11. sınıf mezuniyet sınavlarına az zaman kaldı. Sınavlar iki bölge üzerinden ve farklı tarihlerde yapılmaktadır. Ancak her yıl adaylar arasında birinci bölgede sunulan sınav sorularının daha kolay, ikinci bölgede ise nispeten daha zor olduğu iddiaları dile getirilmektedir. Bu farklılıkların varlığı ise adaylar arasında memnuniyetsizlik ve adaletsizlik hissinin oluşmasına neden olmaktadır.
Peki, gerçekten de bölgeler arasında sınav sorularının zorluk seviyesinde herhangi bir fark var mı? Bu iddialar ne derece gerçektir?
AzEdu.az'a konuyla ilgili 2023 yılında "Yılın Genç Öğretmeni" yarışmasının galibi, özel ders öğretmeni ve hazırlık kursu olan Xəzri Muradov ile görüştük.
O, farkın sorularda değil, durumda olduğunu belirtti:
"Bu soru neredeyse her yıl dile getirilmekte ve toplum için hassas bir konudur. Açıkça belirtmek gerekir ki, sınav bölgelere ayrıldığı için öğrencilere soruların bölgeler arasında ya daha zor ya da daha kolay olduğu gibi gelmektedir. Ancak bu mesele daha çok psikolojik faktörlerle ilgilidir.
Deyiş yerindeyse: dışarıdan savaş kolay görünür. Birinci bölge sınav verdikten sonra diğer bölgenin öğrencileri o sorulara bakar ve “çok kolay olmuş, bana düşseydi hepsini yazardım” diye düşünür. Ancak kendi bölgesi sınav verdiğinde artık aynı öğrenci “bizim sorularımız daha zordu” diye düşünür. Aslında ise fark sorularda değil, durumdadır".
Dışarıda, sıcak bir yerde ve yumuşak bir yatakta soruları cevaplamak elbette daha rahat görünür:
"Sana zaman tayin edilmemiş, gözetmen yok, üç dersin zaman dağılımını düşünmüyorsun. Ama sınav salonunda durum tamamen farklıdır: psikolojik baskı, zaman kısıtlaması (örneğin, 3 saat içinde 3 dersten sonuç göstermek), yıllarca çekilen emeğin kaderi, "öğretmenlere ve velilere nasıl cevap vereceğim?" düşüncesi - tüm bunlar bir araya geldiğinde sadece sorular ağırlaşmaz, insanın ruh hali de ağırlaşır.
İşte bu psikolojik yük nedeniyle öğrenciye sınavının diğer bölgeye göre daha zor olduğu gibi gelir. Halbuki DİM'in uzun yıllara dayanan sınav tecrübesine baktığımızda, eşit imkan ilkesinin her zaman korunduğunu görüyoruz. Soruların zorluk seviyesi istatistiksel analizlerle dengelenir ve sonuçlar genel göstergelerle karşılaştırılır.
En ilginç olanı ise şudur ki, bir yıl sonra aynı sorulara tekrar bakıldığında çoğu kişi şöyle der: "Aslında o kadar da zor değildi". Bu da bir kez daha gösteriyor ki, mesele sorunun kendisinden çok, sınav anındaki psikolojik durumla ilgilidir.
Sonuç olarak diyebiliriz ki, bölgeler arasında sistematik bir şekilde zorluk farkı yaratılması gerçekçi değildir. Bu iddialar daha çok sınav stresinin yarattığı sübjektif bir izlenimdir".
