Bayramlar ülkemizde büyük bir coşkuyla kutlanır. Bu coşkuya yemekler de dahildir. Ancak, bayram günlerinde tam da bu sebeple zehirlenmeler daha sık görülür. Bu, özellikle çocuklar arasında daha sık rastlanan bir durumdur. Çünkü temel sebeplerden biri de bayram sofralarının ayrılmaz parçası olan salataların çoğunun mayonezle hazırlanması ve bazı ebeveynlerin bu salataları birkaç gün saklayarak kullanmasıdır.
Merak ediliyor, salatalar hazırlandıktan ne kadar süre içinde güvenli bir şekilde yenebilir? Genel olarak, hangi yemekler çocuklar için tehlikelidir?
AzEdu.az'a konuyla ilgili pediatrist Şəlalə Poluxova konuştu.
O, bayram günlerinde çocuklarda gıda zehirlenmelerinin artmasının temel sebebinin, doğru saklanmayan ve yaşa uygun olmayan gıdaların tüketilmesi olduğunu belirtti:
"Öncelikle ebeveynlerin nelere dikkat etmesi gerektiğini belirtmek isterim. Bilmeliyiz ki, çocukların sindirim sistemi yetişkinlere kıyasla daha hassastır ve tam olgunlaşmamıştır. Özellikle bebek ve küçük yaştaki çocuklarda bu sistem olgunlaşmamışken, biraz daha büyük çocuklarda ise hassasiyet devam eder.
Bu sebeple bayram sofrasında bulunan her yemek çocuklar için uygun kabul edilmez. Riskli gıdalar arasında mayonezli salatalar, kremalı pastalar, tatlılar, iyi pişmemiş et ve tavuk ürünleri, aşırı tuzlu ve baharatlı yemekler yer alır. Açık havada uzun süre kalan yemekler, hazır soslar, fast-food tipi ürünler de genel olarak risk taşır. Bu tür gıdalar bakterilerin hızla çoğalması için elverişli bir ortam yaratır ve çocuklarda kusma, ishal, karın ağrısı, bazı durumlarda ise ateşle seyreden gıda zehirlenmelerine neden olabilir. Bayram günlerinde çocuklarda gıda zehirlenmelerinin artmasının temel sebebi de doğru saklanmayan ve yaşa uygun olmayan gıdaların tüketilmesidir.
Mayonezli salatalar özellikle büyük risk taşır. Çünkü mayonez genel olarak iyi saklanan bir gıda kabul edilmez ve çocuklara tavsiye edilmez. Onun yerine alternatif olarak yoğurt veya ekşi krema gibi süt ürünleri kullanılabilir, ancak mayonez genel olarak doğru kabul edilmez. Salatalar hazırlandıktan sonra maksimum 12–24 saat içinde tüketilmelidir. Buzdolabında saklanmalı ve oda sıcaklığında 2 saatten fazla kalmamalıdır. Eğer salata 2–3 gün saklanmışsa, çocuğa verilmesi kesinlikle tavsiye edilmez. Maksimum bir gün geçtikten sonra, sadece doğru koşullarda saklanmışsa kullanılabilir.
Peki çocuğa ne vermek daha güvenlidir?
"Bu sorunun cevabı olarak taze hazırlanmış, basit ev yemeklerini belirtebiliriz. Haşlanmış veya fırında pişirilmiş, iyi pişmiş et ve tavuk ürünleri daha uygundur. Mayonezsiz, zeytinyağı veya yoğurtla hazırlanmış salatalar kullanılabilir. Taze meyveler verilebilir. En önemlisi, beslenme çocuğun yaşına uygun olmalıdır. Örneğin, 7–8 aylık bir çocuğa mayonezli salata vermek kesinlikle tavsiye edilmez. Çocuk normal günlerde nasıl besleniyorsa, bayram günlerinde de esasen aynı beslenme düzenine uyulmalıdır. Porsiyon ve miktar yaşına uygun olmalıdır.
Ebeveynlere tavsiyemiz şudur ki, bayram günlerinde çocukları güvenli ve uygun beslenme prensiplerine göre beslesinler. Her güzel görünen yemek çocuk için faydalı demek değildir. Çocuğu daha fazla yedirmeye çalışmak yerine, yiyebileceği kadar yemek koymak ve onun tokluk sinyallerini izlemek gerekir. Çocuk doyduktan sonra onu zorlamak veya daha fazla yemeye teşvik etmek doğru değildir".
