Üniversitelerde öğrenciler için üretim veya mesleki staj genellikle son sınıfın son döneminde başlar. Bu ise birçok durumda öğrencilerin okudukları uzmanlık alanında yeterince pratik bilgi ve beceri kazanmamasına neden olur ve sonuç olarak işverenler için belirli zorluklar yaratır.
Son günlerde staja 3. sınıftan itibaren başlanmasıyla ilgili teklifler sunulmaktadır. Bu, öğrencinin bir personel olarak daha eksiksiz bir şekilde gelişmesine olanak sağlayabilir.
Merak edilmektedir ki, bu yaklaşım yakın gelecekte uygulanabilir mi ve uygulanırsa, hangi avantajları ve olası dezavantajları olabilir?
AzEdu.az'a konuyla ilgili eğitim uzmanı Elçin Süleymanov konuştu.
O, öğrencilerin staj ve deneyim programı doğru kurulmuşsa, bunun onların gelecekteki kariyerlerine oldukça olumlu etki ettiğini belirtti:
"Önceki yıllarda staj genellikle 2. veya 3. sınıfta yapılıyordu. Daha sonra yükseköğretim programlarında değişiklikler yapıldı ve staj 4. sınıfın 8. dönemine alındı. Bu değişikliğin verimliliği zayıflattığını söyleyemem. Aslında birçok ülkede staj son sınıfta veya 3. sınıfı bitirdikten sonra yapılır. Bunun temel nedeni, öğrencilerin önce uzmanlık derslerini öğrenmeleri, daha sonra staj yapmaları gerektiğidir.
Belirttiğim gibi, örgün eğitimde 1. ve 2. sınıftan sonra yapılan staj çok da etkili olmayabilir. Çünkü 1. sınıfta esasen genel dersler okutulur, uzmanlık dersleri ise azdır. Ancak 3. sınıfın sonunda veya 4. sınıfta yapılan stajın daha faydalı olduğunu düşünüyorum.
Gözlemlerim, öğrencilerin staj ve deneyim programı doğru kurulmuşsa, bunun onların gelecekteki kariyerlerine oldukça olumlu etki ettiğini söylemeye temel oluşturuyor. Aynı zamanda bu süreç gerçek iş deneyimi olarak da kabul edilir. Eskiden son sınıflarda deneyim programları yaz aylarında düzenlenirdi ve öğretim dönemi bittiği için o dönemde verimlilik nispeten zayıf olurdu".
Üç ay süresince yapılan bu deneyim programları, öğrencilerin gelecekte iş bulmalarına olumlu etki etmektedir:
"Yaz aylarında işletmeler daha sakin ve stabil bir döneme girer, izinler artar ve şirketlerin faaliyetleri belirli ölçüde pasifleşir. Hepsi olmasa da, önemli bir kısmı bu durumda olur. Şu anda ise staj ve deneyim programları dönem içinde yapılmaktadır ki bu da şirketler için daha aktif bir dönemdir. Aynı zamanda o süre zarfında dersler olmadığı için öğrenciler staja tam olarak odaklanabilmektedirler.
Üç ay süresince yapılan bu deneyim programları, öğrencilerin gelecekte iş bulmalarına olumlu etki etmektedir. Değişikliklerin temel özü, üniversitenin Bilim Kurulu veya fakültelerin Bilim Kurullarının stajın zamanını kendilerinin belirleyebilmesidir. Bu, uzmanlıktan uzmanlığa ve fakülteden fakülteye göre değişebilir. Bazı fakültelerde stajın 3. sınıftan sonra, bazılarında ise 8. dönemde yapılması daha etkili kabul edilir.
Bu meselenin somut ve zorunlu bir şekilde belirlenmesi doğru olmaz. Çünkü bu, üniversitenin ve ilgili programın özelliklerine bağlıdır. Burada temel amaç, stajın formal bir nitelik taşımaması, gerçekten etkili bir şekilde yapılmasıdır. Yani stajyerler iş sürecinde bir iş katılımcısı olarak tüm aşamaları öğrenmeli, aynı zamanda kendi zayıf yönlerini de belirlemelidirler ki gelecekte hem yumuşak hem de sert becerilerini geliştirerek iş hayatına hazır olsunlar.
Bu açıdan deneyim programı, eğitim sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak ciddiye alınmalı ve dikkatle izlenmelidir. Çünkü öğrencinin staj döneminde edindiği deneyim, onun gelecekteki kariyerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynar".
