma potansiyeline sahiptir.
Aynı zamanda Azerbaycan Teknik Üniversitesi ve Azerbaycan Tıp Üniversitesi de kendi alanlarında uzmanlaşmış bölgesel merkezlere dönüşebilirler. Teknoloji, mühendislik ve tıp alanları geleceğin en çok talep edilen yönleri olduğundan, bu üniversitelerin gelişim perspektifleri oldukça geniştir.
Bugün için Azerbaycan'ın dünya markası olma ihtimali en yüksek üniversiteleri arasında ADA Üniversitesi ve Bakü Devlet Üniversitesi özel bir ağırlığa sahip görünüyor. ADA uluslararasılaşma ve modern yönetim modeli ile, BDU ise zengin tarihi, bilimsel gelenekleri ve yetiştirdiği insan sermayesi ile öne çıkıyor. Eğer ülkenin yükseköğretim stratejisi istikrarlı bir şekilde devam ettirilirse, gelecekte Azerbaycan'ın küresel akademik yüzünü tam da bu üniversiteler şekillendirebilir."
Eğitim meseleleri uzmanı Elçin Süleymanov, Azerbaycan'da yükseköğretimde uluslararası rekabetçiliğin artırılmasıyla ilgili yeterince büyük işler yapıldığını belirtti:
"Bununla ilgili devlet programı uygulanmaktadır. Buraya hem ikili diploma programları, hem de yurt dışında doktora eğitimi almış kişilerin Azerbaycan'a dönerek yükseköğretim kurumlarında bilimsel-pedagojik faaliyet göstermesine olanak sağlayan girişimler dahildir. Bu programların temel amacı Azerbaycan üniversitelerinin uluslararası sıralamalardaki konumunu güçlendirmektir. Son yıllarda elde edilen sonuçlar da bunu doğrulamaktadır. Azerbaycan üniversiteleri hem QS, hem Times Higher Education, hem de Şanghay sıralamalarında konumlarını giderek sağlamlaştırmaktadır.
Bu sevindirici bir durumdur. Bunun birkaç temel nedeni var. Bunlardan biri bilimsel araştırmaların sayısının artması, diğeri üniversitelerde eğitim alan yabancı öğrencilerin sayısının çoğalması, maddi-teknik altyapının güçlendirilmesi, uluslararası projelerin hayata geçirilmesi ve ikili devlet programlarının genişlemesidir. Aynı zamanda, Azerbaycan'da yükseköğretim almak isteyen yabancı öğrencilerin sayısında da artış gözlemlenmektedir. "Study in Azerbaijan" programı çerçevesinde Azerbaycan devleti, farklı ülkelerin vatandaşlarına ülkemizde eğitim alma imkanı sunmaktadır. Bütün bunlar üniversitelerimizin uluslararası sıralamalarda daha yüksek sonuçlar elde etmesine olumlu etki etmektedir.
Yakın gelecekte Azerbaycan'ın bir dizi üniversitesinin bölgenin önde gelen yükseköğretim kurumları arasına katılacağını düşünüyorum. Burada ilk olarak ADA Üniversitesi, Bakü Yüksek Petrol Okulu, Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Hazar Üniversitesi, Azerbaycan Teknik Üniversitesi, Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi, ayrıca son yıllarda kurulan Karabağ Üniversitesi'ni belirtmek mümkündür. Bu listeye ülkenin en köklü yükseköğretim kurumlarından biri olan Bakü Devlet Üniversitesi'ni de eklemek mümkündür. Ayrıca Bakü Mühendislik Üniversitesi de gelecek vaat eden yükseköğretim kurumları arasında yer almaktadır. Saydığım üniversitelerin gelecekte yabancı öğrencilerin en çok tercih ettiği ve uluslararası düzeyde rekabet edebilen yükseköğretim kurumları arasında olacağını düşünüyorum."
