AzEdu.az daim xaricdə təhsil alanların təcrübələrini gənclərlə bölüşür.
Bu dəfə Cənubi Koreyanın Hankuk Xarici Dillər Universitetinin magistr pilləsinin məzunu olan Nurlana Məmmədova ilə müsahibəni təqdim edirik:
-Nurlana, öncə səni yaxından tanıyaq: Orta təhsilini harada almısan?
-1992-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşam. Orta təhsilimi 287 saylı Zəkalar liseyində almışam. 2009-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin Koreya dili üzrə Regionşünaslıq fakültəsinə qəbul olunmuşam. 2013-cü ildə bakalavr təhsilimi başa vurduqdan sonra sənədlərimi hazırlayıb Koreya Respublikasındakı Hankuk Xarici Dillər Universitetinə göndərdim. Hal-hazırda Hankuk Xarici Dillər Universitetinin magistr pilləsində təhsili başa vurmuşam.
-Cənubi Koreyaya oxumaq üçün getdiyiniz ilk zamanlarda hansı çətinlikləri gördün? Mühit, dil fərqi necə təsir etdi?
-Cənubi Koreyaya oxumaq üçün getdiyim ilk zamanlarda ailədən uzaq qalmaq çətin idi. Amma zaman keçdikcə alışdım. Koreyada magistr təhsilimə başlamadan öncə, 1 il müddətində Dejon şəhərində yerləşən “Chungnam National University” də dil hazırlığı keçdim. Dil hazırlıq kursu mənim üçün təcrübələrlə keçdi. Paytaxt Seulun sakinləri ilə yanaşı ikinci böyük şəhər sayılan Dejonun əhalisini və oranın ətraf mühitini tanimaqda çox böyük rolu oldu. Artıq cənubi koreyalıların həyat tərzini yaxından tanımış oldum. Xarici dili bildiyim üçün demək olar ki, çətinliyim olmamışdı.
-Bəzən, ailələr qız övladlarının xaricdə təhsil almasına məhdudiyyətlər qoyur. Bəs, valideynləriniz xaricdə təhsil almağınıza qarşı çıxdılar?
-Ölkənin uzaq olması səbəbindən əvvəl ailəm Cənubi Koreyaya getməyimə qarşı çıxdı. Amma təhsilin önəmli olduğunu və belə bir şansı qaçırmağın pis fikir olduğu qənaətinə gəlib etiraz etmək yerinə dəstək oldular.
-Niyə məhz Cənubi Koreyada ali təhsil almağa qərar verdin? Hansı özəllikləri diqqətini çəkdi?
-BDU-nun Koreya dili üzrə regionşünaslıq fakültəsinə qəbul olduğum üçün bu ölkənin mədəniyyətinə və dilinə yiyələnmək əsas məqsədim olub. Ona görə də elə məhz Cənubi Koreyanı seçdim.
-Azərbaycanda bakalavr pilləsində təhsil almısan. Cənubi Koreyada daxil olduğun universitetlə Azərbaycandakı ali təhsil müəssisələri arasında nə kimi fərqləri müşahidə etdin?
-Azərbaycan və Cənubi Koreyanın təhsil sistemi bir-birindən fərqli olması ilk vaxtlarda çətinlik yaratsa da, tələbə yoldaşlarımın və müəllimlərin də dəstəyi ilə öhdəsindən gəlməyi bacardım. Cənubi Koreyada magistr dərəcəsində təhsil aldığım üçün vurğulaya bilərəm ki, Azərbaycan universitetlərindən fərqli olaraq mühazirələr keçirilmir. Burada dərslərin çox hissəsi müəllim və tələbə müzakirəsi üzərində qurulur, öncədən verilmiş mövzuya hazırlaşmaqla fikirlər irəli sürülür. Semestr sonunda isə professorun tapşırığı ilə report yazmaq və ya yenə də müəllimin qərarına əsasən imtahan keçirilir.
-Cənubi Koreya universitetinə qəbul olmaq üçün hansı proseduralardan keçdiniz? Qəbul üçün lazım olan sənədlər nədir?
-Burada illərə görə qəbul şərtləri fərqli ola bilər. Cənubi Koreya dövlətinin təşkil etdiyi təqaüd proqramına qəbul olma şansını artırma yollarından biri Koreya dilində təcrümeyi-hal (self production) və oxuma məqsədini(study plan) aydın şəkildə yazmaq vacibdir. Digər proseduraları isə NİİED yəni koreya dövlət proqramının saytından öyrənmək mümkündür.
- Orada təhsil almağın başqa nə kimi perspektivləri var?
-Cənubi Koreya inkişaf etmiş ölkələr sırasına daxil olduğu üçün bu irəliləyiş təhsilin keyfiyyətinə də təsir etməkdədir. Burada oxumaqla siz demək olar ki, dünyanın təhsil sahəsində ən güclü dövlətlərinin birində oxumuş olursunuz. Həm də öz ölkənizin inkişafında və iki dövlət arasında əlaqələrin güclənməsində yardımçı olursunuz. Burada təhsil almaqla özünüzün gələcəkdə mühüm mövqe tutmağınızda kömək olacaq.
-Cənubi Koreyada xarici tələbələrə iş izni verilirmi?
-Bəli, iş izni verilir. Cənubi Koreyada xüsusilə xaricilər üçün viza vermək şərti ilə iş imkanlarından istifadə edilir.
-Magistr təhsil pilləsini bitirmisən. Bəs, doktorantura təhsili almağı düşünürsən?
-Doktorantura barədə düşüncəm olsa da, bu ölkənin Cənubi Koreya olacağından əmin deyiləm.
-Azərbaycan təhsilindən danışaq. Səncə, təhsilimizin durumu necədir?
-Hazırda ölkəmizin təhsil sistemi ürəkaçan olmasa da ümid edirəm ki, bu belə qalmayacaq. Dünyanın müxtəlif ölkələrində təhsil almış bilik və bacarığı ilə seçilən, nəinki xaricdə eləcə də ölkəmizdə təhsil alan, bacarıqlı gənclərin fəaliyyətinə dövlətimiz dəstək çıxsa, biz gənclər üçün də böyük stimul olardı.
-Universitetdə keçdiyiniz dərs sistemini təsvir edərdin...
- Burada hər semestr başlanğıcında onlayn dərs cədvəli qurulur. Dərs cədvəllərində müxtəlif fənlər və o fənlərin hansı professor tərəfindən keçiriləcəyi, dərs planına nələr daxil olduğuna dair məlumatlar qeyd olunur. Verilmiş zaman müddətində istədiyimiz dərsləri seçirik. Daha sonra həftənin müəyyən günlərində seçdiyimiz dərslərə hazırlıq görürük. Bu da müəllimin həmin onlayn sistemə qoyduğu tapşırıqlara əməl etməklə həyata keçirilir. Əgər hansısa materiallardan istifadə olunacaqsa, onlayn sistemə yazılır və tələbələr də dərsə o şəkildə hazırlaşıb gəlir.
-Orada tələbələr daha çox hansı ixtisaslar üzrə təhsil almağa üstünlük verirlər?
-Cənubi Koreyada tələbələr daha çox İT, kompüter mühəndisliyi kimi texniki sahəyə maraq göstərirlər.
Cənubi Koreya dövləti təhsilə çox önəm verir. Burada hələ uşaqlar bağça yaşlarından etibarən, dil kurslarına və müxtəlif “aktivivitilərə” göndərməyə başlayırlar. Ölkədə ona görə də təhsil sahəsində rəqabət güclənir, valideynlər də çalışırlar ki, övladlarını səviyyəli və məşhur universitetlərdə oxutsunlar. Bunun üçün isə uşaqlar ağır dərs sistemi ilə yüklənmiş olurlar və orta məktəbdən etibarən gecə saatlarına qədər məktəbdə gecələyirlər. Bu sistem bir qədər koreyalıları yorsa da onlar gələcəkləri üçün oxumaqdan imtina etmirlər. Bunun səbəbi də onların yüksək mövqe tutmaq istəyi və iqtisadi cəhətdən də çoxlu gəlir əldə etməyidir. Cənubi Koreya başqa sərvətlərə malik olmadığı üçün yalnız təhsil sayəsində yaxşı gələcək qurmağa çalışırlar.
-Cənubi Koreyada hansı dildə təhsil daha rahatdır?
-Koreyada ingilis və Koreya dillərində təhsil almaq mümkündür. Amma üstünlük daha çox Koreya dilinə verilir.
-Orada bir tələbənin aylıq xərcləri orta hesabla nə qədər olur?
-Dövlət təqaüd proqramı bir tələbənin aylıq xərclərini hesablayaraq 900.000 vona(təxmini 1000$)yaxın təqaüd verirdi. Əgər topik imtahanından da 6-cı səviyyə əldə edilərsə o zaman 100.000 von da əlavə olunur.
-Cənubi Koreya universitetləri hansı beynəlxalq imtahan nəticələrini qəbul edir?
-Dünya ölkələrində olduğu kimi Cənubu Koreyada da IELTS və Koreya dil səviyyəsi imtahanı olan (TOPİK) imtahanından alınan sertifikata önəm verilir.
- Oradakı yaşam şərtləri necədir: - qida, nəqliyyat eləcə də əcnəbilərə münasibət?
-Cənubi Koreyanın təbiəti çox gözəldir . Burada 4 fəsildən ən çox yaz və payız ayları möhtəşəm görüntülü olur. İnsanlar xüsusilə məhz bu fəsillərdə ölkə daxili səyahətə çıxır. Dövlət də turistləri cəlb etmək məqsədi ilə müxtəlif festivallar keçirir. Qışı çox sərt keçir, yay ayları bir qədər isti olsa da iyulun ayının sonu avqustun ortalarına qədər musson yağışı səbəbi ilə havalar rütubətli keçir.
Milli xörəkləri isə alışmadığımız dadlar olduğuna görə bir müddət çətinlik yaradır. Zaman keçdikcə yemək mədəniyyətini mənimsəyib onlar kimi iştahlı yeməyə başlayırıq.
-Azərbaycanla müqayisədə yaşam tərzində, cəmiyyətin fikrində hansı fərqləri gördünüz?
-Azərbaycanla Cənubi Koreyanın adət-ənənələrində olan oxşarlıqlar bizi bir-birimizə daha da yaxınlaşdırır. Əslində, böyüyə olan hörmət, Avropadan fərqli olaraq ailədə sərbəstlik olmaması, övladların hər zaman ailələrinə bağlı olması kimi cəhətləri saymaq olar.
Cənubi Koreya hazırda dəyişməkdə olan cəmiyyətdir. Buna səbəb kimi Amerika, Avropa ilə olan münasibətlər və ölkədə xeyli sayda əcnəbinin yaşaması və onların sabitləşmiş düşüncləridir. Bu, onların təkmillətli dövlət olmağından çıxaraq, müxtəlif mədəniyyətli xalqların birgə yaşadığı dövlətə çevrilməsinə gətirib çıxarıb.
-Cənubi Koreyalılar, ümumiyyətlə bizim ölkəni tanıyırmı? Tanıyırlarsa, necə tanıyırlar?
-Cənubi Koreyalılar Azərbaycanı tanımasalar da son zamanlar orada təhsil alan, yaşayan tələbələr və Koreyadakı Azərbaycan Səfirliyinin təbliğatı sayəsində ölkəmiz tanınmaqdadır.
-Orada kitabxanaların fəaliyyəti necədir?
- Cənubi Koreyada kitabxanalar onlayn sistem vasitəsilə idarə olunur. Universitetlərdə tələbələr üçün yaradılan şərait çox rahat və əlverişlidir. Burada günün 24 saatı açıq olan və hər cür texnika ilə təmin olunan oxu zalları tələbələrin istifadəsindədir.
-Bir az Cənubi Koreyalı gənclərdən danışaq. Boş vaxtlarını necə dəyərləndirirlər?
-Cənubi Koreyalılar ümumiyyətlə, çox məşğul həyat tərzi keçirirlər. Burada hər hansı insandan sorğu keçirsəniz, görərsiniz ki, mütləq ya işdən ya da dərsdən sonra ingilis dili kursuna gedirlər, kimi iş , kimi də səyahət etmək üçün öyrənir. İngilis dilində danışa bilmək onlar üçün çox böyük bacarıq sayılır. Universitet tələbələri dərslərdən əlavə müxtəlif dərnəklərə yazılır və sosial fəaliyyətlərdə iştirak edirlər.
-Orada vətəndaşların orta aylıq maaşı və tələbə təqaüdləri nə qədərdir?
-Cənubi Koreyada orta aylıq maaş bildiyim qədəri ilə 1500 dollara yaxındır. Həkimlərin aylıq maaşı 15,7 milyon von (14min dollara yaxin) yeni müəllimliyə başlayanlar 2,508. 000 von(2227 dollar) 10illik müəllimlər maaşı isə 3. 717. 875 (3300dollar) von-dur .
Cənubi Koreya sizdə nələri dəyişdi? Bu ölkənin fərqliliyi və qəribəlikləri haqqında nə deyə bilərsiniz?
-Cənubi Koreya dünyaya olan baxışımı, düşüncələrimi dəyişdi. Çətinliklərimin öhdəsindən təkbaşına gəlməyi və imtina etməməyi öyrətdi. Fərqliliyi ondan ibarətdir ki, koreyalılar artıq kapitalist bir ölkədə yaşadıqlarına görə qarşılıqsız kömək göstərdiyinizdə sizə təəccüblə qarşılayır, kömək etdiyiniz təqdirdə mütləq əvəzində sizi nədəsə məmnun etməyə çalışırlar.
-Xaricdə oxumaq istəyən həmyerlilərimizə nə tövsiyə edərdiniz?
-Xaricdə oxuyan tələbələrə həmişə qarşılarına qoyduğu məqsədə çatmaqlarını, nə qədər çətinliklərlə qarşılaşsalarda imtina etməməyi, başladıqları yollarda əmin addımlarla yürüməyi məsləhət edirəm. Onlara gələcəkdə etdiyi seçimdə nə qədər haqlı olduqlarını görüb özləri ilə fəxr etmələrini tövsiyə edirəm.
-Sonda əlavə etmək istədikləriniz...
-Sonda isə, Nelson Mandelanin sözləri ilə bitirmək istərdim: “Dünyanı dəyişdirmək üçün istifadə edə biləcəyiniz ən güclü silah təhsildir”, ona görə də təhsilin gücünü unutmayaq və daima öz üzərimizdə işləyək, çünki bu bizim əlimizdədir.
