Diaqnostik  Qiymətləndirməyə aid test nümunələri – Müəllimlərə dəstək

Azərbaycan təhsil sistemini son illərdə irəli aparan  yeniliklərdən biri də Diaqnostik Qiymətləndirmədir. Doğrudur, DQ-nin nəticələri və onlara uyğun icra ediləsi proseslər hələ tam qaydasında olmasa da, bu prosesin getdikcə  müsbət axarda inkişafını görməkdəyik.

AzEdu.az müəllimlərə dəstək məqsədilə Azərbaycan dili və ədəbiyyat fənnini tədris edən müəllim üçün DQ-yə aid test nümunələrini təqdim edir:

1. Keyfiyyət bildirən sifəti gostərin.
2. A) əsəbi B) incə C) sarı D) qısa E) uzun

2. Uyğunluğu müəyyən edin.
3. Vurğu üçüncü hecaya düşür.
4. Vurğu ikinci hecaya düşür.
5. Vurğu birinci hecaya düşür.

1. tamamilə, geologiya
2. Fransa, fosfor
3. mahircəsinə, meduza
4. A) I-1 B) I-2 C) I-3 D) I-2 E) I-1

II-2 II-1 II-2 II-3 II-3

III-3 III-3 III-1 III-1 III-2

 Hansı cümlədə "ki" ədat kimi işlənib?

3. A) Atalar deyib ki, bu gunun işini sabaha qoyma.
4. B) Elə yaşa ki, sonra utanmayasan.
5. C) Danış ki, örəyin boşalsın.
6. D) Mən bilirəm ki, zəhmət qiymətsiz qalmaz.
7. E) Onun ki bu məsələdən xəbəri yoxdur.

4. Boluşdurmə əlaqəli tabesiz murəkkəb cumlənin tərkib hissələrini bağlayan bağlayıcılar hansılardır?

1. A) amma, ancaq, lakin B) ya, ya da, gah, gah da
2. C) nə, nə də, ya, ya da D) həm, həm də, da, də
3. E) hətta, o cumlədən

5. Sadalanan xususiyyətlərdən yalnız biri hansı sozdədir?

1. Ahəng qanununun pozulması
2. Sozdə uzun tələffuz olunan saitin olması
3. A) asudə B) üsul C) malik
4. D) elan E) sakit

6. Verilmiş cumlənin morfoloji təhlili ilə bağlı yanlış fikir hansıdır?

         Onun dedikləri görülməli işi yubadır.

1. A) “Onun” - yiyəlik halda olan şəxs əvəzliyidir.
2. B) “dedikləri” - isimləşmiş feli sifətdir.
3. C) “gorulməli” - duzəltmə feldir, məchul novdədir, təsriflənməyən feldir.

1. D) “yubadır” - xəbər şəklində olan sadə, təsirli feldir.
2. E) “işi” – mənsubiyyət şəkilcili adlıq halda olan isimdir.

7. Sinonimlər cərgəsini gostərin
8. A) cox-az B) goz-qaş
9. C) qurd-canavar D) tullamaq-yığmaq
10. E) qəmli-fərəhli

8. Uzun saitli sozləri gostərin.
9. amal 2. mutləq 3. sonra
10. norma 5. namuslu 6. aşpaz
11. asan 8. kitab
12. A) 1,3,5 B) 2,4,6 C) 3,5,7 D) 1,4,7 E) 4,6,8

9. Numunələrdən birində feli bağlama tərkibi səbəb zərfliyi kimi işlədilmişdir:

1. A) Ana balalarına baxarkən sevinirdi.
2. B) Birdən dəhşətli ildırım şaqqıltısını eşidib qorxdum.

1. C) Böyüyə qulaq asanda iş də yaxşı gedir.
2. D) İnsan yaşa dolduqca daha da müdrikləşməlidir.
3. E) Maşın sola burulanda sürücü sürəti artırdı.

10. Tərəflərindən biri ayrılıqda işlənə bilməyən mürəkkəb isimlər olan cərgəni göstərin:

1. A) mer-meyvə, kağız-kuğuz
2. B) gecə-gündüz, baramaqurdu
3. C) ayaqqabı, oğul-uşaq
4. D) dizin-dizin, əyri-əyri
5. E) ağacdələn, dəmir-dumur

11. Hansı misralarda həmcins üzvlər işlənmişdir?

  Qara yel gah əsir, gah da dayanır.

  Hələ də evlərdə buxarı yanır.

  Yağışlar çoxalır, göllənir sular.

  Qamış da göyərir canı var kimi.

1. A) birinci və ikinci B) ucuncu
2. C) ucuncu və dorduncu D) birinci və ucuncu
3. E) birinci

12. Elə baş cümlə seçin ki, ≪həmişə yaxşılıq etsin≫ cümləsi təyin budaq cümləsi olsun.

1. A) O çalışmırdı ki,...
2. B) Söhbət əsasında o da deyildi ki,…
3. C) Mən insan o adama deyərəm ki,…
4. D) İnsan o zaman sevilər ki,…
5. E) Ata oğluna məsləhət etdi ki,…

13. Fərqləndirilmiş sözlərin arasında hansı sintaktik əlaqə var?

Payız günəşinin mavi sularda əks olunan şüaları onun gözlərini qamaşdırırdı.

1. A) uzlaşma, idarə B) yanaşma
2. C) idarə D) uzlaşma
3. E) idarə, yanaşma

14. Mürəkkəb adlar haqqındakı fikirlərdən biri səhvdir.
15. A) Frazeoloji birləşmələr də mürəkkəb addır, bəzən onlara "abreviatur"deyilir.

1. B) Mürəkkəb adların bir çoxunun qəbul edilmiş vahid ixtisar forması var.

1. C) Bütövlükdə cümlənin bir üzvü olur.
2. D) Tərkibindəki hər sözün öz vurğusu olur.
3. E) Tərkibindəki sözlər ayrı yazılır.

15. "Üstünlük" sözünün fonetik təhlili ilə bağlı düzgün fikirləri secin:

1. Sözdə 8 səs, 8 hərf vardır.
2. Deyilişi ilə yazılışı fərqlənmir.
3. [u] - incə, dodaqlanan, qapalı saitdir.
4. Sözdəki [s], [t], [x`] kar, [n], [l] cingiltili samitlərdir.

5. Sözdə incə saitlərin ahəngi vardır.

6. Vurğusu ikinci hecaya duşur.
7. A) 2, 3, 6 B) 1, 3, 5 C) 1, 4, 5
8. D) 3, 4, 5 E) 2, 5, 6

7. Hansı sözün yazılışı səhvdir?
8. A) əhvali-ruhiyyə B) müəssisə
9. C) açıq-qırmızı D) müdrük
10. E) peşman

8. Sözlərdən yalnız birinə saitlə başlanan hal şəkilçisi artırdıqda söz kökündəki son sait düşmür:

1. A) çiyin B) sətir C) isim
2. D) fəsil E) ətir

9. Mübtədası sadə olan cümlə hansıdır?
10. A) Şairin həyatı cox acınacaqlı keçib.
11. B) ≪Od gəlini≫ faciəsini Cəfər Cabbarlı yazıb.
12. C) Araz çayı Azərbaycanı iki yerə ayırır.
13. D) Yaxşı oxumaq hamıdan tələb olunur.
14. E) Əlimuxtar və Şahsənəm bu məsələni birlikdə həll edəcəklər.

10. Fikirlərdən biri səhvdir.
11. A) servis-qab dəsti, serviz-əhaliyə məişət xidməti deməkdir.

1. B) qala sözü omonim olub isim və fel kimi işlənir.
2. C) zindan eyni nitq hissəsinə aid omonim sözdür.
3. D) bekar-işsiz,məşğuliyyətsiz deməkdir.
4. E) iffətli –ismətli, həyalı, namuslu sözləri ilə sinonimdir.

11. Cümlədəki isimlərin hansı halda olduğunu ardıcıllıqla göstərin.

Həkim məsləhəti ilə xəstələrin hamısını müayinə etdilər.

1. A) yiyəlik, adlıq, yiyəlik, təsirlik
2. B) yiyəlik, adlıq
3. C) adlıq,təsirlik, yiyəlik, adlıq
4. D) adlıq, adlıq,
5. E) yiyəlik, təsirlik

12. Verilmiş nümunənin müəllifini və janrını müəyyənləşdirin.

Dadi- fəryad, ey guruhi-izam,

Oldu zaye bu milləti-islam.

Günü-gündən zəlili xar olduq,

Möhnəti qüssəyə düçar olduq.

A)S.Ə.Şirvani, murəbbe B)M.Ə.Sabir, qitə

1. C) Füzuli,müxəmməs D) S.Ə.Şirvani, məsnəvi

E)M.Ə.Sabir,qəzəl

13. ≪Hacı Qara≫ əsərində Heydər bəy nədən şikayətlənirdi?

1. A) pulsuzluqdan B) işsizlikdən
2. C) dostlarından D) qocalıqdan
3. E) vəfasızlıqdan

14. H.Cavidin ≪Ana≫ dramında gümüş kəmər kimə bağışlanır?

1. A) Qanpolada B) Səlmaya C) Səlimə
2. D) İsmətə E) İzzətə

15. Verilən cavablardan hansı XIII-XVI əsr Azərbaycan ədəbiyyatına aid edilə bilməz?

1. A) dastan yaradıcılığının geniş yer tutması
2. B) anadilli şeirin yaranması və inkişafı
3. C) heca vəzninin yazılı ədəbiyyata gəlişi
4. D) tuyuq janrının ədəbiyyata gəlişi
5. E) bədii nəsr nümunələrinin yaranması

16. Verilmiş nümunənin misradaxili bölgüsünü müəyyənləşdirin.

Bu dağda maral azdı,

Ovçu çox, maral azdı.

Ağlama, xumar gözlüm.

Ölmərəm, yaram azdı.

1. A) 5-2 B) 4-3 C) 3-4 D) 2-5 E) 2-2-3

17. B.Vahabzadənin əsərləri ilə bağlı uyğunsuzluğu müəyyən edin.

A)”Cavab”-ana və ana dili anlayışları yanaşı qoyulub həll olunur.

1. B) “Ana dili”-dilimizə xor baxanlara qarşı etiraz öz əksini tapıb.

1. C) “Vətəndaş”- insanın vətən qarşısında borcu Tanrı qarşısında borcuna bənzədilir.

1. D) “Şəhid məzarları”-Vətən yolunda canından keçənlər şəhid adlanır.

1. E) “Təyyarələr”-döyüşçü idealını mənzilə doğru yolda ölən təyyarə obrazına bənzədir.

Azərbaycan dili və Ədəbiyyat B variantı

Bakı şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi

18. Bu hekayələrdən biri M.İbrahimovun ≪Cənub hekayələri≫ nə aid deyil:

1. A) ≪Qələbə≫ B) ≪On iki dekabr≫
2. C) ≪ Azad≫ D) ≪İztirabın sonu≫
3. E) ≪Tonqal başında≫

19. ≪Dağlar≫ şeirində Aşıq Ələsgər nəyi təsvir etmişdir?
20. A) doğma yurdun gözəlliyini, ucalığını
21. B) namərdliyə, ikiüzlülüyə qarşı nifrəti
22. C) el igidlərinin qəhrəmanlığını
23. D) el gözəllərini
24. E) rus hakimiyyətinin xalqla pis rəftarını

20. “Qazan xanın oğlu Uruz bəyin dustaq olduğu boy” un qəhrəmanlarını göstərin:

1. Qazan xan
2. 2. Banuçiçək
3. 3.Uruz
4. Burla xatun
5. Dəli Domrul

1. A) 2, 3, 5 B) 1, 5 C) 1, 2 D) 1, 3, 4 E) 1, 2, 4

33. Ə.Cavadın poemalarından ibarət cərgəni göstərin.
34. A) ≪Göygöl≫, ≪Dan ulduzu≫
35. B) ≪Azərbaycan, Azərbaycan≫
36. C) ≪Pambıq dastanı≫, ≪Qoşma≫
37. D) ≪Qoşma≫, ≪Dalğa≫
38. E) ≪Səsli qız≫, ≪Kür≫

21. Dramatik növə aid verilmiş fikirlərdən biri səhvdir.
22. A) Səhnədə oynamaq, tamaşaçılar qarşısında ifa etmək üçündür.

1. B) Dramatik növün komediya, dram, faciə janrları vardır.

1. C) Həm nəzmlə, həm də nəsrlə yazılır.
2. D) Əsasən, nəsrlə olub həyat hadisələrini müfəssəl, ətraflı təsvir edir.

1. E) Dramatik növün inkişafı teatr sənətinin yaranmasına gətirib çıxarmışdır.

22. Ş.İ.Xətai ilə bağlı fikirlərdən biri doğrudur:
23. A) "Bahar oldu ki..." şeiri məsnəvi formasındadır.
24. B) Ancaq əruz vəznində əsərlər qələmə almışdır.
25. C) Yalnız lirik növdə yazmışdır.
26. D) Türk, ərəb, fars dillərində yazmışdır.
27. E) "Ayrılır" qəzəli əruz vəzninin həzəc bəhrindədir.

23. C.Məmmədquluzadənin "Anamın kitabı" əsərində Zəhrabəyimin övladlarının kitabxanasında axtarış aparan hökumət məmuru nədən şübhələnir?

1. A) qardaşların iranpərəst olmalarından
2. B) iştirak etdikləri "cəmiyyəti-xeyriyyə"də inqilabi intibahnamələr yaymalarından

1. C) qardaşların birləşib imperiya əleyhinə çıxmaları və milli istiqlaliyyət fikrinə duşmələrindən

1. D) qardaşların osmanlıpərəst olmalarından
2. E) qardaşların yoxsul, zəhmətkeş təbəqələrlə çox güclü əlaqələrinin olmasından

24. Məmmədəli Məhzunun həyat və yaradıcılığı ilə bağlı səhv cavabı göstərin.

1. A) Qəzəl janrına üstünlük vermişdir.
2. B) ≪Hicran xəstəsi≫ ilk şeirlər kitabıdır.
3. C) Cənubi Azərbaycan şairidir.
4. D) ≪Təbriz≫ şeiri vətənpərvərlik mövzusundadır.
5. E) ≪Qəzəllər≫ kitabı 1945-ci ildə çap olunmuşdur.

25. Biri C.Cabbarlının əsəridir.
26. A) "Od gəlini" B) "İranda hürriyyət"
27. C) "Maral" D) "Quzu"
28. E) "Səttarxana"

26. ≪Füyuzat≫ jurnalı ilə bağlı səhv fikri müəyyənləşdirin.

1. A) Cəmi 32 sayı çap olunmuşdur.
2. B) Jurnalda rus çarizminin müstəmləkəçilik siyasəti tənqid olunsa da, Türkiyədəki monarxist rejimə rəğbətlə yanaşılmışdır.

1. C) 1906-cı ildə nəşrə başlamışdır.
2. D) 1 noyabr 1907-ci ildə "Füyuzat"ın nəşri dayandırılmışdır.

1. E) Jurnal romantizm ədəbi cərəyanının əsas tribunasına çevrilmişdir.

27. “İsgəndərnamə” poemasındakı Nüşabə surəti ilə bağlı səhv fikri göstərin.

1. A) Bərdə hökmdarıdır.
2. B) Ağıl və müdriklikdə, qocaqlıqda kişilərdən geri qalmır.

1. C) Nizaminin yaratdığı ilk ideal qadın obrazıdır.
2. D) Ruslar tərəfindən əsir götürülür və İsgəndər tərəfindən xilas edilir.

1. E) İsgəndər kimi bir dünya fatehinə ağıl öyrədərək, ona