2010 yılında Azerbaycan Bilim Fonu kurulmuştur. Fon çerçevesinde çeşitli hibe projeleri finanse edilmektedir.
Merak edilmektedir ki, bu hibe projelerinin eğitime sağladığı katkılar nelerden ibarettir? Genel olarak ise söz konusu fonun eğitim alanındaki rolü ve önemi nedir?
AzEdu.az'a konuyla ilgili milletvekili Ceyhun Məmmədov konuşmuştur.ə
Mülakatçımız belirtmiştir ki, bugün fon bir dizi projeye mali kaynak ayırmakta, hibeler vermekte ve bilim insanlarının faaliyetlerini teşvik etmek için gerçek tedbirler uygulamaktadır:
"Öncelikle belirtmek gerekir ki, biz genel olarak, Sayın Cumhurbaşkanı'nın hem mülakatlarında hem de yerel medyaya verdiği son açıklamalarında devletimizin eğitime verdiği önemden ve bu alanda gerçekleştirilen reformlardan genişçe bahsettiğine şahit olmuşuzdur. Sayın Cumhurbaşkanı burada bilimle eğitimin birliğinden, onların karşılıklı ilişkisinden ayrıntılı olarak bahsetmiştir.
Bilindiği üzere, son yıllarda devlet düzeyinde eğitime büyük önem verilmekte ve Sayın Cumhurbaşkanı'nın liderliğinde bu alanda yeni imkanlar yaratılmaktadır. Bugün eğitim bütçesi en çok kaynak ayrılan alanlardan biridir. Azerbaycan'da bilimin gelişimine katkıda bulunmak, çeşitli projeleri finanse etmek ve bilim insanlarının bilimsel faaliyetlerini teşvik etmek amacıyla 2010 yılında Cumhurbaşkanı'nın Kararnamesi ile Azerbaycan Bilim Fonu kurulmuştur".
Fonun üzerinde büyük sorumluluk ve yüksek beklentiler bulunmaktadır:
"Fon, belirttiğimiz gibi, bilim insanlarının bilimsel çalışmalarına hibeler ayırmakta ve onların araştırmalarının finansmanında aktif rol almaktadır. Bu anlamda fonun üzerine büyük sorumluluk düşmekte ve ondan beklentiler de oldukça yüksektir. Bugün fon bir dizi projeye mali kaynak ayırmakta, hibeler vermekte ve bilim insanlarının faaliyetlerini teşvik etmek için gerçek tedbirler uygulamaktadır.
Bu da kendi içinde Sayın Cumhurbaşkanı'nın eğitime ve bilime gösterdiği büyük dikkatin bariz bir örneğidir. Biz bunu Bilim ve Eğitim Bakanlığı'nın yapısının genişlemesinde, eğitim alanında yeni mekanizmaların oluşmasında, Eğitim Öğrenci Kredisi Fonu'nun kurulmasında ve diğer adımlarda açıkça görmekteyiz. Temel amaç ve hedef bilimin gelişimine, bilimin potansiyelinin artırılmasına katkıda bulunmaktır ve inanıyorum ki, bu projeler genel olarak Azerbaycan eğitimine katkılarını sağlamakta ve gelecekte de sağlayacaktır".
Genç Bilim İnsanı, Doktora ve Yüksek Lisans Öğrencileri Derneği Başkanı, felsefe doktoru İlqar Orucov'un görüşüne göre, Azerbaycan Bilim Fonu'nun hibe projeleri çerçevesinde yükseköğretim kurumlarında modern laboratuvar ekipmanları, cihazlar ve çeşitli maddi-teknik altyapının yenilenmesi sağlanmaktadır:
"Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Kararnamesi ve kişisel girişimi temelinde kurulmuş olan Azerbaycan Bilim Fonu, ülkede bilimin gelişimi ile birlikte, yükseköğretim sisteminin modernleştirilmesi ve araştırma odaklı eğitim modelinin oluşmasında stratejik bir rol oynamaktadır. Fonun hibe projeleri doğrudan ve dolaylı yolla eğitim alanına önemli katkılar sağlamaktadır.
Bu katkılarla ilgili görüşlerimi şöyle ifade edebilirim. Öncelikle, bilim ve eğitimin entegrasyonunun sağlanmasını belirtmek gerekir. Bu doğrultuda fonun faaliyetleri, akademik kurumlarla yükseköğretim kurumları arasında işbirliğinin gerçekleşmesine hizmet etmektedir. Özellikle vurgulanabilir ki, bilim-eğitim entegrasyonuna yönelik hibe yarışmaları, yükseköğretim kurumlarının, yani üniversitelerin bilimsel potansiyelinin teşvik edilmesine, güçlendirilmesine ve temel araştırmaların yapılmasına mali destek sağlanmasına imkan tanımaktadır".
Fonun faaliyetlerinde dikkat çeken temel noktalardan biri de genç bilim insanları için özel hibe projelerinin uygulanmasıdır:
"Aynı zamanda fonun hibe projeleri çerçevesinde yükseköğretim kurumlarında modern laboratuvar ekipmanları, cihazlar ve çeşitli maddi-teknik altyapının yenilenmesi sağlanmaktadır. Bu ise, inanıyorum ki, hem araştırma ortamının hem de kaliteli yükseköğretim alma imkanlarının oluşmasına zemin hazırlamaktadır.
Fonun faaliyetlerinde dikkat çeken temel noktalardan biri de genç bilim insanları için özel hibe projelerinin uygulanmasıdır. Genç bilim insanı ve araştırmacıların bilimsel fikirlerinin desteklenmesi, fonun faaliyetlerinde temel yönlerden birini oluşturmaktadır. Bu projeler çerçevesinde genç bilim insanı ve uzmanlar yurt dışında deneyim kazanmakta, uluslararası konferanslara katılmakta, bilimsel yayınlarla ilgili faaliyetlerini gerçekleştirmektedirler ki, bu da sadece profesyonel hazırlığın değil, aynı zamanda motivasyonun güçlendirilmesi anlamına gelmektedir".
Azerbaycan Bilim Fonu eğitim alanında sadece mali destek sağlayan bir donör rolünde yer almamaktadır:
"Fonun desteğiyle ayrıca yükseköğretim kurumları için modern öğretim programlarının hazırlanması, program içeriğinin yenilenmesi ve öğretim materyallerinin geliştirilmesi gerçekleştirilmektedir ki, bu da oldukça önemli noktalardandır. Fonun faaliyetlerinde ilgi çekici noktalardan biri de ortak hibe yarışmaları çerçevesinde üniversitelerin uluslararası bilimsel ağlara dahil edilmesinin sağlanmasıdır. Bu, eğitim alanında uluslararası standartların uygulanmasına ve teşvik edilmesine, ayrıca müşterek araştırma programlarının oluşturulmasına hizmet etmektedir.
İnanıyorum ki, Azerbaycan Bilim Fonu eğitim alanında sadece mali destek sağlayan bir donör rolünde yer almamaktadır. O, aynı zamanda araştırma üniversitesi konseptinin uygulanmasında temel itici güçlerden biri olarak faaliyet göstermektedir. Fonun kurulmasının temel amaçlarına ve tüzük gerekliliklerine uygun şekilde bu işlevselliğin devam ettirilmesi, Azerbaycan bilim camiası ve yükseköğretim kurumlarının araştırma enstitüleri arasında rekabet ortamının oluşması, kaliteli bilimsel araştırmaların yapılması açısından oldukça büyük önem taşımaktadır".
