“Öğrenci dersi anladığını düşünür, ancak sorunu çözemediğinde suçu kendi zekasında aramaya başlar”.
Bu sözleri AzEdu.az'a yaptığı açıklamada “Yılın Genç Öğretmeni” yarışmasının galibi, matematik öğretmeni Natəvan Fərzəliyeva söyledi.
O, ayrıca ders kitaplarının en büyük kusurunun basitten karmaşığa geçiş dengesinin korunmaması olduğunu belirtti:
“Ders kitaplarında bazı konular var ki, onların sunumu öğrenciyi matematikten soğutuyor. Öğrencilere bu üç konuda özellikle hak veriyorum.
Trigonometrik dönüşümler konusunda ders kitaplarında onlarca formül art arda veriliyor. Öğrenci bu formüllerin mantığını anlamak yerine, onları ezberlemek zorunda kalıyor. Bu ise matematiği düşünce sürecinden çıkarıp “hafıza testi”ne dönüştürüyor.
Logaritmik fonksiyonlarda üstel fonksiyondan logaritmaya geçiş ders kitaplarında çok keskin bir şekilde sunuluyor. Öğrencinin bu yeni “matematiksel dili” benimsemesi için gerekli görsel ve mantıksal geçişler yeterli değil.
Uzay geometrisi (stereometri) ise 3D düşünme gerektiren bir konudur, ancak ders kitaplarında hala 2D (düzlem) şekillerle açıklanıyor. Öğrenci figürü gözünde canlandıramıyor, biz ise ondan ispat talep ediyoruz.
Ders kitaplarının en büyük kusuru basitten karmaşığa geçiş dengesinin korunmamasıdır. Konu açıklamasında en basit örnekler gösteriliyor, ancak görevler bölümünde birdenbire olimpiyat seviyesinde veya aşırı karmaşık yapılı sorular ortaya çıkıyor. Bu “sıçrama” öğrencinin özgüvenini zedeliyor. Öğrenci dersi anladığını düşünüyor, ancak sorunu çözemediğinde suçu kendi zekasında aramaya başlıyor”.
O, ders kitaplarımızdaki sorunların çoğunun modern gençliğin ilgi alanından uzak olduğunu belirtti:
“Hala "havuz dolduran boru" veya "yol giden tren" sorunları üstünlük sağlıyor. Bence, türevi hız kavramıyla değil, bir sosyal medya paylaşımının "viral" olma hızıyla, olasılık teorisini ise yapay zekanın karar verme mekanizmasıyla ilişkilendirerek sunmalıyız. Matematik "tozlu kitap sayfalarından çıkarak öğrencinin cebindeki telefona girmelidir.
Modern programlama ve kitlesel hesaplama döneminde bazı konular artık akademik yüke dönüşmüştür. Karmaşık hesaplamalı trigonometri - yapay olarak karmaşıklaştırılmış trigonometrik denklemler ve özdeşlikler kısaltılmalıdır. Ayrıca, çok terimlilerin uzun yolla bölünmesi veya çok basamaklı irrasyonel ifadelerin elle basitleştirilmesi gibi arkaik cebir hesaplamaları, mekanik işler azaltılmalıdır.
Bunun yerine daha çok istatistik, veri analizi ve algoritmik düşünce öğretilmelidir. Öğrenci bir hesap makinesi değil, sonucu analiz etmeyi başarabilen bir birey olmalıdır.
Sonuç olarak, çocuklara XXI. yüzyılın teknolojisini yönetmek için XIX. yüzyılın metodolojisiyle matematik öğretmeye çalışıyoruz. Ders kitaplarında "neyi" öğretmekten daha çok, "nasıl" öğretmek ilkesi değişmelidir".
