"Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilim, Basra Körfezi ülkelerinin yükseköğretim alanında oluşturduğu 'eğitim merkezi' imajını ciddi şekilde etkilemektedir."
Bu sözleri AzEdu.az'a açıklamasında Azerbaycan, Rusya ve Türkiye'nin ekonomi doktoru, profesör Zahid Memmedov dile getirdi.
Profesör, son yıllarda uluslararası öğrencileri çekme konusunda önemli başarılar elde eden bu ülkelerin şimdi ilginin azalmasıyla karşı karşıya kaldığını belirtti:
"Studyportals analitik platformunun verilerine göre, Basra Körfezi Arap Devletleri İşbirliği Konseyi ülkelerinde - Bahreyn, Katar, Kuveyt, BAE, Umman ve Suudi Arabistan'da eğitime olan talep, 2025 yılı Aralık sonuna kıyasla %43, Şubat başına kıyasla ise %30 azaldı. Uzmanlar bu azalışı bölgedeki artan çatışma riskleriyle ilişkilendiriyor.
Özellikle İran çevresinde yaşanan ve ABD-İsrail askeri operasyonlarıyla birlikte artan gerilim, bölgenin genel güvenlik imajını olumsuz etkiledi. Doğrudan savaş bölgesine girmeseler de, Körfez ülkeleri potansiyel öğrenciler tarafından daha riskli bir yer olarak değerlendiriliyor.
Oysa, yakın zamana kadar Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi ülkeler yükseköğretimin gelişimine büyük yatırımlar yapıyorlardı.".
BAE'nin 2025'te devlet bütçesinin %15,3'ünü eğitime ayırdığını, Suudi Arabistan'ın ise bilimsel araştırma harcamalarını %30 artırdığını" belirten Z. Memmedov sözlerine şunları ekledi:
"Bu politika sonucunda bölgede uluslararası üniversitelerin şubeleri açılmış, geniş bir program portföyü oluşturulmuştu.
ABD, İngiltere ve Avustralya üniversitelerinin şubelerinin yanı sıra, Avrupa ve Asya yüksekokulları da bölgede faaliyete başlamıştı. Bu da özellikle Asya ve Afrika ülkelerinden gelen öğrenciler için daha erişilebilir ve alternatif eğitim imkanları yaratmıştı.
Son yıllarda bu bölgeye ilgi gösterenler arasında Rusya ve post-Sovyet ülkelerinden öğrenciler de yer alıyordu. Onları çeken temel faktörlerden biri, Batı diplomasını daha "dost" ülkelerde elde etme imkanıydı. Ayrıca, doğrudan uçuşlar, vizesiz rejim ve bölgede faaliyet gösteren yabancı üniversite şubeleri önemli avantajlar olarak görülüyordu. Örneğin, Plehanov Rusya Ekonomi Üniversitesi gibi yüksekokulların şubeleri bu sürece ek ivme kazandırıyordu.
Ancak mevcut durum, jeopolitik risklerin eğitim tercihlerini doğrudan etkilediğini gösteriyor.
Uzmanlara göre, gerilim devam ederse, bölge uluslararası öğrenci akışının daha da azalmasıyla karşı karşıya kalabilir. Bu, sadece üniversiteler için değil, aynı zamanda bu ülkelerin ekonomiyi çeşitlendirme ve insan sermayesini geliştirme stratejileri için de ciddi bir zorluk yaratıyor.
Sonuç olarak, küresel eğitim pazarı bir kez daha jeopolitik istikrarın yükseköğretimin uluslararasılaşması için temel şartlardan biri olduğunu kanıtlıyor."
