Tercümanlık bölümündeki kontenjanların geçen yıla göre bazı üniversitelerde arttığını görüyoruz. Aynı zamanda, yapay zeka teknolojileri çeviri sürecini hızlandırıyor ve özellikle günlük ve standart metinlerin otomatik çevirisini mümkün kılıyor.
Merak ediliyor, yapay zekanın çeviri alanında yaygın kullanımı, gelecek yıllarda çevirmenlere olan işgücü piyasası talebinin azalmasına neden olabilir mi?
AzEdu.az'a konuyla ilgili eğitim uzmanı Goşgar Meherremov konuştu.
Tercümanlık bölümü ve mesleği yok olmaya doğru giden meslekler arasında:
"Tercümanlık bölümlerine kontenjanların artırılmasına şahsen ihtiyaç olduğunu düşünmüyorum. Azerbaycan'da çevirmenler arttıkça onların iş imkanları artmayacak. Artması da beklenmiyor. Dil bilmek, dili geliştirmek, onlara gelecekte herhangi bir özel yüksek lisans, doktora alanlarında yeni imkanlar yaratabilir. Ama tercümanlık bölümü ve mesleği yok olmaya doğru giden meslekler arasında.
Yani insanlar artık çevirmenlere çok da ihtiyaç duymayacak. Özel araçlar geliştiriliyor, özel cihazlar hazırlanıyor. Artık gözlükler, kulaklıklar bile otomatik çeviri konusuna doğru gidiyor. Bu yüzden ben düşünüyorum ki, üniversitelerin tercümanlık bölümleri için yer açması, yeni öğrenci kabulü gerçekleştirmeye çalışması gereksizdir.
Bölümler genellikle yapay zeka ile, yeni teknolojilerle yenileniyor. Onların önceki içeriği, programı, sistemi değişiyor. Eğer biz bu içeriği, programı, sistemi değiştiremezsek, zaten o bölümlerin mezunlarının hangi bölümü bitirmesinden bağımsız olarak işsiz kalma ihtimali yüksektir".
Muhasebecilik, iktisat, finans gibi bölümler mevcut içerik ve programla devam ederse, mezunları iş bulamayacaklar:
"Bölümler ortadan kalkmasa bile, dönüşüme uğruyor. Bu aralar çok haber yayılıyor ki, Çin'de 12 bin bölüm kapatılmış. Hayır, aslında kapatılmaktan söz edilmiyor, sadece köklü değişiklikten söz ediliyor. Yani programların adı değişiyor, programların içeriği değişiyor. Böylece, o bölüm sahiplerinin tamamen yok olacağını söyleyemeyiz. Ama o bölüm sahiplerinin yeni yetkinliklerle ortaya çıkacağını beklemek mümkündür.
Azerbaycan'da da tercümanlık bölümüne yeni öğrenci kabulünün artmasını rasyonel bir adım olarak değerlendirmiyorum. Peki Azerbaycan'da hangi meslekler gelecekte iptal olabilir? Muhasebecilik, iktisat, finans - bu gibi bölümler mevcut içerik ve programla devam ederse, onların mezunları iş bulamayacaklar. Zaten şimdi de çoğu iş bulamıyor.
İnsanlar ya mesleğini değiştirmeye, ya da kendi mesleğindeki yenilikleri öğrenmeye hazır olmalı, aksi halde işsiz kalma riskiyle karşılaşacaklar:
"Belediye yönetimi, devlet ve belediye yönetimi, bölge çalışmaları ve benzeri gibi bölümler yavaş yavaş azalmaya doğru gidiyor. Birçok bölüm var ki, bunlar yapay zeka ve özel teknolojilerle gelişiyor. Bu bölümler yenilenmeli, inovatifleşmeli, programları ve diğer içerikleri köklü değişikliğe uğramalıdır. Aksi halde, mevcut durum da onu gösteriyor ki, bu bölümlerin mezunları iş bulmakta zorluk çekiyorlar. Fiziksel emek gerektiren meslekler tehlike altındadır. Özellikle, kütüphanecilik, tercümanlık, muhasebecilik, tasarımcılık gibi işlerin çoğu yapay zeka ile değiştiriliyor.
Ama yapay zekanın ve teknolojinin gelişimi insan faktörünün ortadan kalkmasıyla sonuçlanmıyor. Sadece, insan faktörünü azaltıyor. Bunu kesinlikle söylemek istiyorum ki, bu, Sanayi Devrimi'nde de yaşanmıştı. Sanayi Devrimi'nde insanlar, işçiler, fabrikalarda, atölyelerde çalışanlar kendilerine yeni iş bulmak zorunda kalmışlardı. Çünkü atölyelerde artık makineler, tezgahlar vardı. O tezgahlar 20 kişinin yaptığı işi yapıyordu. Ama yine de o tezgahın başında bir, iki kişi oluyordu.
Yani meslekler tamamen ortadan kalkmıyor, sadece onlara olan ihtiyaç azalıyor ve o meslek sahiplerine yeni yetkinlikler lazım oluyor. Bu yüzden insanlar ya mesleğini değiştirmeye, ya da kendi mesleğindeki yenilikleri öğrenmeye hazır olmalı. İkisini de yapamayan insanlar artık işsiz kalma riskiyle karşı karşıya kalacaklar".
