Öğrencilerin akademik başarılarını teşvik etmek ve yüksek sonuç gösteren gençleri desteklemek amacıyla yükseköğretim kurumlarında çeşitli adlarda burslar verilmektedir.
Bu burslar, üniversitelerin belirlediği kriterler doğrultusunda öğrencilere sunulmaktadır.
Merak ediliyor, üniversitelerde hangi adlarda burslar mevcut ve bu bursların miktarı ne kadar?
AzEdu.az bu doğrultuda yükseköğretim kurumlarına bir anket gönderdi.
Anketimize yanıt olarak Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi'nden (UNEC) bildirildi ki, kabul sınavlarında yüksek sonuç göstererek üniversiteye kabul edilen öğrenciler için özel bir burs programı uygulanmaktadır:
"Programa göre, kabul sınavlarında 600-649 puan toplayan öğrencilere aylık 150 manat, 650 ve daha yüksek puan toplayan öğrencilere ise aylık 300 manat özel burs verilmektedir. 2026-2027 eğitim yılında UNEC'e kabul sınavlarında 600-649 puan toplayan 211 öğrenci aylık 150 manat, 650 ve daha yüksek puan toplayan 22 öğrenci ise aylık 300 manat özel burs kazandı. Girişimin temel amacı, yüksek akademik sonuçlar gösteren gençleri teşvik etmek, onların eğitim motivasyonunu artırmak ve başarılarını desteklemektir.
Bununla birlikte, UNEC'te her dönem yüksek akademik sonuçlarıyla öne çıkan öğrenciler için de özel burs imkanları oluşturulmuştur. Her kursta en yüksek sonuç gösteren 15 öğrenciye aylık 200 manat tutarında üstün başarı bursu verilmektedir. Böylece her dönem 60 öğrenci UNEC'in TOP 15 bursunu kazanmış olmaktadır."
Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nden (AzMİU) belirtildi ki, üniversitede 600'den fazla puan toplayan öğrencilere aylık 250 manat, 500'den fazla puan toplayan öğrencilere ise 150 manat tutarında teşvik bursu verilmektedir:
"Buna ek olarak, üniversitede "Mimar Acemi" adlı bir burs kurulmuştur. Azerbaycan mimarlık tarihine ve üniversitenin bu alana yaptığı katkılara dikkat çekmek amacıyla oluşturulan burs, bir öğrenciye 500 manat tutarında verilmektedir. AzMİU'da öğrencilere destek sadece üniversite içi burslarla sınırlı değildir. Üniversite ile işbirliği yapan şirket ve ortak kuruluşlar da çeşitli uzmanlık alanlarında eğitim gören öğrenciler için adlandırılmış burslar ayırmaktadır.
Bu tür burslar inşaat yönetimi, ulaşım inşaatı, mimarlık ve mühendislik alanlarını kapsamaktadır. Aynı zamanda, bankalar tarafından İnşaat Ekonomisi Fakültesi'nde ilgili uzmanlık alanlarında, ayrıca pazarlama uzmanlığında eğitim gören öğrencilere destek amacıyla adlandırılmış burslar sunulmaktadır. Şirketler tarafından verilen adlandırılmış bursların miktarları ise farklıdır. Buna göre, bursların aylık miktarı 100, 200, 300 manat veya diğer miktarlarda belirlenebilir."
Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi'nden (ADPU) aldığımız bilgilere göre, öğrencilerin akademik göstergelerinin yükseltilmesi, öğretmenlik mesleğine ilginin artırılması ve yüksek sonuç gösteren öğrencilerin teşvik edilmesi amacıyla çeşitli adlarda ve teşvik edici burs programları uygulanmaktadır:
Üniversitenin Bilimsel Kurulu'nun ilgili kararlarına göre, şu anda ADPU'da 15 adlandırılmış burs bulunmaktadır. Bu burslar, üniversiteye en yüksek puanla kabul edilen, ayrıca sınav oturumlarının sonuçlarına göre yüksek genel ortalama başarı göstergesi (ÜOMG) elde eden öğrencilere atanır. Miktarı 250 AZN olan Haydar Aliyev adına burs, üniversite genelinde dönemi en yüksek sonuçla tamamlayan öğrenciye bir sonraki dönem için, miktarı 205 AZN olan diğer adlandırılmış burslar ise ilgili uzmanlık ve fakültelerdeki dönem sınavlarının sonuçları ve belirlenen kriterler esas alınarak verilir.
_nÜniversiteye en yüksek puanla kabul edilen öğrenciye Firudin Bey Köçerli'nin adını taşıyan ve aylık miktarı 125 AZN olan burs 1 yıl süreyle verilir. 2025/2026 eğitim yılından itibaren ADPU'da yeni kabul edilen öğrenciler için "BAŞARI" özel burs programı da kurulmuştur. Program çerçevesinde kabul sınavlarında 600 ve daha yüksek puan toplayarak ADPU'yu seçen ve "Firudin Bey Köçerli" bursu alan öğrenciden sonraki ilk 10 kişiye ilk eğitim yılının birinci dönemi boyunca aylık 200 manat tutarında burs verilir.
Buna ek olarak, 2014 yılından itibaren kabul sınavlarında 500'den fazla puan toplayan ve uzmanlık seçiminde öğretmenlik uzmanlığını ilk iki seçimden biri olarak belirten adaylar, Bilim ve Eğitim Bakanlığı'nın aylık 100 manat tutarındaki "Geleceğin Öğretmeni" bursunu alma hakkı kazanırlar.
Öğrencilerin sosyal aktivitesinin ve akademik başarılarının desteklenmesinde sendika burs programları da önemli bir yer tutmaktadır. Azerbaycan Bilim ve Eğitim Çalışanları Sendikası tarafından her dönem ADPU Öğrenci Sendikası Komitesi üyesi olan, sosyal aktivitesi ve akademik göstergeleriyle öne çıkan 14 öğrenciye 300 manat tutarında tek seferlik burs verilmektedir."
ADA Üniversitesi'nden bilgi verildi ki, öğrenciler eğitim ücretinden %25, %50 ve %100 oranında indirimler elde edebilir, belirli kategorilere ait olduklarında ise aylık burs alabilirler:
"Lisans düzeyine kabul sırasında Devlet Sınav Merkezi'nin (DİM) sınavında 690-700 puan toplayan öğrenciler eğitim ücretinden %100 muaf tutulurlar. 650-689 puan toplayanlara ilk iki dönem için eğitim ücretinin %100'ü, 600-649 puan toplayanlara ise %50'si oranında indirim uygulanır.
Cumhuriyet fen olimpiyatlarının fizik, matematik ve bilişim alanlarındaki birincileri, ayrıca ilgili uluslararası fen olimpiyatlarının birincileri için eğitim ücreti ve öğrenci ödemesinden tam muafiyet öngörülmektedir. ADA Okulu'nun XI. sınıfını 4.00 CGPA ile bitiren öğrenciler ise ilk dönem için eğitim ücretinden %50 indirim elde edebilirler.
Üniversitede eğitimine devam eden lisans öğrencileri için de akademik sonuçlara dayalı burslar mevcuttur. Buna göre, Dean's List of Distinction listesine dahil olan öğrenciler eğitim ücretinin %50'si, List of High Performance listesine dahil olanlar ise %25'i oranında indirimden yararlanabilirler.
Rector's List of Honor ve ilgili okulun öğrencileri için öngörülen Lotfi A. Zadeh List of Honor programları çerçevesinde 4.00 GPA sonucu olan öğrencilere eğitim ücretinden %100 indirim uygulanır. Yüksek lisans düzeyinde ise Graduate Assistantship Program çerçevesinde seçilmiş öğrenciler eğitim ücretinden %100 muaf tutulurlar. Program katılımcıları öğretim üyeleriyle araştırma projelerinde çalışırlar. Yüksek lisans öğrencileri için Rector's List of Honor ve List of High Performance programları çerçevesinde eğitim ücretinden %20 indirim de öngörülmektedir.
ADA Üniversitesi'nde özel statüye sahip öğrenciler için de finansal destek imkanları bulunmaktadır. İlgili şartları karşılayan zorunlu göçmenlerin, savaş gazilerinin çocuklarının, şehit ailelerinin çocuklarının, ebeveynlerini kaybetmiş ve ebeveyn himayesinden mahrum kalmış kişilerin, ayrıca diğer belirli kategorilere ait öğrencilerin ilk eğitim yılı için eğitim ücretinden %100 muaf tutulması öngörülmektedir. Bunun dışında, "Heroes Tribute" programı çerçevesinde belirli askeri statüye sahip kişiler ve aile üyeleri için ilk dönemde eğitim ücretinden tam muafiyet uygulanır. İndirimin sonraki dönemlerde devam etmesi akademik göstergelere ve programın diğer şartlarına bağlıdır.
Üniversitenin kurallarına göre, ebeveynlerini kaybetmiş ve ebeveyn himayesinden mahrum kalmış öğrenciler için devlet tarafından belirlenen bursun iki katı tutarında ödeme öngörülmektedir. Lisans düzeyinde akademik sonuçlara bağlı olarak aylık ödeme 220-400 manat, yüksek lisans düzeyinde ise 240-480 manat arasında değişmektedir. Uluslararası öğrenciler için de özel burs programları mevcuttur. Elmardan Bey Topçubaşov adına Uluslararası Burs Programı çerçevesinde belirli şartlara uygun öğrenciler eğitim ücretinden tam muafiyet, yaşam ve tıbbi sigorta desteği elde edebilirler.
Programın önceki kurallarında aylık 400 manat burs da öngörülse de, 2025 yılının güz döneminden itibaren kabul edilen öğrencilere bu ödemenin verilmediği belirtilmektedir. Bununla birlikte, Azerbaycan dilinde eğitim verilen Eğitim Okulu'nun ilgili programlarına kabul edilen Gürcistan vatandaşları için öngörülen uluslararası burs programında yüksek lisans öğrencilerine her dönem 500 manat ödeme, eğitim ücretinden tam muafiyet ve yurt desteği teklif edilmektedir.
ADA Üniversitesi'nde maddi zorluk yaşayan öğrenciler için ihtiyaç temelli finansal yardım da mevcuttur. İlgili gereksinimleri karşılayan öğrencilere eğitim ücretinin maksimum %75'i oranında destek gösterilebilir.
Belirtmek gerekir ki, üniversitede mevcut olan burs ve indirimlerin şartları programa bağlı olarak değişmektedir. Bursların bir kısmı öğrenciye doğrudan nakit ödeme şeklinde değil, eğitim ücretinin belirli bir kısmından muafiyet şeklinde sunulmaktadır."
Sumgayıt Devlet Üniversitesi'nden (SDU) bildirildi ki, Devlet Sınav Merkezi tarafından yapılan kabul sınavlarının sonuçlarına göre, 500 (beş yüz) ve daha yüksek puan toplayarak Sumgayıt Devlet Üniversitesi'nin lisans düzeyine örgün eğitim şekliyle kabul edilmiş öğrencilere üniversitenin kaynakları hesabına aylık 200 (iki yüz) manat tutarında ek burs ödenmektedir:
"2026-2027 eğitim yılında bu tür öğrencilerin sayısı 21 olmuştur."
Azerbaycan Teknik Üniversitesi'nden (AzTU) bilgi verildi ki, yüksek puanla kabul edilen adaylar için özel burs kurulmuştur:
"Şöyle ki, kabul sınavlarından 600'den fazla puan toplayan tüm adaylar 200 AZN, 500 puandan yüksek sonuç gösteren her fakülte için en yüksek puanı toplayan bir kişi 100 AZN ek burs alır. Bunun dışında, SABAH gruplarında eğitim alan öğrenciler için SABAH adlı burs kurulmuştur."
Azerbaycan Turizm ve Yönetim Üniversitesi'nden (ATMU) bildirildi ki, 2025 yılında ATMU'da "Şehit Muhammedali Hörmet oğlu Hasanzade Adına Adlandırılmış Burs" kurulmuştur:
"Burs, üniversitenin lisans ve yüksek lisans düzeylerinde eğitim alan öğrenciler arasında en yüksek genel ortalama başarı göstergesine sahip olanlara sunulmaktadır. Bugüne kadar ATMU'nun Adlandırılmış Burs Komisyonu'nun seçimi ve Bilimsel Kurul'un kararına göre, 2025/2026 eğitim yılında dört, 2026/2027 eğitim yılında dört öğrenci (toplamda 8) bu bursa layık görülmüştür. Burs, eğitim yılı boyunca öğrencilere verilir, miktarı 200 manattır. Ayrıca, "Şehit Muhammedali Hörmet oğlu Hasanzade Adına Adlandırılmış Burs" almaya hak kazanan öğrencilere Zafer Günü takdirname verilir."
Bakü Yüksek Petrol Okulu'ndan (BANM) verilen bilgilere göre, öğrencilerin akademik başarılarını teşvik etmek ve yüksek sonuç gösteren öğrencileri desteklemek amacıyla akademik Hoşbaht Yusifzade ve akademik Yusif Memmedaliyev adına burs programları uygulanmaktadır:
"Akademik Hoşbaht Yusifzade adına burs programı Petrol-gaz mühendisliği uzmanlığının son sınıfında eğitim alan, en yüksek akademik göstergelere sahip iki öğrenciye sunulmaktadır. Akademik Yusif Memmedaliyev adına burs programı ise Kimya mühendisliği uzmanlığının son sınıfında eğitim alan en yüksek akademik göstergelere sahip iki öğrenciyi kapsamaktadır. Her iki burs programı çerçevesinde öğrencilere aylık 200 manat tutarında burs ödenmektedir."
Hazar Üniversitesi'nden bildirildi ki, üniversitede yalnızca Nailahanım bursu vardır:
"Başka burslar mevcut değildir. Bursun miktarı 500 manattır. Buna ek olarak, kira masrafları, gidiş-dönüş uçak biletleri ve diplomaların denklik masrafları Nailahanım Fondu tarafından ödenir."
Bakü Slav Üniversitesi'nden (BSU) belirtildi ki, öğrencilerin akademik başarılarını teşvik etmek, yükseköğretime erişilebilirliği artırmak ve gençlerin mesleki motivasyonunu güçlendirmek amacıyla 2025/2026 eğitim yılından itibaren üç adlandırılmış burs programı kurulmuştur:
"Burs programlarından biri, ilgili bölgelerden yükseköğretim kurumuna kabul edilen adayların yükseköğretime erişilebilirliğini artırmaya, özellikle yüksek akademik potansiyele sahip kız öğrencilerin desteklenmesine yöneliktir. İlgili ilçelerdeki istatistiksel göstergeler dikkate alınarak, kabul sınavlarında 500'den yüksek puan toplayan beş öğrenci bu program çerçevesinde bursla desteklenir.
Diğer burs programı, pedagojik kadro yetiştirmede cinsiyet dengesini korumak, erkek öğrencileri öğretmenlik uzmanlıklarına çekmek, onların mesleki motivasyonunu artırmak ve pedagojik faaliyete teşvik etmek amacıyla kurulmuştur. Program, kabul sınavlarında 450'den yüksek puan toplayarak "İlkokul Öğretmenliği" ve "Yabancı Dil Öğretmenliği (diller üzre)" uzmanlıklarına kabul edilen erkek öğrencileri kapsamaktadır. Bu program çerçevesinde beş öğrenci burs alır.
2025/2026 eğitim yılından itibaren kurulan "Yeni Dönemin Gençliği" adlı burs programı, üniversiteye en yüksek kabul puanıyla giren öğrencinin teşvik edilmesini öngörmektedir. Program çerçevesinde üniversiteye en yüksek puanla kabul olan bir öğrenci bursla desteklenir.
2026/2027 eğitim yılında üç burs programı kapsamında toplam yedi öğrenci burs almaya adaydır. Bu programlar, yüksek akademik göstergelere sahip öğrencilerin desteklenmesine, bölgelerden gelen gençlerin yükseköğretime erişilebilirliğinin artırılmasına ve pedagojik uzmanlıklara ilginin güçlendirilmesine hizmet etmektedir."
Böylece, yükseköğretim kurumlarının yanıtlarından anlaşılmaktadır ki, üniversitelerde öğrencilerin akademik göstergelerini yükseltmek, yüksek puanla kabul edilen adayları teşvik etmek ve öne çıkan gençleri desteklemek amacıyla çeşitli adlarda burs programları uygulanmaktadır. Bursların bir kısmı kabul sınavlarının sonuçlarına, diğerleri ise dönemlik akademik göstergelere, seçilmiş uzmanlıklara ve sosyal kriterlere dayanmaktadır.
Ankete katılan üniversitelerde aylık burs miktarları ve finansal destek biçimleri farklılık göstermektedir. Bazı yükseköğretim kurumlarında öğrencilere 100-300 manat arasında aylık ödemeler yapılırken, ayrı ayrı adlandırılmış bursların miktarı 500 manata ulaşmaktadır. Bununla birlikte, ADA Üniversitesi'nde olduğu gibi, bazı programlar doğrudan nakit ödeme değil, eğitim ücretinden kısmen veya tamamen muafiyet şeklinde uygulanmaktadır.
