Okul Öncesi ve Genel Eğitim Devlet Ajansı (MÜTDA) Direktörü Eşqi Bağırov, gazeteciler için düzenlenen brifingde yaptığı konuşmada, önümüzdeki yıllarda okul psikologlarının da sertifikasyon sürecine dahil edileceğini belirtti.
Okul psikologlarının sertifikasyondan geçirilmesi ne kadar gerekli ve bu adım genel olarak eğitim sistemindeki psikolojik hizmetin kalitesini nasıl etkileyebilir?
AzEdu.az'a konuyla ilgili açıklama yapan Bilim ve Eğitim Bakanlığı Yanında Kamu Konseyi üyesi Günay Ekberova, okul psikologlarının faaliyeti gibi sorumlu bir alanda kaliteyi ölçmek ve standartlar belirlemek zorunludur:
“Ben bu meseleyi genel olarak olumlu ve gerekli bir adım olarak değerlendiriyorum. Çünkü okul psikoloğunun rolü artık sadece “problem olduğunda çağrılan uzman” olmaktan çıktı. Bugün o, öğrencinin duygusal gelişimi, davranışın düzenlenmesi, hatta akademik başarının oluşmasında doğrudan yer alan temel figürlerden biridir. Böyle bir sorumluluk alanında ise kalitenin ölçülmesi ve standartların belirlenmesi kaçınılmazdır.
Dünya deneyimine baktığımızda görüyoruz ki, birçok ülkede, örneğin ABD, Büyük Britanya gibi ülkelerin eğitim sistemlerinde okul psikologları düzenli olarak akreditasyondan, profesyonel gelişim programlarından ve değerlendirme mekanizmalarından geçiyor. Bu, iki temel amaca hizmet eder: birincisi, bilgi ve becerilerin yenilenmesi, ikincisi ise mesleki standartların korunması. Yani bu süreç “denetim”den çok, “gelişim mekanizması” olarak kurulur”.
Sertifikasyon süreci psikoloğu “kağıt üzerindeki görev”den çıkarıp gerçek etki gücüne sahip uzmana dönüştürebilir:
“Bizim okullarda son yıllarda yaşanan bazı olaylar da gösteriyor ki, psikolojik hizmet bazen gecikmiş şekilde devreye giriyor, ya da genel olarak sürece etkili bir şekilde entegre olmuyor. Bu ise o demektir ki, sistem dahilinde hem metodik, hem de pratik boşluklar var. Sertifikasyon bu boşlukları ortaya çıkarmak ve ortadan kaldırmak için bir fırsat olabilir. Eğer doğru kurulursa, bu süreç psikoloğu “kağıt üzerindeki görev”den çıkarıp gerçek etki gücüne sahip uzmana dönüştürebilir.
Diğer taraftan, bu adım psikologların iş kalitesine de olumlu etki gösterebilir. Sertifikasyona hazırlanan uzman ister istemez kendi bilgilerini yeniler, yeni yaklaşımları öğrenir, kendi işine daha eleştirel yaklaşmaya başlar. Bu ise doğrudan doğruya öğrencilerle iş sürecine etki eder: daha doğru teşhis, daha uygun müdahale yöntemleri ve daha güvenilir iletişim kurulur. Öğrenci de hisseder ki, karşısındaki insan sadece “dinleyen biri” değil, gerçekten yardım edebilen profesyoneldir”.
Sertifikasyon sadece testten ibaret olsa, gerçek değişiklik yaratmak zor olacak - etkili yaklaşım pratik becerilerin ve gerçek durumların da değerlendirilmesini gerektirir:
“Ama burada önemli bir nokta var. Sertifikasyon süreci sadece sınav formatında olmamalıdır. Eğer bu, sadece testten ibaret olsa, gerçek değişiklik yaratmak zor olacak. Daha etkili model pratik becerilerin, gerçek durumların değerlendirilmesini de kapsamalıdır. Hatta mentorluk ve sürekli profesyonel gelişim bileşeni ile birlikte uygulanırsa, etkisi kat kat büyük olur.
Bu adım doğru ve sistemli bir şekilde hayata geçirilirse, okullarda psikolojik hizmetin kalitesini artırmakla birlikte, hem öğrencilerin güvenliği, hem de onların sağlıklı psikolojik gelişimi açısından ciddi olumlu değişikliklere neden olabilir. Ve açıkçası, bugünkü gerçeklikte bu artık seçim değil, ihtiyaçtır”.
