https://modern.az/ #
2022-12-07 14:55:00
Nobel diplomları necə hazırlanır?- əsl sənət əsərləri  
 
Nobel diplomları necə hazırlanır? Hansı xüsusiyyətləri var və hansı materialdan hazırlanır? Hər il ayrı-ayrı elm sahələrində nüfuz qazanmış alimlərə verilən diplomlar əsl sənət əsəri kimi xəttatlar tərəfindən hazırlanır.
 
AzEdu.az təqdim edir 
 
Hər bir Nobel diplomunun dizaynı mükafatı verən orqanlar tərəfindən qərarlaşdırıldığı unikal sənət əsəridir. Ədəbiyyat diplomu perqamentə, yəni xüsusi işlənmiş dəriyə, əsasən orta əsr kitab illüstratorlarınınki ilə eyni texnikadan istifadə etməklə yazılmışdır. Digər laureatlara verilən diplomlar xüsusi sifarişli əl işi olmaqla kağız üzərində hazırlanır.
 
 
Diplomların bədii tərtibatı illər ərzində müxtəlif olub, lakin mətn həmişə müvafiq olaraq İsveç və Norveç dillərində eyni modelə uyğun olub. “İsveç” diplomları əsasən eyni mətndən ibarətdir, mükafatı verən qurumun ilin Mükafatını təqdim etmək qərarına gəldiyi şəxs və ya şəxsləri və bunun səbəbini izah edən sitatı bildirir. Digər tərəfdən, Norveç diplomunda heç vaxt Mükafat sitatı daxil edilməyib.
 
 
Fiziologiya və ya tibb diplomu üzrə Nobel relyefi diploma əlavə olunan dəridən hazırlanır. Cildləyici hərtərəfli hazırlıqdan sonra diplomu ən yüksək keyfiyyətli keçi dərisindən hazırlanmış dəri örtüyə taxır. Hazırda fizika diplomları mavi dəri üzlükdə, kimya və fiziologiya və ya tibb qırmızı, iqtisadiyyat elmləri qəhvəyi və ədəbiyyat üzrə diplomlar rəssamın seçdiyi rəngdə yapışdırılır. Bundan əlavə, xəttatlar diplomların kənarında laureatların hər biri üçün xüsusi qızıl monoqrammalar işləyiblər ki, bunlar da diplomların qoyulduğu qutuların üzərindədir. Bu diplom qutularının hamısı boz rəngli toxunmuş kartondan hazırlanır, içərisi donuz dərisindən olan “zamşa” ilə örtülmüşdür. Nobel diplomlarının ölçüsü 23x35 sm-dir.
 
 
 
İsveç Kral Elmlər Akademiyası fizika və kimya diplomlarına, 1969-cu ildən isə iqtisadiyyat diplomuna cavabdehdir. Diplomlar çox vaxt laureatlara aid fərdi dizayndan daha çox illik mövzu ilə - quşlar, çiçəklər, vazalar və s. ilə xarakterizə olunur. 1988-ci ildən İsveç Kral Elmlər Akademiyasının diplomları tanınmış xəttat Annika Rüker tərəfindən əl hərfləri ilə verilir.
 
 
Karolinska İnstitutunda Nobel Assambleyası fiziologiya və ya tibb diplomuna cavabdehdir. 1901-1964-cü illərdə fiziologiya və ya tibb diplomları bədii əsərlərlə bəzədilib. 1965-ci ildən fiziologiya və ya tibb diplomlarının bədii bəzəyi 1990-cı ildən xəttat Susan Duvnäs tərəfindən əl ilə yazılmış relyefli qızıl medal və gözəl xəttatlıq mətndən ibarətdir.
 
 
İsveç Akademiyası ədəbiyyat diplomunun dizaynına cavabdehdir və onlar demək olar ki, həmişə hər bir laureata aid fərdi dizaynlardan istifadə ediblər. Rəssamlar hər bir müəllifin əsərinin ab-havası və xarakteri haqqında nəsə ümumiləşdirməyə çalışıblar. Oktyabrın ortalarına qədər laureatlar elan olunmur və diplomlar dekabrın 10-a qədər hazır olmalıdır, diplomlu rəssamın topladığı əsərləri və ya hər bir müəllifin şəxsi atributlarını ümumiləşdirmək üçün cəmi bir neçə həftə vaxtı var.
 
 
1986-cı ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülən ilk afrikalı nigeriyalı Vole Soyinka olub. Onun diplomu əsil ritmlər, sehrli ayinlər və azadlıq mübarizəsi hissi verir.
 
Norveç Nobel Komitəsi Sülh Mükafatı laureatlarına təqdim olunan diplomun dizaynına cavabdehdir. 1990-cı ilə qədər Norveç diplomları hər bir laureata aid fərdi şəkildə tərtib edilirdi.
 
Oruc Mustafayev