Merak ediliyor, bu tür araçlar gerçekten etkili mi, kullanılabilir mi ve bu ürünlerin yan etkileri olabilir mi? Bu tür reklamlar ne kadar inandırıcı?
AzEdu.az'ın sorularını yanıtlayan çocuk doktoru Şelale Poluhova şunları kaydetti: “Hafızayı iyileştiriyor” diye reklamlara aldanarak çocuğun başarılı olması için doktor tavsiyesi olmadan bu tür araçların verilmesi doğru değil:
"Genel olarak şunu söyleyebilirim ki, evet, bazı reklamlarda “ilaç değildir” notu bulunsa da, sanki ilaç kadar etkili olduğu izlenimi yaratılıyor ve bu, hem ebeveynleri hem de gençleri cezbediyor. Ürünler aktif olarak reklam ediliyor. Kısaca belirtmek gerekirse, gıda takviyesi olarak sunulan bu ürünlerin içeriğini incelediğimizde, gerçekten de içlerinde ilaç maddesi olmadığını görüyoruz. Sadece beyin faaliyetini aktive ettiği ve hafızayı iyileştirdiği düşünülen belirli maddelerin bir kombinasyonudur.
Peki gerçekten etkisi var mı? Araştırmalara baktığımızda, özellikle 18 yaş altı çocuklarda bu ürünlerin etkinliğini kanıtlayan ciddi bilimsel kanıtlar olmadığını görüyoruz. Yapılan araştırmaların çoğu daha çok yaşlı insanlar üzerinde yapılmış ve bu sonuçlar da yeterince sağlam, “kanıt temelli” düzeyde değil. Yani bu ürünlerin yüzde yüz etkili olduğunu söylemek mümkün değil".
Ebeveynler esas olarak aşağıdaki noktalara dikkat etmelidir:
"Diğer yandan, bu ürünlerin zararı da olabilir. İçeriğindeki bazı maddeler çocuklarda uykululuk, mide bulantısı, baş ağrısı gibi yan etkilere neden olabilir. Özellikle kronik hastalığı olan veya başka ilaçlar kullanan çocuklarda daha dikkatli olmak gerekir. Bu nedenle “başka çocuk kullandı, iyi etki gösterdi” düşüncesiyle çocuğa bu tür ürünler vermek doğru bir yaklaşım değildir.
Genel olarak, buradaki temel çelişki şudur ki, ürün ilaç değil, gıda takviyesidir ve serbestçe temin edilebilir, ancak aynı zamanda ilaç gibi güçlü bir etki vaat edilmektedir. Bu da şu soruyu akla getiriyor: İlaç değilse, nasıl ilaç gibi etki gösterebilir?
Çocuğun uyku düzeni de çok önemlidir. Çocuk zamanında yatmalı ve zamanında uyanmalıdır. Geç saatlere kadar uyanık kalan ve yeterince uyumayan bir çocukta yüksek sonuçlar beklemek mümkün değildir. Olsa bile, çocukta belirli bir süre sonra başka sorunlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle öncelikle uyku düzeni düzene sokulmalıdır. Sağlıklı ve dengeli beslenme çok önemlidir.
_nAyrıca çocuklarda stresin azaltılması önemlidir. Çocukları sınav sonuçlarına göre korkutmak, onları gergin bir ortamda tutmak doğru değildir. Böyle bir durumda çocuklardan yüksek sonuç beklemek de gerçekçi değildir. Bu nedenle ebeveynler daha çok sonuca değil, sürece odaklanmalı, çocukları desteklemelidirler. Aynı zamanda çocukların açık havada vakit geçirmesi ve fiziksel aktivitesi de çok önemlidir. Pasif yaşam tarzı doğru değildir".
Bu tip ürünlerin hiçbirinin ciddi, kanıtlanmış bir etkisi yoktur:
"Bir diğer önemli konu ekran süresidir. Özellikle bu dönemde ergenler arasında geç saatlere kadar ekran karşısında kalmak, mavi ışığa maruz kalmak yaygındır. Bebek yaşındaki çocuklarda bu kesinlikle olmamalıdır. Daha büyük yaş gruplarında ise maksimum düzeyde kısıtlanmalıdır. Tablet, telefon veya televizyon olmasının farkı yoktur, ekran süresi minimuma indirilmelidir.
Kısaca söylemek gerekirse, bu tip ürünlerin hiçbirinin ciddi, kanıtlanmış bir etkisi yoktur. Evet, gıda takviyesidir ve ilaç değildir, bu nedenle riskleri nispeten azdır, ancak bu tamamen zararsız olduğu anlamına gelmez. Eğer çocukta gerçekten dikkat eksikliği veya hafıza sorunları varsa, öncelikle uzman muayenesi önemlidir. Gerekirse çocuk çocuk doktoru, nöropatolog ve çocuk psikiyatristine yönlendirilmelidir".
