Bu yıl 9 ve 15 Mart'ta mezuniyet sınavı yapıldı. Sınavdan sonra adaylar ve veliler arasında mezuniyet sınavlarının zorluk derecesinin yüksek olmasıyla ilgili ciddi endişeler gözlemlendi.
Merak ediliyor, mezuniyet sınavlarının zorluk seviyesinin yüksek olması, DİM'in kabul (blok) sınavlarında soruları daha kolay hazırlayacağı ihtimalini yaratır mı?
Konuyla ilgili AzEdu.az'a eğitim uzmanı Ramin Nurəliyev açıklama yaptı.
O, Devlet Sınav Merkezi'nin mezuniyet sınavlarını farklı tarihlerde yapmasına rağmen, zorluk seviyesini esasen aynı tuttuğunu ve adalet ilkesine riayet ettiğini belirtti:
“Dün mezuniyet sınavının ikinci bölge için yapıldığına şahit olduk. 9 Mart sınavıyla karşılaştırıldığında zorluk seviyesi yaklaşık olarak aynıydı. Devlet Sınav Merkezi yıllardır farklı tarihlerde yapılan sınavlarda adalet ve eşitlik ilkesine riayet etmektedir.
Adayların görüşleri farklılık gösterebilir. Örneğin, 9 Mart katılımcıları 15 Mart sınavını kolay sayarken, 15 Mart katılımcıları ise 9 Mart'ı kolay kabul etmektedir. Bununla birlikte, genel seviye aynıdır, sadece bazı tarihlerde cüzi farklılıklar olabilir.
Örneğin, 9 Mart sınavında Azerbaycan dili zor, matematik orta-zor, İngilizce kolaydı. 15 Mart sınavında ise matematik zor, Azerbaycan dili orta, İngilizce yine kolay seviyede sunulmuştu".
Arzumuz odur ki, mezuniyet sınavı tek bir tarihte yapılsın. Böylece, artık farklı dedikodular ve tartışmalar ortaya çıkmaz, denge ciddi şekilde korunmuş olur:
“Mezuniyet sınavlarının tek bir günde yapılması arzu edilen bir durumdur ve Devlet Sınav Merkezi'nin bunun için yeterli imkanları vardır. Merkez bu yönde belirli bir tecrübeye sahiptir ve yıllar içinde uygulamayı başarıyla gerçekleştirmiştir. Ben inanıyorum ki mezuniyet sınavları tek bir tarihte rahatlıkla organize edilebilir - bu, merkezin elinde olan bir güçtür.
Önceki yıllarda sınavlar üç, son iki yılda ise iki farklı tarihte yapılmıştır. Gelecek yıldan itibaren ise mezuniyet sınavlarının tek bir günde yapılması mümkündür. Bunun için büyük mali kaynaklar gerekmez; sadece gözetmen sayısını artırmak yeterlidir. Ek ücret ve mali destek sağlandığında sınav başarıyla yapılabilir.
Böylece, mezuniyet sınavının tek bir tarihte düzenlenmesi adil eşitliği sağlayacak, farklı dedikoduların ve tartışmaların önüne geçecek, dengeyi koruyacaktır”.
2023 yılında 55, 2024 yılında 43 kişi maksimum puan toplamışsa, bu yıl maksimum puan toplayanların sayısının yarıdan da az olacağını bekliyorum:
“Mezuniyet sınavlarının bu yılki zorluğu, son iki yılla karşılaştırıldığında sosyal platformlarda öğretmenler, adaylar ve veliler tarafından sert bir şekilde eleştirildi. Mezuniyet sınavı sadece 1-4. uzmanlık gruplarının kabul sürecinin bir parçası değil, aynı zamanda kolejlere kabulde de rol oynar ve 5. uzmanlık gruplarında yetenek sınavıyla birlikte uygulanır. Bu nedenle, mezuniyet sınavının çok zor olmaması, daha kolay bir seviyede düzenlenmesi gerektiğini düşünüyorum.
Devlet Sınav Merkezi zaten mezuniyet sınavının zor olmadığını duyurdu. Sonuçlar açıklandıktan sonra kesin durum belli olacak. Örneğin, önceki yıllarda 2023'te 55, 2024'te ise 43 kişi maksimum puan (300 puan) toplamıştır. Bu yıl ise beklentilerime göre maksimum puan toplayanların sayısı yarıdan da az olabilir.
Sosyal platformlarda maksimum puan toplayanlarla ilgili hiçbir bilgi yoktur ve bu yıl sınavın zorluğu son iki yılla karşılaştırıldığında daha belirgin hissedilecektir. Elbette, Devlet Sınav Merkezi bu istatistiksel verileri açıklayacaktır".
Plan yerlerinin dolmaması tehlikesi DİM'i blok sınavındaki soruları kolaylaştırmaya sevk edecek:
“Eğer durum böyle devam ederse, Devlet Sınav Merkezi blok sınavını kolaylaştırmak zorunda kalacak. Aksi takdirde, yarışma şartlarını karşılayan adayların sayısı düşebilir ve plan yerlerinin dolmaması riski oluşabilir. Örneğin, geçen yıl Devlet 62.000, bu yıl ise 65.000 plan yeri ayırdı. Sınav çok zor olursa, 70.000 adayın bırakılması risk altında olacaktır. Bu nedenle, DİM'in blok sınavındaki soruların kolaylaştırılmasına özel dikkat göstereceğini düşünüyorum".
Mezuniyet sınavı genel olarak kolay seviyede düzenlenmelidir, çünkü bu notlar diplomaya yazılır ve öğrencinin genel ortaöğretim göstergesidir:
“Genel olarak mezuniyet sınavları kolay seviyede düzenlenmelidir. Blok sınavlarında ise uzmanlık gruplarına uygun belirli zorluklar uygulamak mümkündür. Örneğin, 4. grup için belirli dersler biraz zorlaştırılabilir, 3. grupta tarihi, 4. grupta ise biyolojiyi zorlaştırmak mümkündür ki, biyolojiden iyi hazırlanan gencin Tıp Üniversitesi ve diğer uzmanlıklara kabulüne öncelik verilsin. Aynı zamanda, 3. grupta beşeri bilimler uzmanlıklarında tarihi, 2. grupta ise matematiği zorlaştırmak mümkündür.
Bu tür farklılaştırmalar anlaşılabilir ve makul sayılır. Ancak mezuniyet sınavında böyle zorluklar uygulanamaz, çünkü bu sınavda verilen notlar diplomaya yazılır ve bu faktör dikkate alınmalıdır".
Sınavı Bakü okullarının potansiyeline göre hazırlayıp, ücra dağ okullarını dikkate almamak doğru değildir:
“Mezuniyet sınavı sadece üniversiteye kabul için değildir. Bu nedenle tüm öğrenciler bu sınava katılırlar. Çocuk mezuniyet sınavına katılabilir, ancak kabul sürecine katılmayabilir. Veya çocuk Azerbaycan'da eğitim almak istemeyerek yabancı üniversitelere başvurabilir. Bu tür durumlar mümkündür.
Bu nedenle Devlet Sınav Merkezi mezuniyet sınavını genel olarak basitleştirmeli ve kolaylaştırmalıdır. Notların diplomaya yazılması da dikkate alınmalıdır. Ortaöğretim okullarında eğitimin kalitesi farklıdır: zayıf öğrenciler de var, iyi öğrenciler de, özel ders alanlar da, almayanlar da. Aynı zamanda ücra dağ köylerindeki eğitim sistemi de dikkate alınmalıdır, çünkü mezuniyet sınavı tüm ülke genelinde yapılmaktadır.
Yani, eğer sınav sadece Bakü okullarının potansiyeli ve seviyesine uygun hazırlanırsa, ücra dağ okulları dikkate alınmamış olur. Bakü'de rahat bir şekilde özel ders alan öğrencileri dikkate alırsın, ama Yardımlı'nın dağ okullarını dikkate almazsan, bu doğru olmaz. Bu nedenle mezuniyet sınavı tüm ülkeyi, genel eğitim sürecini ve okullardaki durumu dikkate alarak basitleştirilmelidir".
