Universitetlərdə təhsilin keyfiyyəti və ümumi idarəetmə əsasən rektorların təcrübə və biliklərindən asılıdır. Onların hansı sahədə təhsil aldıqları və neçə ildir bu vəzifədə çalışdıqları universitetin inkişafına təsir edən əsas amillərdəndir.
Bəs, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən universitet rektorları kimlərdir? Onlar hansı sahədə təhsil alıb, neçə ildir rəhbərlik edirlər?
AzEdu.az bu suallara cavab tapmaq üçün araşdırma aparıb.
Araşdırmamıza ilk olaraq Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetindən (ADPU) başladıq.
Bu ali təhsil müəssisəsinə hazırda Cəfər Cəfərov rəhbərlik edir.
Cəfər Məmməd oğlu Cəfərov 1960-cı il aprel ayının 21-də Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1977-ci ildə Bakı şəhəri 158 №-li orta məktəbi bitirmiş və Azərbaycan Dövlət Universitetinin (1989-cu ildən BDU) Tarix fakültəsinə daxil olmuşdur.1980-1983-cü illərdə universitetin göndərişi əsasında təhsilini M.V.Lomonosov adınaMoskva Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində davam etdirmişdir.
1983-cü ildə MDU-nun Tarix fakültəsinin aspiranturasına daxil olmuş, 1987-ci ilin fevralında dissertasiya işini müdafiə edərək tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Moskvada Azərbaycanlı Tələbə və Aspirantlar Şurasının sədr müavini olmuşdur. 1987-1994-cü illərdə BDU-nun Tarix fakültəsində böyük laborant, Azərbaycan tarixi kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent vəzifələrində çalışmışdır. 1990-1994-cü illərdə BDU-da tarix üzrə doktorluq dissertasiyalarının müdafiəsi ilə bağlı İxtisaslaşmış Şuranın elmi katibi, 1992-1994-cü illərdə Tarix fakültəsinin dekan müavini olmuşdur.
1994-1998-ci illərdə yeni yaradılmış Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyində Gənclərlə İş üzrə Baş İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir. 1998-2003-cü illərdə BMT və Azərbaycan hökumətinin “Azərbaycanda QHT/İƏT-lərin institusional potensialının artırılması ilə vətəndaş cəmiyyətinin gücləndirilməsi” birgə layihəsinin milli koordinatoru olmuşdur. 2000-2001-ci illərdə Fulbrayt proqramının qalibi kimi ABŞ Dövlət Departamentinin təqaüdü ilə Nyu-York Universitetinin Dövlət İdarəçiliyi Məktəbində tədqiqatçı alim vəzifəsində çalışmışdır. Həmin dövrdə BMT-nin mərkəzi qərargahında “Elektron Hökumət” layihəsinin icraçılarından olmuşdur. 2000-ci ildə ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən maliyyələşən Müasir Məsələlər üzrə Təqaüdlər Proqramının qalibi olmuşdur.
2001-ci ilin noyabr ayında keçirilən Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayında Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının İdarə Heyətinin üzvü seçilmiş, 2002-ci ildə Milli Məclisə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) vəzifəsinə təqdim olunan 3 namizəddən biri olmuşdur. 2003-2004-cü illərdə Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzinin (BMM) direktoru vəzifəsində işləmişdir.
2004-2006-cı illərdə BMT və Azərbaycan hökumətinin “Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması məqsədilə daxili turizmin səmərəli inkişafının təmin olunması üzrə Azərbaycan Respublikasının Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyinə institusional yardım” birgə layihəsinin milli koordinatoru olmuşdur.
17 fevral 2010-cu ildə AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunda tarix üzrə elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 2013-cü ildən professordur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İ.Əliyevin Sərəncamı ilə 2006-2014-cü illərdə Azərbaycan Turizm İnstitutunun, 2014-2016-cı illərdə onun bazasında yaradılan Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin rektoru olmuşdur. 23 iyun 2016-cı il tarixli Sərəncamla Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
2016-cı ildən ADPU-nun nəzdində fəaliyyət göstərən “Ümumi pedaqogika, pedaqogika və təhsilin tarixi”, “Təlim və tərbiyənin nəzəriyyəsi və metodikası” ixtisasları üzrə Dissertasiya Şurasının sədridir. 2013-2016-cı illərdə “Turizm və qonaqpərvərlik tədqiqatları” jurnalının baş redaktoru olmuşdur. Hazırda “ADPU-nun Xəbərləri”, “Təhsildə İKT”, “Tarix, insan və cəmiyyət” jurnallarının baş redaktoru, “Azərbaycan məktəbi”, “Kurikulum”, “İnsan kapitalı” (“Человеческий капитал” Журнал Московского университета) elmi-praktik jurnallarının, “Kommunikologiya” (“Коммуникология”) beynəlxalq elmi jurnalının, Rusiya Dövlət Humanitar Universitetinin “Avrasiya tədqiqatları. Tarix. Politologiya. Beynəlxalq münasibətlər” elmi jurnalının (Вестник РГГУ. Серия «Евразийские исследования. История. Политология. Международные отношения». Научный журнал) və s. redaksiya heyətinin üzvüdür.
Prof. Cəfər Cəfərov 12 dekabr 2017-ci ildə Avstriyanın IMC/FH KREMS Universitetinin fəxri doktoru, 20.05.2023-cü ildə isə Özbəkistanın Kokand Dövlət Pedaqoji İnstitutunun fəxri professoru adına layiq görülüb.
2020-ci ildə Türkiyənin Ali Təhsil Keyfiyyət Şurasının xarici qiymətləndiricisi (ekspert) seçilib. Avrasiya İpək Yolu Universitetləri Konsorsiumu (ESRUC) İcraedici Şurasının, Avrasiya Universitetlər Birliyinin (EURAS) və Avrasiya Pedaqoji Universitetlər Assosiasiyası (APUA) idarə heyyətinin üzvüdür.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İ.Əliyevin Sərəncamları ilə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)”, “Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919-2019)”, “Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923-2023)” yubiley medalları ilə, 2021-ci il 17 dekabr tarixində isə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.
ABŞ-da təhsil alan Azərbaycanlı Məzunlar Assosiasiyasının “Təhsil sahəsində ən yaxşı nəticəyə görə” diplomu (2008), Mədəniyyət və Turizm nazirliyinin “Fəxri turizm işçisi” döş nişanı (2014), Humanist Pedaqogikanın Beynəlxalq Mərkəzi tərəfindən “Humanist pedaqogikanın cəngavəri” adı və “Ürək və qu quşu” döş nişanı (2017), Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının “General Həzi Aslanov” (2019), Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları Birliyinin “Milli Ordunun 100 illik yubileyi” (2019) medalları, “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921-2021)”yubiley medalı (2021),Azərbaycan Respublikası Həmkarlar İttifaqları Konfredrasiyasının “Xidmətlərə görə” medalı ilə (2021),“2013-2023-cü illər üçün Azərbaycan Respublikasında ali təhsil sisteminin beynəlxalq rəqabətliliyinin artırılması üzrə Dövlət Proqramı” çərçivəsində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti və Corc Vaşinqton Universitetinin “Təhsil siyasəti və idarəetmə” üzrə ikili diplom proqramına verdiyi töhfələrə görə AR Təhsil Nazirliyinin Təşəkkürnaməsi (2022), “Dədə Qorqud” Milli Fondunun və “Azərbaycan dünyası” beynəlxalq jurnalının Türk Dünyasının “Qızıl ürək” ordeni (2025), müxtəlif media mükafatları və s. təltif edilib.
Azərbaycan tarixinin müasir problemləri, XX əsrin 20-ci illərinin sonu - 30-cu illərində Azərbaycan kəndi, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı, dövlət idarəçiliyi və cəmiyyətin demokratikləşməsi, turizmin və ali pedaqoji təhsilin inkişaf perspektivləri ilə bağlı respublikada və xaricdə nəşr olunan 90-dan çoxkitabın, tədris-metodiki vəsaitin, elmi məqalənin müəllifidir. 36 xarici ölkədə keçirilən 110-dan çox beynəlxalq seminar, konfrans və simpoziumun iştirakçısı olmuşdur.
9 ildir Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin rektoru vəzifəsini icra edir.
