Bazı adaylar sınava hazırlanırken dikkatlerini daha çok mezuniyet sınavına yöneltirler. Bunun nedenlerinden biri de mezuniyet sınavında yanlış cevapların doğru cevapların sonucunu etkilememesidir.
Bu yaklaşım ise bazen adayların hazırlık sürecinde zaman ve dikkati mezuniyet sınavına daha çok, kabul sınavına ise nispeten az ayırmasına yol açar.
Peki, adaylar her iki sınava hazırlık sürecini nasıl planlamalı, zamanlarını dersler arasında hangi prensiple bölüştürmelidirler? Başarılı sonuç elde etmek için hangi hazırlık stratejisine öncelik verilmelidir?
AzEdu.az'a konuyla ilgili "Yılın genç öğretmeni", Azerbaycan dili ve edebiyatı öğretmeni, özel ders öğretmeni Hazri Muradov açıklama yaptı.
O, yüksek sonuç isteyen öğrencinin tam da zor olarak gördüğü konuların üzerine gitmeyi başarması gerektiğini belirtti:
"Yüksek sonuç elde etmek isteyen aday, sınavlardan birini esas, diğerini ikincil olarak görmemelidir. Çünkü 600'ün üzerinde bir sonuç tesadüfün değil, doğru stratejinin ve ardışık emeğin ürünüdür.
Adayların hazırlık sürecini gözlemlediğimizde, bir kısmının dikkatini daha çok mezuniyet sınavına yönelttiğini görüyoruz. Bunun nedenlerinden biri de mezuniyet sınavında yanlış cevapların doğru cevapları götürmemesi, diğer sebep ise bazı öğrencilerin mezuniyet sınavını daha kolay sonuç elde edebilecekleri bir aşama olarak değerlendirmesidir. Sonuç olarak hazırlık süresinin büyük bir kısmı mezuniyete, daha az bir kısmı ise kabul sınavının ikinci aşamasına – blok sınavına ayrılır.
Ben bu yaklaşımı doğru bulmuyorum. Elbette, mezuniyet sınavına ciddi hazırlanmak gerekir. Ancak bu, blok sınavını arka plana atmak pahasına olmamalıdır. Aday bir sınavda yüksek sonuç göstermeyi değil, genel kabul stratejisini doğru kurmayı hedeflemelidir.
Gözlemlerim gösteriyor ki, hem mezuniyet hem de blok sınavına aynı sorumlulukla yaklaşan, her iki yönde de bilgilerini sistemli bir şekilde artıran öğrencilerimiz var. Yıl sonunda 600'ün üzerinde sonuç gösteren adayların başarısında da tam da bu yaklaşımın önemini görmek mümkündür. Ben yüksek sonuç gösteren her bir öğrencinin başarısını sadece bir faktörle ilişkilendirmezdim. Burada bilgi, sürekli çalışma, doğru öğretmen desteği, zaman yönetimi ve sınav stratejisi birlikte rol oynar.
Diğer yandan, bazı adaylarda kolay yoldan sonuç elde etme eğilimi gözlemleniyor. Onlar mezuniyet sınavını daha ulaşılabilir görüyor, hazırlığın esas kısmını bu aşamaya yöneltiyor, blok sınavına ise bazen ikincil bir mesele gibi yaklaşıyorlar. Ancak kabul süreci böyle düşünen öğrencilerin her zaman beklediği sonucu vermiyor".
Aday bilmelidir ki, bir sınavın sona ermesi onun mücadelesinin bitmesi demek değildir:
"Bence, 'kolay sınava çok, zor sınava az hazırlanmak' strateji değil, zorluktan kaçınmaktır. Halbuki yüksek sonuç isteyen öğrenci tam da zor olarak gördüğü konuların üzerine gitmeyi başarmalıdır.
Burada başka bir önemli noktaya da değinmek istiyorum. Tecrübemde gözlemledim ki, bazı adaylar mezuniyet sınavını verdikten sonra hazırlığın yoğunluğunu azaltır, hatta derslere önceki yaklaşımlarını kaybederler. Ben bunu ciddi bir yanlışlık olarak görüyorum. Çünkü mezuniyet sınavı sona erdikten sonra öğrencinin önünde hala önemli bir aşama – blok sınavı kalır.
Aslında, mezuniyet sınavından sonraki dönem doğru değerlendirildiğinde aday için büyük bir fırsata dönüşebilir. Artık mezuniyet derslerine önceki kadar zaman ayırma zorunluluğu azaldığından, öğrenci dikkatini blok derslerine daha çok yöneltebilir, zayıf konularını belirleyebilir ve bilgilerindeki boşlukları giderebilir. Başka bir deyişle, bu aşama dinlenmeye çekilmek değil, hazırlığı daha amaç odaklı bir şekilde sürdürme zamanıdır.
Aday bilmelidir ki, bir sınavın sona ermesi onun mücadelesinin bitmesi demek değildir. Bazen belirleyici aşamaya tam da bundan sonra girilir".
Peki, doğru hazırlık stratejisi nasıl olmalıdır?
"İlk olarak, öğrenci kendi mevcut bilgi seviyesini objektif olarak değerlendirmelidir. Hangi derste zayıf olduğunu, hangi konuları öğrenmediğini ve hangi yönde daha çok çalışmaya ihtiyaç duyduğunu bilmelidir. Hazırlık sadece saatlerce kitap karşısında oturmaktan ibaret değildir. Asıl mesele harcanan zamanın ne kadar verimli olduğudur.
İkincisi, mezuniyet ve blok sınavlarına hazırlık paralel bir şekilde yürütülmelidir. Zaman bölüşümü her bir adayın seviyesine, dersler üzerindeki sonuçlarına ve belirlediği hedefe uygun olarak belirlenmelidir. Eğer öğrencinin mezuniyet dersleri zayıfsa, o yöne daha çok zaman ayırması doğaldır. Aynı zamanda, blok derslerini aylarca arka plana atmak sonradan ciddi zorluk yaratabilir.
Üçüncüsü, deneme sınavları sadece puan toplama aracı olarak kabul edilmemelidir. Her bir deneme öğrenci için kendini tanıma fırsatıdır. O, sadece kaç puan topladığını değil, hangi hataları neden yaptığını, zamanı nasıl yönettiğini ve hangi konular üzerinde yeniden çalışması gerektiğini belirlemelidir.
Dördüncüsü, öğrenciler kısa sürede yüksek sonuç elde etme isteğinden daha çok, sürekli çalışma alışkanlığı oluşturmalıdırlar. Sınava hazırlık birkaç ay içinde gösterilen çabayla değil, uzun süre korunan disiplinle sonuç verir".
Yüksek sonuç için ailenin de üzerine sorumluluk düşüyor:
"Velilerin de bu süreçte rolü büyüktür. Bazen aileler öğrencinin mezuniyet sınavındaki sonucuna aşırı odaklanır ve bununla bilmeden onun dikkatini sadece bir aşamaya yöneltirler. Halbuki veli için esas kriter sadece mevcut puan değil, çocuğunun genel kabul hedefine ne kadar yaklaştığı olmalıdır.
Son olarak bir noktayı özellikle vurgulamak istiyorum: her bir adayın amacı sadece sınavdan geçmek değil, arzuladığı uzmanlığa kabul olmak olmalıdır. Bunun için de tüm hazırlık sürecine tek bir yol gibi bakmak gerekir.
Sınavın kolaylığını arayan öğrenci kendine rahat bir yol seçebilir, ama yüksek sonuç için sorumluluğun kolay yolu yoktur.
Ben adaylara tavsiye ederdim ki, mezuniyet sınavına hazırlanırken blok sınavını unutmasınlar, mezuniyetten sonra ise çalışma temposunu azaltmak yerine, kalan zamandan maksimum verimle faydalansınlar. Çünkü yüksek sonuç bir sınavda ne kadar iyi olduğunuzla değil, karşınıza koyduğunuz amaca ne kadar ardışık ve doğru adımlarla ilerlediğinizle belirlenir".
