2022 yılından itibaren ülkemizde öğretmenlerin sertifikasyon süreci uygulanmaya başlanmıştır. Bu süreç, öğretmenlerin mesleki hazırlık seviyesini, pedagojik bilgi ve becerilerini objektif bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Aradan 4 yıl geçmiş olup, bu süre zarfında binlerce öğretmen sınavlara katılarak farklı sonuçlar elde etmiştir.
Bu 4 yılda sertifikasyon sınavı eğitimin kalitesini ne şekilde etkiledi? Öğretmenlerin motivasyonu, okuldaki öğretim ortamı ve genel olarak eğitim seviyesinde değişiklikler meydana geldi mi?
Konuyla ilgili AzEdu.az'a açıklama yapan Bilim ve Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Kamu Kurulu Üyesi Günay Akberova, 2022 yılından itibaren uygulanan öğretmen sertifikasyon sürecinin eğitim sistemimizde kalite kültürünün oluşmasına ciddi bir ivme kazandırdığını belirtmiştir:
"Şöyle ki, bu dört yıl içinde binlerce öğretmen sınava katıldı, bilgi ve becerilerini yeniden değerlendirdi, zayıf yönlerini belirledi ve birçok durumda kişisel gelişim yönünde yeni adımlar attı. Bugün rahatlıkla söylenebilir ki, sertifikasyon hem öğretmenlerin mesleki gelişimine hem de genel öğretim ortamına önemli bir etki yapmıştır.
Sertifikasyonun en büyük faydalarından biri, öğretmenleri daha sistemli bir şekilde kendi üzerlerinde çalışmaya teşvik etmesidir. Dört yıl içinde binlerce öğretmen, metodoloji, program, değerlendirme yaklaşımları ve alan bilgisi konularındaki bilgilerini güncelleyerek hem kendi mesleki seviyelerini hem de ders kalitesini yükseltti. Bu süreç, öğretmenler arasında sağlıklı rekabet, sürekli kendini geliştirme ve yeniliklere açık olma kültürü yarattı. Dünya deneyiminde - Singapur, Estonya ve Güney Kore gibi yüksek sonuçlar gösteren ülkelerde öğretmenin bilgi ve becerilerinin dönemsel olarak değerlendirilmesi tam da bu amaca hizmet etmektedir.
İlkokul öğretmenlerinin sonuçları da sürecin önemli bir yönünü ortaya çıkardı: tam da ilkokul aşaması kaliteyi en çok etkileyen basamaktır ve bu alanda gerçekleştirilen değerlendirme, gelecekte daha hedefli destek ve gelişim programlarının oluşturulmasına zemin hazırladı. Sertifikasyon sonuçları sayesinde artık ilkokul öğretmenlerinin hangi konularda daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğu net bir şekilde görülmektedir. Bu ise önümüzdeki yıllarda hem iyileştirme kurslarının optimize edilmesi hem de sınıf içi metodik yaklaşımların güçlendirilmesi için gerçek bir temel oluşturmaktadır".
"Sertifikasyon döneminde atılan iyileştirme adımları da dikkat çekicidir", - diye muhatabımız sözlerine ekledi:
"Öğretmenler için hazırlık eğitimlerinin sayısı arttı, demo testler, açıklamalı videolar ve deneme materyalleri daha erişilebilir hale geldi. Bu adımlar sadece sınav sonucuna değil, genel olarak öğretmenin metodik bilgisine ve kişisel gelişim alışkanlıklarına olumlu etki yaptı. Her yıl sonuçların daha da yükselmesi de bu yönde yapılan çalışmaların bir sonucudur. Maaşın sertifikasyon sonuçlarına bağlanması ise motivasyon açısından önemli bir adım oldu. Bu, öğretmenlik mesleğinin itibarının artırılması ve profesyonelliğin teşvik edilmesi açısından önemli bir mekanizmadır.
İyi sonuç gösteren öğretmenlerin maaşlarında gözle görülür artışlar olması, sistemde ödüllendirme kültürünü güçlendirdi ve öğretmenin bilgi ve becerisini artırmasının gerçek bir değeri olduğunu gösterdi. Süreç, bölge ve şehir okulları arasında da belirli gelişim farklılıklarını ortaya çıkardı ki bu da gelecekte daha hedefli destek programlarının hazırlanmasına olanak tanımaktadır. Artık hangi bölgelerde daha fazla kaynağa, daha fazla eğitime ve hazırlık imkanlarına ihtiyaç olduğu bilinmektedir. Bu ise devletin ve sivil toplum kuruluşlarının bu yönlerde planlı projeler gerçekleştirmesine zemin hazırlamaktadır.
Gelecekte sertifikasyon sürecinin formatının yenilenmesi de beklenmektedir. Dünyanın en ileri eğitim sistemleri artık aşamalı değerlendirme modeline geçmektedir: hem test, hem portfolyo, hem ders gözlemi hem de öğretmenin belirli bir süre zarfındaki gelişim dinamikleri birlikte dikkate alınmaktadır. Bu yaklaşım hem adaleti artırır hem de öğretmenin gelişim haritasını daha doğru bir şekilde belirlemeye olanak tanır. Sertifikasyonun gelecekte tam da bu yönde daha da geliştirileceği çok yüksek bir ihtimaldir.
Sertifikasyon sonuçları ile gerçek ders kalitesi arasındaki ilişkiyi ölçmek için ise çok kaynaklı bir yaklaşım önemlidir: öğrenci başarılarının gelişimi, ders gözlemleri, öğretmenin portfolyosu ve metodik faaliyetlerine dair örnekler birlikte analiz edildiğinde hem objektif bir sonuç elde edilir hem de öğretmenin gerçek verimliliği daha iyi görünür. Sertifikasyonun sunduğu bilgiler bu açıdan çok değerlidir, çünkü öğretmenin gelişim ihtiyacını daha doğru bir şekilde gösterir. Bütünüyle, sertifikasyon süreci eğitimde kalitenin yükseltilmesi için önemli bir mekanizmadır. O, öğretmenleri yenilenmeye, öğrenmeye, daha modern öğretim metotlarına yönelmeye, mesleğine daha sorumlu yaklaşmaya teşvik eder.
Ana sonuç ise şudur ki, son dört yılda öğretmen profesyonelliğine ve sistemin genel dinamiklerine olumlu etki eden yeni bir kültür oluşmuştur. Eğer bu süreç sürekli olarak iyileştirilirse, sertifikasyon gelecek yıllarda eğitimimizin kalitesine daha büyük katkı sağlamaya devam edecektir", - diye G. Akberova sözlerini tamamladı.
