AzEdu.az konuyla ilgili araştırma yaptı.
“Enstitü” ve “Üniversite” arasındaki farklar nelerdir?
Şöyle ki, enstitü profesyonel faaliyet alanında uzmanların yetiştirilmesini, yeniden yetiştirilmesini ve mesleki gelişimini sağlayan bir yükseköğretim kurumudur. Prensip olarak, enstitü hatta tek bir meslek alanında da faaliyet gösterebilir.
Enstitü genellikle bir veya birkaç uzmanlık alanına odaklanır. Örneğin, teknik, tıp, pedagoji veya ekonomi alanında derin mesleki eğitim verir. Burada öğretim programı daha çok pratik odaklı olur ve fakülte sayısı nispeten az olabilir. Üniversite ile karşılaştırıldığında enstitü daha dar profilli, uzmanlaşmış ve pratik odaklı eğitim verir. Enstitüde akademik derecesi ve bilimsel unvanı olan öğretim elemanlarının sayısı %25-55 arasında değişebilir.
Üniversite ise çok yönlü bir yükseköğretim merkezidir. Burada çeşitli alanlarda fakülteler, laboratuvarlar, bilimsel araştırma birimleri faaliyet gösterir ve hem teorik hem de pratik eğitim gerçekleştirilir. Üniversiteler lisans, yüksek lisans ve doktora seviyelerinde eğitim verir, aynı zamanda geniş bilimsel araştırma imkanları sunar. Üniversitelerde öğretim kadrosunun en az %60'ı akademik derece ve bilimsel unvana sahip olmalıdır.
Genel olarak enstitü, başka bir eğitim kurumunun bünyesinde yer alabilirken, üniversite bağımsız ve özerk bir kurum olarak faaliyet gösterir. Üniversitenin bünyesinde enstitü faaliyet gösterebilir.
1929 yılında kurulmuş Azerbaycan Öğretmenler Enstitüsü 2015 yılında lağvedilerek Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi'ne birleştirildi.
Azerbaycan Öğretmenler Enstitüsü'nün Ağcabedi, Celilabad, Gence, Kazah, Kuba, Şamahı, Şeki ve Zagatala şubeleri bulunuyordu. Enstitü Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi'ne birleştirildikten sonra, bu şubeler ADPU'nun şubeleri olarak faaliyetlerini sürdürdü.
Daha sonra Azerbaycan Devlet Sanat Enstitüsü yeniden yapılandırılarak Kültür ve Sanat Üniversitesi bünyesine dahil edildi.
Aşağıda önce “Enstitü”, daha sonra ise “Üniversite” statüsü alan yükseköğretim kurumları sistemli ve kronolojik sırayla sunulmaktadır:
Petrol ve sanayi alanı
M. Azizbeyov Adına Azerbaycan Petrol ve Kimya Enstitüsü
-1992 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi
- 2015 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi
Teknik alan
Azerbaycan Politeknik Enstitüsü
-1993 yılından itibaren Azerbaycan Teknik Üniversitesi
İktisat alanı
Azerbaycan Halk Ekonomisi Enstitüsü
- 2000 yılından itibaren Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
Pedagoji alan
V. İ. Lenin Adına Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü
- 1991 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi
M. F. Ahundov Adına Azerbaycan Pedagoji Rus Dili ve Edebiyatı Enstitüsü
- 2000 yılından itibaren Bakü Slav Üniversitesi
Nahçıvan Devlet Pedagoji Enstitüsü
- Sonradan Nahçıvan Devlet Üniversitesi
Spor alanı
Azerbaycan Devlet Beden Eğitimi Enstitüsü
- 2000 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Beden Eğitimi ve Spor Akademisi
- 2024 yılından itibaren Azerbaycan Spor Akademisi
Diller alanı
Azerbaycan Devlet Yabancı Diller Enstitüsü
- 2000 yılından itibaren Azerbaycan Diller Üniversitesi
Tıp alanı
N. Nerimanov Adına Azerbaycan Devlet Tıp Enstitüsü
- 1991 yılından itibaren Azerbaycan Tıp Üniversitesi
Kültür ve sanat alanı
Azerbaycan Devlet Kültür ve Sanat Enstitüsü
- 1991 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Kültür ve Sanat Üniversitesi
Tarım alanı
Azerbaycan Devlet Tarım Enstitüsü
- 2000 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Tarım Üniversitesi
Mimarlık ve inşaat alanı
Azerbaycan Devlet Mimarlık ve İnşaat Enstitüsü
- 2000 yılından itibaren Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi
